‘Meneer de president, uw voorstel is geweldig, maar u heeft iets over het hoofd gezien: Hamas. Gaan die ergens naartoe?’
Het waren de woorden van Hamza Howidy, nadat president Biden een plan voor een staakt-het-vuren lanceerde waar de Israëlische regering achter zou staan. Howidy is vluchteling uit Gaza. In 2019 protesteerde hij daar met anderen onder de noemer ‘Wij willen leven’ tegen de onderdrukking door het Hamas-regime en tegen de economische ellende die de Hamas-elite volgens hem met vijandigheden tegen Israël afriep over gewone Gazanen. Terwijl die elite op grote voet leefde.
Howidy werd opgepakt, zat 21 dagen vast en werd gemarteld met stokslagen en koud water. Hij vluchtte naar Duitsland.
Over de auteur
Kustaw Bessems is columnist van de Volkskrant en host van de podcast Stuurloos. Hij heeft een bijzondere belangstelling voor openbaar bestuur. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
‘Ik geloofde dat alle Israëliërs ons Palestijnen haten en willen uitroeien’, schreef hij begin dit jaar in Newsweek. ‘Nadat ik Hamas bekritiseerde om zijn afschuwelijke daden op 7 oktober, heb ik voor het eerst Israëlische vrienden gemaakt. Velen blijken net als ik in vrede te willen leven.’ Dit gaat overigens samen met zijn woede en pijn over de destructie die Israël aanricht in Gaza.
Hij is een van de mensen die ik volg om licht te zien in donkere tijden. Voor het besef dat de echte strijd niet gaat tussen volkeren, maar tussen vreedzame en oorlogszuchtige krachten. Als herinnering dat voor vrede geen leiders nodig zijn die hun vijand omarmen, maar leiders die genoeg van hun eigen mensen houden.
Laatst deelde de Israëlische activist Ami Dar een foto van de toenmalige Jordaanse koning Hussein die een vuurtje gaf aan de Israëlische premier Rabin. Genomen na het tekenen van een vredesverdrag tussen beiden in 1994. ‘Mijn lievelingsfoto van twee volwassenen die besloten dat genoeg genoeg was’, aldus Dar.
Twitter bericht wordt geladen...
Dar hamert al acht maanden onvermoeibaar op deze boodschap: ‘Terrorisme is altijd verkeerd. Wraak is geen strategie. Een kind is een kind is een kind. Laat alle gijzelaars nu vrij. De Israëliërs noch de Palestijnen gaan weg. Zonder hoop op een gezamenlijke toekomst zal dit niet eindigen.’ En al lijkt die toekomst verder weg dan ooit, er zit waarde in dat mensen haar blijven schetsen.
Opinie-onderzoek in Gaza is moeilijk. De peilingen van het Palestinian Center for Policy and Survey Research zijn slechts een indicatie. Maar ze tonen diversiteit onder Gazanen: de steun voor Hamas zakt in, de steun voor de gewapende strijd neemt af en de steun voor een tweestatenoplossing groeit.
7 oktober heeft in Israël helaas het tegenovergestelde veroorzaakt. Er is veel steun voor het militaire optreden en de steun voor een tweestatenoplossing is juist op een dieptepunt. Maar ook tijdens deze oorlog, door velen in Israël als existentieel ervaren, gelooft een kwart nog in samenleven. En er ís een oppositie, er wórdt gedemonstreerd, er kómen weer verkiezingen. Verandering is mogelijk.
Of niet? Hoop is een even hardnekkige als verraderlijke aandoening. Steeds als ik denk dat ik ervanaf ben, komt zij terug, om me daarna achter te laten met een diepere teleurstelling dan vorige keer. Maar als je Howidy, Dar en al die andere dapperen hoort, is opgeven op afstand lelijk decadent.
De weg is lang en de obstakels zijn moedeloosmakend. Netanyahu heeft doelen gesteld – de bevrijding van de gijzelaars en de totale vernietiging van Hamas – die geen van beide militair zijn te bereiken. En hij laadt de verdenking op zich dat hij zonder plan een oorlog verlengt om politiek te overleven. Aangevuurd door extreem-rechts, ten koste van vele duizenden Palestijnse burgerslachtoffers en met een gevaarlijk isolement voor Israël tot gevolg. Al geniet hij steun van Hollandse kantoormannen die zich tot deskundigen in urban warfare hebben ontpopt en becijferen dat het aantal dode Palestijnse kinderen reuze meevalt.
Tegelijk is er die stekelige vraag van Hamza Howidy: hoe zit het met Hamas? Stel, Biden dwingt Netanyahu om de wapenen te laten zwijgen. Wat is dan een akkoord waard met een organisatie die oneindig levens van Palestijnen wil opofferen? Zal die organisatie de rust voor iets anders gebruiken dan het voorbereiden van de volgende aanval? Zoom uit en je ziet niet slechts Israëlische overmacht over Palestijnen, maar ook Iraanse dreiging tegen Israëls bestaan, met Hezbollah en Hamas als vooruitgeschoven posten.
En stel, het onwaarschijnlijke scenario doet zich voor dat Israël zich weer terugtrekt uit Gaza én de Westelijke Jordaanoever, Jeruzalem deelt en doorgang aan Palestijnen verschaft. Is Hamas dan het regime dat daar handen op zal schudden? Ik hoor niemand dat betogen. Of een alternatief schetsen. Hoewel ik nu misschien sommige revolutionairen aan universiteiten tekortdoe, die in hun blauwdruk simpelweg Israël opheffen en het bloedbad dat dáár ontegenzeggelijk op zal volgen in de veiligheid van hun besmeurde computerlokaal op de koop toe nemen. Israël wordt bevolkt door nazaten van Joden uit het Midden-Oosten en restanten van een haast uitgeroeid volk dat een onmiskenbare historische band met het land heeft, maar deze lichten doen of het een soort Nederlands-Indië is waaruit de kolonisator zich kan terugtrekken naar het eigen koninkrijkje.
Komt het ooit nog goed? In elk geval niet zonder de stemmen te versterken van vredelievende krachten die nu in de verdrukking zitten. Door ze een helpende hand toe te steken is morgen nog niets opgelost. Maar zonder hen gaat het zeker niet.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant