De Immigratie- en Naturalisatiedienst had vorig jaar al vlak na de val van het kabinet Rutte IV de cijfers paraat waaruit blijkt er maar weinig asielzoekers zijn die komen in het kader van gezinshereniging en dan vervolgens zelf weer familieleden laten overkomen. Uiteindelijk werden die cijfers pas in maart dit jaar met de Kamer gedeeld. De oppositie eist opheldering.
De cijfers ontkrachten de claim van VVD-leider Yesilgöz dat het om jaarlijks duizenden mensen zou gaan. In 2022 ging het om honderd asielaanvragen, in het eerste half jaar van 2023 waren het er 110. In 2022 werden slechts twintig van die aanvragen ingewilligd, in het eerste half jaar van 2023 ‘minder dan tien’.
Dat blijkt uit documenten die staatssecretaris Eric van der Burg vrijdagavond heeft gedeeld met de Tweede Kamer. Net als veel media, waaronder de Volkskrant, vroeg de Kamer al in de zomer om de cijfers, maar die werden toen niet gedeeld. In de campagne voor de verkiezingen van november 2023 hield Yesilgöz vol dat het naar haar overtuiging om duizenden mensen per jaar ging. Haar eigen Immigratiedienst wist toen allang dat dat zeker niet het geval was.
Over de auteur
Raoul du Pré is chef van de politieke redactie van de Volkskrant.
Volg alles over de kabinetsformatie hier.
Het principe van ‘nareis op nareis’ ging een eigen leven leiden rond de kabinetscrisis van juli 2023. De VVD was op zoek naar manieren om het Nederlandse immigratiebeleid op een snelle manier zichtbaar strenger te maken: er waren naar verluidt minderjarige asielzoekers die in het kader van het nareisbeleid hun ouders, broertjes en zusjes lieten overkomen naar Nederland. In de praktijk bleken sommige van die broertjes en zusjes echter al jongvolwassen te zijn, en zelf al partners en kinderen te hebben, die vervolgens óók weer mochten nareizen.
Dat kon zo niet langer, vond de VVD-top, en zo belandde de maatregel op de onderhandelingstafel met de coalitiepartners. Tevergeefs, want het kabinet overleefde de onderhandelingen niet. Het bredere pakket om de gezinshereniging te beperken, ging voor met name de ChristenUnie te ver.
Uit de nu vrijgegeven stukken blijkt dat de IND rond de val van het kabinet de cijfers niet meteen paraat had. Naar aanleiding van vragen van ‘vrijwel alle landelijke media’ maakte de dienst in de weken daarna alsnog een inventarisatie, die begin augustus gereed was. De dienst was ook van plan die met de buitenwereld te delen. ‘Met de openbare, publicatie van het informatiesheet over nareis op nareis op ind.nl, kunnen alle media tegelijk worden geïnformeerd en zijn we transparant over de cijfers', schreef de directie Strategie en Uitvoeringsadvies aan de top van de dienst.
Waarom dat toen toch niet meteen is gebeurd, is onduidelijk. Van der Burg schrijft aan de Kamer dat hij en Yesilgöz zelf ook niet op de hoogte werden gesteld. ‘Deze conceptnota heeft mij als Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid noch de Minister van Justitie en Veiligheid via de gebruikelijke DigiJust-lijn bereikt.’ Van der Burg verklaart niet waarom de dienst de cijfers dan lang zou hebben stilgehouden, ook voor de eigen bewindslieden.
Daarmee is hij waarschijnlijk niet van de zaak af. GroenLinks-PvdA wil met de staatssecretaris in debat over de gang van zaken. Drie eerdere pogingen daartoe strandden omdat een Kamermeerderheid dwars lag. Kamerlid Kati Piri kondigt nu ‘poging 4' aan.
Toen de cijfers eerder dit jaar alsnog naar buiten kwamen, kwam Yesilgöz tot in eigen kring onder vuur te liggen. De VVD-jongeren beschuldigden haar van het bedrijven van ‘feitenvrije onderbuikpolitiek’ in het immigratiedebat. ‘Yeşilgöz moet met een eigen liberaal verhaal komen; niet het populistische trucje van Wilders over willen doen', oordeelden de liberale jongeren.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant