‘We gaan de sfeer een beetje oppoken. Geen ingewikkelde tactische analyses of moeilijke vragen: we gaan allemaal achter Oranje staan.’ Hélène Hendriks maakte meteen duidelijk dat de Oranjezomer-uitzwaaispecial voor het Nederlands elftal absoluut niet spannend mocht worden. Voorpret, voorpret, voorpret, daar draait het om. Tafelgast Jack van Gelder had zelfs zijn oranje shirt aangetrokken. Ik voelde het al: oranjekoorts!
Richting het einde kreeg Van Gelder het zelfs even te kwaad toen hij keek naar de Oranje-selectie. Hij kreeg er kippevel van, en verdomd: daar waren de traantjes, daar was de gebroken stem. Het publiek kon niet anders dan applaudisseren (Jack klapte zelf het hardst).
Mooi hoor, die emotionele voorpret, maar wonderlijk was het wel, dat het uitgerekend afkomstig was van Van Gelder, onderbuikorakel, knikkercommentator én, sinds afgelopen donderdag, openlijk trotse PVV-stemmer. Natúúrlijk was Jack het niet altijd eens met de standpunten van Geert Wilders (dat ‘minder, minder’ had echt niet gehoeven), en natuurlijk ‘háát’ Jack iedere vorm van discriminatie, maar ze hadden goede punten over migratie. Hij had van ‘een mevrouw’ zelfs een berichtje gehad dat ‘het onacceptabel vinden van gedrag van ‘bepaalde groepen’ heus geen racisme was’. Vond Jack iets voor op een tegeltje.
Zo heeft de ex-voetbalcommentator zijn rechtse duidersafslag succesvol afgerond. Dreig je van de buis te verdwijnen? Foeter een paar keer over ‘tuinkabouter’ Frans Timmermans en ‘vals mannetje’ Jesse Klaver, en je vindt razendsnel een tweede tv-leven. Maar zet wat sympathieke voetballers voor zijn neus, en Jack blijkt ineens weer de aardigheid zelve. Noem het de Van Gelder-paradox: de ene dag ben je uithangbord van de verwende onverdraagzaamheid en schuimbek je over de ‘totale anarchie in Nederland’, de volgende dag word je emotioneel van ‘zo’n mooie groep’ mensen.
Over de auteur
Alex Mazereeuw schrijft voor de Volkskrant over film en televisie en is eens in de vijf weken tv-recensent.
Misschien was het beter om een meer tijdloze viering van het voetbal te zoeken. Die vond ik, zoals vaker, in de ‘ESPN DOC’: een reeks uiteenlopende documentaires van sportzender ESPN, vaak met kraakheldere titels als Nick Olij – Poortwachter, Huub Stevens – Duidelijk, De kale kletser en Pol Llonch, thuis in Tilburg.
De nieuwste aanvulling heet simpelweg Aad. 77 jaar is oud-voetbaltrainer, analist en internetfenomeen Aad de Mos inmiddels, maar aan scherpte heeft hij nooit ingeboet. Iconisch zijn zijn Instagram-filmpjes, waarin hij in de sportschool, bij een kippenkraam of bij een autowasserij zijn (meestal onjuiste) voetbalvoorspellingen deelt.
De documentaire draait vooral om zijn avonturen als trainer, maar beter zijn de momenten waarop Aad staccatoot over zijn leven, met uitspraken als ‘Op ’t fietsje’, ‘Twee uurtjes, spitsje erbij’ of ‘Olifantje erop staan, dan gaat het hard, hè’. Aad de Mos heeft zijn eigen taal, die voor niemand anders echt te begrijpen is. Juist dat maakt het zo mooi.
Zijn slotwoorden tegenover zijn kleinzoon waren daarentegen betrekkelijk simpel: ‘Voetbal, leuk hè?’ Ontroering zonder populistisch pathos: het kon blijkbaar toch wel.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant