De Nederlandse universiteiten houden vast aan hun banden met Israël. In een open brief, gepubliceerd door dagblad Trouw, noemen ze de academische vrijheid van individuele wetenschappers én van instellingen ‘van het grootste belang.’ Pas als de overheid ze daartoe verplicht, zullen de universiteiten de banden met een land verbreken.
Op veel universiteiten is het al weken onrustig vanwege de aanhoudende studentenprotesten, waarbij de politie meermaals heeft moeten ingrijpen. Meerdere betogers zijn daarbij opgepakt. De eis die voor de studenten centraal staat, is dat de universiteiten de samenwerking met Israël stopzetten, op welke manier ook. Die verbondenheid is er onder meer door de samenwerking tussen wetenschappers hier en daar, maar ook door het uitwisselen van Nederlandse en Israëlische studenten.
De vijftien universiteiten maken nu onomstotelijk duidelijk dat ze niet aan die eisen willen en zullen toegeven. De vraag achter de protesten is volgens hen weliswaar legitiem: hoe verhouden de universiteiten zich tot zusterinstellingen in gebieden waar zich een grootschalig conflict afspeelt? ‘Maar wat de universiteit tot een uniek instituut maakt, is onze toewijding aan academische vrijheid: de vrijheid om te kunnen onderzoeken, na te denken en te debatteren, ook als dat schuurt met onze en andermans diepste overtuigingen.’
Over de auteur
Mark Misérus is verslaggever van de Volkskrant en schrijft met name over onderwijs.
Die ‘kernwaarde van vrijheid’ delen ze door wetenschappelijk samen te werken met andere universiteiten. Dat kanaal biedt hen de mogelijkheid ‘om de dialoog over onze fundamentele kernwaarden met instellingen waar deze kernwaarden mogelijkerwijs onder druk staan, toch door te zetten.’
De universiteiten hebben daarbij de taak om alle bestaande visies binnen de academische gemeenschap een podium te geven, schrijven ze. ‘Dit is allesbehalve een excuus om ‘neutraal’ te blijven. Integendeel. Het bieden van academische vrijheid aan onze gemeenschap om in diezelfde vrijheid eigen overwegingen te maken is één van onze belangrijkste kernwaarden. Hierin willen wij allesbehalve neutraal zijn.’
Hoewel ze ‘goed snappen dat dit niet het antwoord is dat sommigen van ons willen horen’, weegt het aangaan van het open, academisch gesprek en debat ‘heel zwaar’ voor de universiteiten. ‘In vrijheid – op institutioneel en individueel niveau – willen en zullen wij onze banden met de academische wereld wegen, zoals we als academische instituten al jarenlang gedaan hebben en blijven doen.’
Daarbij speelt ook mee dat universiteiten geen Israëlische collega-wetenschappers willen isoleren, ‘net zo goed als wij er sterk aan hechten onze Palestijnse collega’s te steunen.’ De banden met een heel land verbreken zullen de universiteiten toch al niet doen, tenzij de overheid ze dit ‘dwingend oplegt’. Dit gebeurde bijvoorbeeld met Rusland, vanwege de inval in Oekraïne.
Vanwege hun ‘academische verantwoordelijkheid’ en steun aan instanties van recht en vrede als het Internationaal Strafhof zijn de universiteiten verplicht om (Israëlische) zusterinstellingen aan te spreken als ze de onderlinge kernwaarden schenden. En zich van hen te distantiëren, ‘als zo’n gesprek niet mogelijk blijkt.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant