Een geweldsplaag teistert de middelbare scholen. Of missen we iets?
Vechtpartijen in de aula, drugsdealers in het fietsenhok, zelfs prostitutie op het toilet. ‘De straatcultuur is de schoolmuren binnengeslopen’, somberden onderwijsexperts deze week bij RTL Nieuws. Aanleiding is het ‘recordaantal’ meldingen dat de Onderwijsinspectie afgelopen maanden kreeg van onveiligheid op middelbare scholen. Liefst 370 misstanden had de inspectie er geteld. Een verdrievoudiging in twee jaar! Bovendien zijn de voorvallen heftiger, vertelt de inspectie, als ik ze bel.
De school hoort een plek te zijn waar kinderen zich veilig voelen, en elke drugsdealer in het fietsenhok lijkt me er een te veel, maar toch bekruipt me een raar gevoel. Het geweld op school neemt immers áltijd toe, als je de berichten mag geloven. Want laten we wel zijn: wie heeft er nu belang bij om het hardop te zeggen als er mínder incidenten zijn?
‘Vaker misbruik op school’, kopten de media in 2016 dan ook. ‘Vaker seksueel wangedrag op school’, in 2000. In 1995 beloofde het kabinet een ‘snelle aanpak’ van ‘het geweld’ op school. ‘Het toenemende geweld in onze samenleving heeft de school niet ongemoeid gelaten’, lees ik in een dertig jaar oude bundel, Geweld op school. Ook toen sloop de straatcultuur de school binnen.
Zou het echt alleen maar erger worden? Ik kan het me haast niet voorstellen. Ook toen ikzelf nog op school zat, waren er wapens, drugs, vechtpartijen en soms zelfs een steekpartij – iets waar je tegenwoordig het journaal mee haalt, destijds kraaide er geen haan naar. In 1994 inventariseerde onderwijsonderzoeker Ton Mooij (Radboud Universiteit) de veiligheid op middelbare scholen: liefst een kwart was het halfjaar ervoor ongewenst betast, 17 procent geschopt of geslagen, 2 procent zelfs ‘met een wapen gestoken’.
Bij de Onderwijsinspectie vraag ik de cijfers op van wat langer geleden: zo heel dramatisch is de toename niet, het gaat vooral op en neer. Ter vergelijking: tien jaar geleden kreeg de inspectie 153 meldingen van fysiek geweld en 321 van psychisch geweld; vorig jaar waren het er respectievelijk 181 en 307.
Maar die plotse stijging sinds 2022 dan? Opvallend: dat was het jaar waarin de inspectie nog eens goed reclame maakte voor zichzelf, met posters en flyers, ‘u kunt de vertrouwensinspecteur elke werkdag van acht tot vijf bereiken.’ Het jaar erop lanceerde men een meldsite, jouwveiligeschool.nl. Met de boodschap: het is ‘heel belangrijk dat een school veilig is’, anders ‘kun je niet goed leren’. Dus bel of mail vooral.
Tel dat op bij de toegenomen aandacht voor het respecteren van elkaars grenzen – 2022 was ook het jaar van The Voice of Holland – en het zou pas vreemd zijn als er géén stijging was van het aantal meldingen. Gelukkig maar overigens, want van misstanden op school wil iedereen af.
Aan de andere kant: afgelopen tijd spuwden de onderzoeksrapporten ook al dat de jeugd laaggeletterd is, niet kan rekenen, ongezond is en nu dus weer dat ze elkaar bejagen en aanranden. Of dat de sfeer in het onderwijs erg verbetert, of het lerarentekort oplost – ik vraag het me af.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns