Een herverdeling van welvaart is hard nodig om armoede de wereld uit de helpen en kwetsbare landen te helpen. Dat kan met een internationale miljonairsbelasting, betoogt een groep prominente economen, onder wie Thomas Piketty.
We dringen er bij de wereldleiders op aan om beleid in te voeren dat een einde maakt aan armoede, de opwarming van de aarde een halt toeroept, en ongelijkheid vermindert.
Om de eerste van de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling te halen en een einde te maken aan extreme armoede tegen 2030, hebben we internationale overdrachten van het ene land naar het andere land nodig. Om het koolstofarm maken van landen met een lager inkomen te bevorderen, hebben we internationale overdrachten nodig. En ook om een fatsoenlijk leven voor iedereen mogelijk te maken, hebben we overdrachten nodig van rijke naar arme landen.
De kloof tussen de levensstandaard in landen met een hoog inkomen, waar 1,2 miljard mensen wonen, en landen met een laag inkomen, waar 700 miljoen mensen wonen, is duizelingwekkend. Het bbp per hoofd van de bevolking is 66 keer hoger in landen met hoge inkomens dan in landen met lage inkomens. Als slechts 1 procent van het bbp van hoge-inkomenslanden zou worden overgeheveld naar lage-inkomenslanden, zou hun nationaal inkomen verdubbelen.
Over de auteurs
Adrien Fabre is president van Global Redistribution Advocates en het CRNS. Thomas Piketty is auteur en onderzoeker aan de Paris School of Economics. Rick van der Ploeg is hoogleraar economie aan de universiteit van Oxford en de UvA.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Een overdracht van deze omvang kan worden gefinancierd door een bescheiden belasting van 2 procent op individuele vermogens van meer dan 5 miljoen euro, waarbij 99,9 procent van de bevolking ongemoeid wordt gelaten.
Zo’n wereldwijde belasting op miljonairs om lage-inkomenslanden te financieren wordt gesteund door minstens 72 procent van de bevolking in twintig onderzochte landen, waaronder 73 procent in de VS, 80 procent in Polen, 86 procent in Frankrijk en bijna 90 procent in Italië. Op de vraag hoeveel van de opbrengst van een wereldwijde belasting op miljonairs naar lage-inkomenslanden zou moeten gaan, antwoordt de gemiddelde Europeaan, net als de gemiddelde Amerikaan, eenderde.
Onder leiding van Brazilië overweegt de G20 een internationale minimumbelasting van 2 procent op het vermogen van miljardairs. Hoewel we dit initiatief steunen, roepen we op tot een verder herverdelend beleid. Cruciaal is dat ten minste eenderde van de inkomsten van een internationale vermogensbelasting naar landen met lage inkomens en lagere middeninkomens gaat. Verder moet de belastingdrempel worden verlaagd, zodat niet alleen miljardairs maar ook miljonairs worden belast. Tot slot zouden de belastingtarieven progressiever moeten zijn, en dus hoger voor miljardairs.
Zo’n vermogensbelasting die overdrachten naar landen met lagere inkomens financiert, wordt al gesteund door twintig lijsten die hebben meegedaan aan de Europese verkiezingen. Onlangs riep ook Josep Borrell, vicevoorzitter van de Europese Commissie, op tot een wereldwijde vermogensbelasting. Nu is het tijd om te handelen.
Tijdens de volgende klimaattop, in november in Azerbeidzjan, moet de internationale gemeenschap een nieuw doel stellen voor klimaatfinanciering, omdat de 100 miljard dollar per jaar die de ontwikkelde landen hebben toegezegd bij lange na niet voldoende is om het mondiale Zuiden te helpen in de strijd tegen klimaatverandering. Het nieuwe doel zou ten minste 500 miljard dollar aan overdrachten (dus géén leningen) moeten zijn.
Dit kan worden gefinancierd door een wereldwijde vermogensbelasting. Nu rijkdom slechts in een handvol landen wordt belast, ligt hier een unieke kans om rijkdom internationaal te belasten, waarbij een groot deel van de heffingsrechten aan het Zuiden wordt toegekend. Als de inkomsten uit de vermogensbelasting eerst worden toegeëigend door landen met een hoog inkomen, zal het veel moeilijker zijn om ze later om te buigen naar landen met een lager inkomen.
Ondertussen moeten de noden van de verarmde bevolking onmiddellijk worden aangepakt, zonder hierop te wachten. De eerste eis van de V20, bestaande uit 68 landen die kwetsbaar (‘vulnerable') zijn voor klimaatverandering, is schuldverlichting. Schuldkwijtschelding is inderdaad dringend nodig voor deze ontwikkelingseconomieën, die op de rand van wanbetaling staan sinds de coronacrisis en de stijging van de rente. We kunnen niet langer toestaan dat een land als Kenia 55 procent van zijn inkomsten moet besteden aan het afbetalen van (de rente op) schulden, ten koste van vitale investeringen in onderwijs en duurzame ontwikkeling.
De implementatie van adequate, voorspelbare en op behoeften gebaseerde overdrachten naar het Zuiden moet een prioriteit worden in alle internationale onderhandelingen. Zo zou de koolstofheffing op de scheepvaart die binnen de Internationale Maritieme Organisatie wordt besproken, het Zuiden ten goede moeten komen. De gegenereerde inkomsten zouden bijvoorbeeld naar rato van het aantal inwoners over alle landen kunnen worden verdeeld.
Dit jaar creëert de VN, op voorstel van de Afrikaanse Unie, een raamverdrag dat internationale belastingskwesties zal bespreken (net als bij het klimaat gebeurt) op Conferenties van Partijen (COP’s). Laten we deze historische afspraak nakomen en een eerlijk internationaal belastingstelsel ontwikkelen om snel vooruitgang te boeken, op weg naar duurzame ontwikkeling.
We doen een beroep op de wereldleiders bij de VN, G20 en COP’s om het door ons voorgestelde herverdelingsbeleid te onderzoeken. We dringen er bij beleidsmakers op aan om wereldwijd beleid in te voeren dat ten minste 1 biljoen dollar per jaar (1 procent van het mondiale inkomen) herverdeelt van landen met hoge inkomens naar landen met lagere inkomens en lagere middeninkomens. Dit zou slechts een eerste stap zijn op weg naar een minder ongelijke wereld.
Wij zijn een diverse groep van maatschappelijke organisaties, wetenschappers, politici en burgers. Iedereen is welkom om zich bij onze beweging aan te sluiten door deze open brief te onderschrijven, de boodschap te verspreiden, campagne te voeren voor wereldwijde herverdeling of een donatie te doen. We moedigen iedereen aan om het burgerinitiatief voor een Europese vermogensbelasting te ondertekenen: een miljoen handtekeningen zijn nodig om de Europese Commissie te dwingen het voorstel in overweging te nemen.
Global Redistribution Advocates
ACT Alliance
Attac France
Center for Economic and Social Rights (CESR)
Instituto de Estudos Socioeconomicos (Inesc, Brazilië)
350.org
Les Écologistes - Europe Ecologie Les Verts
La France Insoumise
Nouvelle Donne
Sumar
Saskia Bricmont (MEP, Ecolo, Belgium, The Greens/EFA)
Abdul Muheet Chowdhary (Member of the UN Subcommittee on Wealth and Solidarity Taxes)
Thomas Douenne (Assistant Professor of Economics at the University of Amsterdam)
Camille Étienne (activiste pour le climat)
Adrien Fabre (CNRS Economist at CIRED)
Isabelle Ferreras (FNRS Professor at University of Louvain/Harvard CLJE)
Estrella Galán (Head of list for Sumar, Spain, The Left)
Jayati Ghosh (Co-chair of ICRICT, Professor of economics at Jawaharlal Nehru University)
Revd David Haslam (Church Action for Tax Justice)
Mariana Mazzucato (Professor at the University College London)
Michael Pettis (Professor at Peking University)
Thomas Piketty (Professor of economics at the Paris School of Economics)
Rick van der Ploeg (Professor of economics at the University of Oxford)
Thomas Porcher (Professor at Paris School of Business)
Philippe Quirion (CNRS Research director at CIRED)
Marco Ranaldi (Assistant Professor of Economics at University College London)
Chloé Ridel (Candidate for the Socialist Party & Place Publique, France)
Andreas Schieder (MEP, SPÖ, Austria, S&D)
Thomas Sterner (Professor of economics at the University of Gothenburg)
Pasquale Tridico (Candidate for the M5S, Italy, Professor of economics at Roma Tre University)
Yanis Varoufakis (Founder of DiEM25)
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant