Er is nogal wat te doen over de btw op boeken. Het nieuwe kabinet wil die verhogen van 9 naar 21 procent, waardoor onze toch al idioot dure boeken nog duurder zullen worden. De reacties van schrijvers en lezers (plus mensen die dat graag pretenderen te zijn) zijn voorspelbaar: dit plan is rampzalig. Voor schrijvers, uitgeverijen, boekhandels en vooral voor (potentiële) lezers met weinig geld.
Zeker, het is een verwerpelijk plan. Ik moet dan ook nog zien of het wel doorgaat. Iets zegt mij van niet. De nieuwe coalitie wil wel meer dingen die eigenlijk niet haalbaar zijn, maar goed, het zijn rare tijden, en we kunnen maar beter voorbereid zijn op wat ons eventueel te wachten staat.
Van politieke machinaties heb ik geen verstand, maar van lezen wel, en van arm zijn ook, want tot mijn 25ste had ik geen nagel om mijn kont te krabben. Wie niet sterk is, moet slim zijn: iedereen heeft zo zijn eigen methodes. Tommy Wieringa schreef afgelopen vrijdag in de krant dat hij in zijn jeugd geen geld had voor boeken; hij leende ze in de bibliotheek en hij stal ze in boekwinkels.
Dat laatste durfde ik niet. Ik stal wel dingen in winkels, maar vooral eten, blikjes tonijn enzo. Boeken vond ik te duur om te stelen, dat leek me te veel op echte misdaad. Net als Tommy had ik veel aan de bibliotheek, maar de nieuwste boeken waren daar altijd uitgeleend. Daarvoor had ik een andere oplossing: ik las ze in de winkel.
Dat kon natuurlijk niet overal, maar wel bij grote zaken, zoals De Bijenkorf. Daar stonden zelfs hier en daar krukjes op de boekenafdeling, die het personeel gebruikte om bij de hoogste planken te kunnen. Daar ging ik dan op zitten lezen. Als het personeel me scheef begon aan te kijken, liep ik een rondje door de winkel, om vervolgens op een ánder krukje te gaan zitten.
Die enorme pillen van A.F.Th. van der Heijden, bijvoorbeeld, heb ik daar verslonden. De tandeloze tijd! Wat een heerlijke uren waren dat. Helemaal gratis, en bovendien leerde ik ongelooflijk snel te lezen, wat me op den duur goed van pas zou komen.
Veel later, toen ik een paar jaar in Amerika woonde, beleefde ik een variant van deze ervaring: in veel filialen van de boekwinkelketen Barnes & Noble zat een koffiebar. Daar mocht je gewoon in hun boeken gaan zitten lezen, met een kop koffie erbij. Geweldig sympathiek vond ik dat.
Deden boekwinkels hier dat ook maar! Het zou ze bovendien winst opleveren: wie de kans krijgt om rustig te bladeren, zal eerder geneigd zijn zo’n boek aan te schaffen, en je doet veel goeds voor de verworpenen der aarde die dat niet kunnen betalen.
Voor die sloebers nog een paar tips: op de sites van, bijvoorbeeld, DBNL en Project Gutenberg kun je ontzettend veel fijne oude boeken gratis lezen. Legaal. En illegaal is zowat alles online gratis te krijgen, weet ik uit pijnlijke ondervinding: de boeken van mijn eigen hand worden vaak digitaal gestolen. Arme mensen geef ik hierbij mijn zegen, maar als u niet arm bent, betaal er dan alstublieft voor. (Of neem een abonnement op Kobo Plus. Voor hardnekkige lettervreters is dat een vondst. Het kost een tientje per maand, en je kunt zo veel lezen als je wilt.)
En dan zijn er de straatbibliotheekjes. Hadden we die in mijn jeugd maar gehad! Van de week trof ik in zo’n vochtig kastje drie delen van Van der Heijdens Tandeloze tijd aan. Indertijd zou ik mijn geluk niet op hebben gekund, maar ook nu kon ik ze niet laten staan.
Ik ga ze herlezen. U hoort er nog van.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant