De Verenigde Staten zetten druk achter een vredesplan voor Gaza. Ze hebben opnieuw minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken naar de regio afgevaardigd, en bovendien hebben ze de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties gevraagd een resolutie in stemming te brengen. Dat zal mogelijk maandag nog gebeuren.
Amerika’s opzet is het om Israël en Hamas opnieuw aan de onderhandelingstafel te krijgen. Zij moeten daar de laatste hand leggen aan een driefasenvredesplan dat de Amerikaanse president Joe Biden eind vorige maand presenteerde. Dat plan voorziet in een onmiddellijk staakt-het-vuren en vrijlating van gijzelaars die in Gaza worden vastgehouden.
Op termijn zou het tijdelijke bestand moeten leiden tot een permanent einde aan de gevechten, overdracht van alle gegijzelden, en de wederopbouw van het grotendeels verwoeste Gaza, dat onder een multinationaal burgerlijk bestuur moet komen.
Over de auteur
Michel Maas is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuid-Oost Azië.
Biden presenteerde het plan als een overeenkomst waarmee Israël al akkoord zou zijn gegaan, zodat alleen Hamas nog maar ‘ja’ hoefde te zeggen. Dat is ook de strekking van de resolutie die in stemming moet worden gebracht. Hamas reageerde meteen al ‘positief’ op Bidens voorstel, en zou het gaan bestuderen, zei de Hamas-leiding destijds, maar sindsdien heeft Hamas niet meer van zich laten horen.
Ook de bevestiging van Israël bleef uit. Netanyahu reageerde aanvankelijk weliswaar positief op het vredesvoorstel, maar maakte de zaak daarna weer ingewikkeld door vol te houden dat Israël hoe dan ook zou doorvechten totdat Hamas zou zijn vernietigd. Daarna heeft het diverse keren laten merken dat het niet gelukkig is met het plan en met de Amerikaanse resolutie.
Vorige week meldde The Times of Israel dat de Israëlische ambassadeur bij de Verenigde Naties, Gilad Erdan, zijn Amerikaanse ambtgenoot Linda Thomas-Greenfield had laten weten dat Israël tegen de resolutie is. Israël zit niet in de Veiligheidsraad en mag daar dus ook niet meestemmen. Maar Erdans woorden geven al aan dat, zelfs als de Veiligheidsraad unaniem voor de Amerikaanse resolutie stemt, daarna nog altijd moeizame onderhandelingen moeten worden gevoerd. ‘Het zal de Amerikanen op zijn minst irriteren’, schrijf The Times of Israel.
Als het al zover komt. Zowel Rusland als China heeft een vetorecht in de Veiligheidsraad en elk van die twee landen kan de Amerikaanse resolutie zo van tafel vegen. Dat is regelmatig gebeurd met eerdere Amerikaanse voorstellen, zeker als die gingen over Israël en Hamas. Omgekeerd hebben de Verenigde Staten trouwens ook regelmatig gebruik gemaakt van het vetorecht. Amerika heeft, schrijft The New York Times in een analyse, zelf al drie keer een resolutie over Gaza met een veto geblokkeerd.
Bij al die onzekerheid weet ook niemand welke gevolgen de recente gebeurtenissen in Gaza en Israël voor de onderhandelingen zullen hebben. Terwijl Israël zaterdag feestvierde over de bevrijding van vier gijzelaars, heeft de dood van de 274 Palestijnen die omkwamen bij de actie internationaal veel kwaad bloed gezet. AP schrijft dat de gesprekken nu ‘aan een zijden draadje hangen’ en aan beide kanten gecompliceerder zijn.
De resolutie vraagt de VN om druk op Hamas uit te oefenen om het akkoord te accepteren, maar, schrijft AP, Hamas is misschien niet het obstakel, maar de sceptische houding van Netanyahu. De Israëlische premier wil geen staakt-het-vuren totdat Hamas helemaal is weggevaagd. Eerder is de oorlog niet klaar. Netanyahu en zijn extreem-rechtse en ultra-orthodoxe coalitiegenoten zien het als een grote nederlaag als de oorlog eindigt en Hamas nog steeds bestaat.
Bijkomend probleem is dat de matigende factor in het oorlogskabinet, minister Benny Gantz, zondag met zijn partij uit de coalitie is gestapt. Netanyahu kan zich nu niet nog een afvaller veroorloven, en zal daarom meer dan ooit zijn overgeleverd aan de nukken van zijn oorlogszuchtige, radicale coalitiegenoten.
Antony Blinken begint maandag aan zijn achtste rondreis door het Midden-Oosten. Hij zal proberen het voorstel van Biden te verkopen. Details over hoe hij dat wil doen, geven de Amerikanen niet, schrijft The New York Times. Hoop dat hij er razendsnel uitkomt, is er niet. Netanyahu komt op 24 juli naar de Verenigde Staten, waar hij het Congres zal toespreken. Reuters citeert Bidens veiligheidsadviseur Jake Sullivan, die zegt te hopen dat er tegen die tijd een gijzelaarsakkoord ligt waar Hamas alleen nog maar ‘ja’ op hoeft te zeggen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant