Mohammad Semhani, telg uit een Syrisch geslacht van parfumeurs, ontvluchtte tien jaar geleden de dictatuur van Bashar al-Assad. Nu bestiert hij in de Papestraat in Den Haag, waar Vincent van Gogh ooit zijn tekenspullen kocht, zijn parfumwinkel Dutch Perfume.
Twee jaar geleden kreeg parfummaker Mohammad Semhani (39), bijgenaamd ‘De neus van Latakia’, een bijzonder verzoek. Het had te maken met een 15-jarige jongen die begin 2022 was doodgestoken in Middelburg. Het door Paul de Leeuw gepresenteerde tv-programma Busje komt zo vroeg Semhani om als aandenken voor de moeder het geurtje na te maken dat haar zoon altijd op had gehad. Bij leven rook het door het hele huis namelijk naar de deodorant die de jongen opspoot.
‘Cederhout virginia, mysore-sandelhout, bergamot, oranjebloesem, ambermax, pepermunt, dennen’, somt Semhani de ingrediënten op van het parfum dat hij voor de moeder samenstelde. Daarvoor had de eigenaar van de Haagse winkel Dutch Perfume eerst bij haar thuis de slaapkamer van haar zoon bezocht. ‘Fresh forest, was het genre. Het moest ruiken alsof je in een bos rondloopt.’
Over de auteur
Jonathan Witteman is economieredacteur voor de Volkskrant en schrijft over de macro-economie en de bankensector.
De vrouw was tot tranen toe geroerd door het olfactorische souvenir. ‘‘Ja, dat is hem’, zei ze na de tv-opname’, zegt Semhani, een Syrische vluchteling die tien jaar geleden naar Nederland kwam. ‘Ze gaf me een knuffel. Het was een speciaal moment, maar ook verdrietig.’
Als telg uit een driehonderd jaar oud geslacht van Syrische parfumeurs weet Semhani als geen ander hoe geuren en herinneringen hand in hand gaan. De bulbus olfactorius, de zenuwknoop in de hersenen die cruciaal is voor ons reukvermogen, is nauw verbonden met de amygdala, de zetel van de emoties, en de hippocampus, de verzamelplaats van herinneringen in het brein.
‘Soms kom je ergens en dan snuif je opeens een geur op die je meteen terugtransporteert naar de allereerste keer dat je die geur rook. Zo is het ook voor die moeder: voor haar zal er altijd een associatie bestaan tussen haar zoon en dat geurtje.’
In de 19de eeuw was de Papestraat 15 nog het adres waar Vincent van Gogh tijdens zijn Haagse jaren Ingres-papier en andere tekenmaterialen kwam kopen. Nu wordt de bezoeker bij binnenkomst omringd door muren van flesjes, verstuivers en flacons. Op de houten toonbank staat een arsenaal van maatbekers, reukstrookjes en pipetflesjes vol extracten, van anjer en vanille tot grapefruit en bergamot. Met een doseerspuit componeert Semhani daar in een handomdraai zijn parfums.
De kneepjes van het vak leerde hij van zijn opa, die een parfumzaak bestierde in een bergdorp nabij Latakia in het westen van Syrië. ‘Hij leerde me bij hem aan tafel de geuren herkennen, en de soorten: houtig, bloemig, kruidig, fruitig.’
De eerste geur die zijn opa hem voorschotelde was tabaksolie, een veel gebruikt bestanddeel in parfums, en daarna volgden stap voor stap de andere klassiekers uit het vak: jasmijn, fresia, citroengras, cederhout, labdanum, en ga zo maar door. Hij was nauwelijks een jaar of 10, nog een onbeschreven blad, vertelt Semhani, en hij zoog – of snoof – de kennis van zijn grootvader gretig op.
Een parfum maken is een beetje als muziek, weet Semhani. De basisnoten zijn met hun zware moleculen vergelijkbaar met de instrumenten in het basregister. Voorbeelden zijn muskus, amber of hout. Daarna komen de hartnoten, zoals jasmijn, roos en tabak. En in het hoogste register spelen de topnoten, de vluchtigste moleculen. ‘Denk aan citrus, bergamot, mandarijn of vanille’, zegt Semhani.
Op zijn 16de opende hij zijn eerste winkel in Latakia. Een van zijn populairste producten was een door hem bedacht damesparfum met een geurakkoord van jasmijn, grapefruit en vanille. ‘Een frisse, groenachtige, typisch Midden-Oosterse geur’, vertelt hij.
Een paar jaar na het begin van de Syrische burgeroorlog in 2011 besloot Semhani het land van jasmijn, fresia en damascusrozen achter zich te laten. ‘Ik kreeg een tip van een klant die voor het regime van Bashar al-Assad werkte dat er binnen 72 uur een aanval op mijn winkel zou komen. Hij raadde me aan om te vluchten. Het enige wat ik had misdaan, was dat ik uit een dorp kom waar de mensen vrijheid willen, en tegen de dictatuur van Assad zijn.’
Met zijn vrouw en twee kinderen belandde hij via een zwerftocht door Turkije en Italië uiteindelijk in Nederland. ‘Mijn twee winkels in Syrië bestaan nog steeds, alleen zitten er nu volgelingen van Assad in. De een is tegenwoordig een schoenenzaak, de ander een winkeltje in riemen.’
Semhani kende Nederland al een beetje van de alcohol en de bloemen die hij naar Syrië importeerde voor zijn parfums. ‘En ik kende enkele Syriërs die hier al woonden. Zij vertelden mij goede verhalen over Nederland.’
De eerste jaren werkte de inwoner van Leidschendam-Voorburg als bordenwasser en pizzabakker. Maar zijn oude werk bleef kriebelen. Hij schreef een bedrijfsplan voor een parfumwinkel en kwam via via in contact met ondernemer Ton aan de Stegge, oud-baas van Telfort en PCM, die hem hielp bij zijn eerste stappen als middenstander in Nederland. ‘Hij heeft mij enorm geholpen, ik zie hem als een soort vaderfiguur.’
Semhani’s grote droom is om in Nederland een opleiding voor parfumeurs te beginnen, naar het voorbeeld van de academies in het Franse Grasse, het mekka van de geurtjesindustrie. ‘In Nederland zijn er geen opleidingen voor parfumeurs, daarvoor moet je naar Frankrijk of Duitsland. Terwijl er volgens mij ook in Nederland heel veel mensen zijn die graag het vak zouden willen leren. Het is mijn ambitie om mijn nieuwe land op de kaart te zetten als parfumland, zodat mensen bij parfums niet meer alleen automatisch aan Frankrijk of Italië denken, maar ook aan Nederland.’
Waar: Den Haag
Sinds: 2020
Aantal werknemers: 2
Jaaromzet: 300 duizend euro
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant