Door het eindeloos lange premierschap van Mark Rutte zaten tekenaars jarenlang aan de politicus vast. Wat hebben zij over Rutte als tekenobject te zeggen, nu hij bijna vertrekt? ‘Vooruitstekende kin, spleetoogjes: je zet hem relatief makkelijk neer’.
Aantal Ruttes: 95
Voor: Financieel Dagblad, enkele voor Trouw
Laatste keer gestemd bij Tweede Kamerverkiezingen: Ja21
‘Als karikatuurtekenaar haal ik iemands kenmerken naar voren. Bij Rutte zijn dat kleine oren, lange nek, smalle schouders, een bolle, hoge neus. En kleine oogjes die een beetje scheef omhoog staan als hij lacht vanachter die bril.
‘In de tijd dat Rutte belangrijk was in de Nederlandse politiek is het babyvet uit zijn gezicht verdwenen en zijn haar zit veel netter dan vroeger. Eerder had hij een borstelhoofd. Ik vond hem vroeger tekenbaarder.
‘Met het ene gezicht kun je veel meer doen dan met het andere. Diederik Samsom had een kop van klei, kon ik lekker mee boetseren. Met Wouter Bos kon ik helemaal niks. Scherpe trekken, knap, maar met weinig handvatten voor mij als tekenaar.
‘Mijn politieke mening zal ongetwijfeld doorschemeren in mijn werk. Maar ik doe mijn best om het neutraal te houden. Ik ga niet de een prachtig tekenen, en de ander met een vreselijke kop. Dat vind ik ook niet nodig. Het gaat om hun daden. Rita Verdonk werd vaak afgebeeld als sm-meesteres. Zó makkelijk. Kinderachtig ook. Het moet geestig blijven, niet uitmonden in pesten.’
Geschat aantal Ruttes: 150
Voor: de Volkskrant
Laatste keer gestemd bij Tweede Kamerverkiezingen: niet voor in de krant
‘Ik tekende hem graag. Het ging ergens over als je Rutte tekende. Misstanden. Groningen. Toeslagen. Hij was verantwoordelijk, in elk geval gedeeltelijk. Ik heb niemand zo vaak getekend als hij. Ik mag hem wel dankbaar zijn dat hij me zo veel inspiratie heeft opgeleverd. Mijn halve hypotheek heb ik door hem kunnen betalen.
‘Mijn horen-zien-en-zwijgencartoon is treffend voor hoe ik hem zie. Hij weet van niks, hij ziet niks, als er een probleem is heeft hij er niks mee te maken of hij hoort het te laat. Ik noem dat liegen. Zijn ogen tekende ik vaak niet. Als symbool van ongrijpbaarheid, leegheid.
‘Rutte is zijn eigen product. Dat appeltje. Die bijbaan in het onderwijs. Totale marketing allemaal. Rare, fascinerende man. Intelligent, maar enigszins autistisch.
‘Nederlandse politici zeggen weinig interessante dingen. Hun retoriek is clichématig en saai en het ontbreekt ze aan humor. Zo’n Timmermans, zo’n Klaver. Van wat zij zeggen blijft je weinig bij. Mark Rutte heeft wel een paar grappige uitspraken gedaan. Tijdens corona, toen iedereen ging hamsteren, zei hij dat er nog genoeg wc-papier was om tien jaar te poepen. Dat vind ik mooie humor.’
Geschat aantal Ruttes: 400
Voor: Trouw en regionale kranten
Laatste keer gestemd bij Tweede Kamerverkiezingen: GroenLinks-PvdA
‘Rutte is zonder meer mijn vaakst getekende figuur. Logisch. Hij is een ontzettend stabiele factor geweest in de politiek, anderen waren passanten.
‘Je zet hem relatief makkelijk neer. Vooruitstekende kin, spleetoogjes omdat je nooit doorhad waar hij naar keek of wat hij zag. Hij liet zich niet in zijn ziel kijken. Zijn combinatie van onverwoestbare monterheid en dat geslotene is ook de enige manier om te overleven in de politiek, volgens mij. Niet te kwetsbaar zijn.
‘Als spotprenttekenaar moet je iedereen een schoft vinden of een lul, of op zijn minst wantrouwig zijn over ieders motieven. Dat ben ik niet. Ik kan voor publieke figuren veel respect hebben. Alleen al omdat ze zo’n afbrandvak kiezen. In plaats van ze neersabelen, moeten we zuinig zijn op vertegenwoordigers van de democratie.
‘Als een politicus een lijn aanhangt waar ik me totaal niet mee kan vereenzelvigen kost een tekening moeite. Dan kan ik iemand, bijvoorbeeld Wilders, nog wel raak tekenen – dat is een kwestie van professionaliteit – maar beleef ik er minder plezier aan. In het tekenen van Rutte bleef ik plezier houden. Ook na dertien jaar. Waarom ook niet? Mickey Mouse is ook heel lang getekend.’
Aantal Ruttes: 20
Voor: Wordt Vervolgd (magazine en nieuwsbrief van Amnesty International Nederland)
Laatste keer gestemd bij Tweede Kamerverkiezingen: niet voor in de krant
‘Ik heb last van de wereld. Die last kan ik kanaliseren door cartoons te maken. Anders word ik helemaal gek. Ik denk dat dat een goede motivatie is. Ik móét dit werk gewoon doen.
‘Bij Rutte irriteert zijn lach mij het meest. Zodoende heeft hij bij mij vaak een lachend hoofd. Bijvoorbeeld in het verkiezingsvierluik naar het schilderij dat Andy Warhol maakte van Marilyn Monroe. Ik heb net zulke popartkleuren gebruikt als Warhol. En Rutte heeft de lippenstift van Marilyn. Vond ik leuk bij hem passen, dat kleurtje.
‘Ik zou niet meer kunnen lachen als ik hem was. Ik zou vanbinnen dood zijn. Ik zou stoppen met politiek. Alleen al door de toeslagenaffaire.
‘In die dertien jaar heb ik hem een paar keer zien slikken. Dan dacht ik: ah, gelukkig. Er zít wel iets, maar ik had het graag vaker gezien. Want die houding alsof hij overal boven staat en dat hij alles van zich af laat glijden, daar ga ik alleen maar harder van aan, dan wil ik er harder op.’
Aantal Ruttes: 7
Voor: Wordt Vervolgd (magazine van Amnesty International Nederland_ en Het Parool
Laatste keer gestemd bij Tweede Kamerverkiezingen: Volt
‘Ik ben niet echt een politiek tekenaar. Ik maak liever schrijversportretten. Mijn bovenkamer is er niet op ingericht om mensen telkens een mening op te dringen. Ik ben er ook niet voor om de draak te steken met heel precaire onderwerpen. Ik vind dat je bijvoorbeeld geen prenten van de profeet Mohammed moet maken, daar jaag je hele volksstammen mee tegen je in het harnas. Toch heb ik soms een politiek beeld waarvan ik zeg: dit is wat ik bedoel!
‘Politici teken ik niet als persoon, maar als politieke dieren. Als politiek dier heeft Rutte er in mijn ogen een bende van gemaakt. Dat krijg je als je zo lang blijft zitten. Ik vond dat ook bij Kok en Balkenende. Hoge bomen moeten niet te lang blijven staan.
‘Enige voordeel voor een tekenaar bij een politicus die lang blijft zitten is dat je steeds meer details herkent en kunt toepassen. De tanden van Rutte, niet meer dan drie streepjes. Een kinnebak. De scheiding in zijn haar. Het ging steeds makkelijker. Nu teken ik ook de spiertjes in zijn nek, en de diepere frons in zijn voorhoofd. Hij wordt toch ouder.’
Geschat aantal Ruttes: 100
Voor: EW magazine, internetkrant Wynia’s Week
Laatste keer gestemd bij Tweede Kamerverkiezingen: niet voor in de krant
‘De meeste cartoonisten hebben absoluut een linkse insteek. Mijn tekeningen zijn redelijk neutraal. Ik ben relatief voorzichtig in mijn meningen. Toen de oorlog in Oekraïne uitbrak, wilde ik meteen Poetin met een Hitler-snorretje tekenen. Dat vond mijn vrouw niet zo’n goed idee, dus dat heb ik niet gedaan. Ik heb het beeld alleen verwerkt in een kerstkaart.
‘Rutte heb ik ontelbaar vaak getekend. Aalglad en superhandig, die man. Ten opzichte van zijn voorgangers de beste op het Twisterbord. Ik heb altijd bewondering gehad voor zijn mentale lenigheid. Een echte politicus. En ook een verbinder. Hij kan alles bij elkaar lijmen. Dat hij zo lang premier heeft kunnen blijven, door al die crisissen heen, is een wonder. En eigenlijk een ongelooflijke prestatie.
‘De vluchtelingenboot tekende ik vanwege de val van het kabinet, op vrijdag 7 juli 2023. Het leek me leuk Rutte op de kade te laten staan zwaaien, voor wat extra drama. Maandag 10 juli ging de tekening online, die dag kondigde Rutte zijn vertrek aan als premier. Alsof ik het voorzien had.’
Geschat aantal Ruttes: 100 à 200
Voor: de Volkskrant
Laatste keer gestemd bij Tweede Kamerverkiezingen: niet voor krant
‘In de toenmalige talkshow De vooravond noemde Rutte mij eens de beste van alle politiek tekenaars. Het is natuurlijk mooi dat ik meteen bij hem opkom als hij denkt aan politieke tekeningen. Aan de andere kant: als je gecomplimenteerd wordt door je onderwerp, heb je het voor jezelf toch niet helemaal goed gedaan.
‘Soms valt een tekening tegen en soms denk ik: helemaal raak. Dan kan ik rustig drie kwartier naar het resultaat zitten kijken en heel blij zijn. Mijn ménage à quatre uit de formatie van Rutte IV – Rutte in bed met Kaag, Hoekstra en Segers – is er zo een. Een hoop mensen hebben schik gehad van die plaat, hij hing op veel koelkasten.
‘Rutte heeft het schip aardig drijvende gehouden. Dat is in dit land dat van crisis naar crisis struikelt een prestatie van formaat. Daar bewonder ik hem om. Alleen jammer dat hij op het laatst zo vreselijk door de mand is gevallen. Ik zal hem nooit vergeven dat hij zich in de oorlog tussen Israël en Hamas onvoorwaardelijk achter premier Netanyahu stelt, die daar een regelrechte genocide pleegt.’
Geschat aantal Ruttes: 300
Voor: De Telegraaf en Nederlands Dagblad
Laatste keer gestemd bij Tweede Kamerverkiezingen: Pieter Omtzigt (strategisch)
‘Rutte lijkt me een aardige man, maar ik vond hem ongeschikt als premier. En ook weer niet. In de politiek moet je blijkbaar functioneren als hij. Met dubbele tong praten, loze beloften doen. Ik trek dat slecht. Als object was ik hem zeker niet zat. Zodra je iemand in de vingers hebt, wordt het leuk. Bij Rutte vormen dat brilletje en zijn ogen daar net een beetje boven de essentie. Of alleen een brilletje. Hij heeft geen ogen nodig. Elke tekenaar heeft zijn eigen uitvoering van Rutte. En toch, ik heb het eens nagekeken, heb ik een boel verschillende. Vergis je niet, zodra je een grimas of andere emotie op een gezicht wilt weergeven wordt het moeilijk de gelijkenis goed te krijgen.
‘Wilders blijft lastig. Een groot geel kapsel en dan is het Wilders, zou je denken. Niet dus. Zelfde bij Trump. Rotkop met zwijnenoogjes, vies mondje, moet makkelijk zijn. Maar valt toch flink tegen. Ik snap het ook niet. Kaag was ook moeilijk. Als je die wat uit verhouding trekt, wat cartoonisten doen, wordt ze snel te mannelijk.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant