De ravecultuur uit de jaren negentig leeft weer, en dat is dankzij corona. Op de zomerfestivals mogen dit jaar de handjes in de lucht bij ouderwetse trance, gabber en hardcore.
Een zwetende, van opwinding uit elkaar klappende Melkweg in Amsterdam, die helemaal los gaat op gabber en trainingspakkenhardcore uit de jaren negentig? Ja echt, het gebeurde in 2024.
Het Duitse duo Brutalismus 3000 speelde in januari van dit jaar een stampvolle grote zaal plat, met opgevoerde beats en zo’n typische, ploppende bassdrum. En schrille teksten in het Duits, in het nummer Europaträume bijvoorbeeld, dat misschien wel een klein beetje als voorbeeld heeft gediend voor de inmiddels legendarische ode aan Europa waarmee Nederland dit jaar werd gediskwalificeerd voor het Eurovisie Songfestival.
Over de auteur
Robert van Gijssel is muziekredacteur van de Volkskrant en schrijft over pop en de muziekindustrie. Hij schrijft ook over gamecultuur.
Gabber, ouderwetse trance, hardcore en synthesizerpunk trekken al een paar jaar een spoor door de clubs en de poppodia, en nu dan ook langs de Nederlandse zomerfestivals.
Overal, van Best Kept Secret tot Lowlands, duiken dj’s en bandjes op die de ravecultuur van dertig jaar geleden weer tot leven proberen te wekken. Met van die zweterige feestjes zoals in de Melkweg, en vooral met ongecompliceerde, lekker harde en ook een beetje dwarse dansmuziek die vooral weer van iedereen wil zijn, van de patatgeneratie tot gen-Z.
De ‘raverevival’, zoals het clubfenomeen wordt genoemd, is een muziektrend die niemand zag aankomen. De muziekmode ontstond namelijk uit een crisis die de mensheid ook nogal verraste: de corona-epidemie. Toen in 2020 de lockdowns werden ingesteld en de clubdeuren en festivalpoorten dichtgingen, trof dat vooral ook veel jongeren die ineens geen feestjes meer konden vieren. Want dat mocht niet. Dus wat gebeurde er? Het feestjesleven ging ondergronds.
Overal in Europa, en zeker ook in Nederland, werden illegale feesten gehouden; langs de snelweg, verstopt in een bos of ergens in een oude loods op een vergeten industrieterrein.
En het had wel wat: feesten zonder entree te betalen. Met bier uit een kratje, voor één euro per fles. En zonder dj’s op een podium, maar gewoon met een paar vrienden die ook wel wat aan elkaar konden draaien op een brak dj-deck naast een generator.
Het gebeurde misschien niet bewust, maar de illegale feestcultuur die opbloeide vanaf 2020 leek precies op die van de jaren negentig. Toen kwam in het Verenigd Koninkrijk en in Nederland de dancecultuur op, en het startschot daarvoor werd gegeven op vaak illegale raves in pakhuizen, in bossen en inderdaad: ook in die oude loodsen op een vergeten industrieterrein.
De muziek uit die tijd paste naadloos bij de sfeer van de onaangepaste underground: harde hardcore en techno, gabber en natuurlijk trance, het dancegenre waar vooral Nederlandse dj’s later héél groot mee werden.
En precies deze bijna vergeten dancestijlen doken in de coronatijd dus weer op: eerst op de illegale Covid-raves, maar daarna ook bij producers, dj’s en dance-acts die de ongecompliceerde maar zo euforische clubmuziek herontdekten, als muzikale kunst.
Brutalismus 3000 speelt op Lowlands, dj Ki/Ki op Best Kept Secret. Op het nieuwe festival R² van Reinier Zonneveld staan onder andere Mental Theo, Paul Elstak, Miss Djax en Scooter.
De Nederlandse dj Kiki Wesselo, alias dj Ki/Ki, werd aangestoken door de stuiterende en steenharde trance uit de jaren negentig. Zij diepte platen op van producers die vaak maar een handvol tracks hadden gemaakt, om daarna weer te verdwijnen uit het muziekleven.
Ze draaide tracks als Neurodancer van de Duitse dj Wippenberg en gaf deze een prachtig nieuw leven bij haar steeds drukker bezochte sets.
Want niet alleen dj Ki/Ki werd betoverd door de euforische kracht achter dit soort prille dancetracks: het publiek ging er minstens zo hard op. De sets van dj Ki/Ki werden een internationaal fenomeen en de herwaardering voor de goede oude trance kwam op gang, zelfs in de hippe clubs.
Op het Amsterdam Dance Event van vorig jaar draaide dj Ki/Ki een nacht lang onder de oude Bijlmerbajes in Amsterdam, schouder aan schouder met de trancegod Armin van Buuren.
Die samenwerking tussen de twintiger Ki/Ki en de veertiger Van Buuren zegt eigenlijk alles over de ‘rave from the grave’, zoals de wedergeboorte in Engeland wordt genoemd. Want de dance uit de jaren negentig verbindt generaties, ook in het publiek. De (illegale) feestgangers uit de nineties voelen nostalgie bij de tracks uit hun tijd, de dance die hun nachtleven kleurde. En jongeren ontdekken dat de muziek uit die jaren puur was en echt, en misschien wel meer bezield dan veel dance van nu.
En als nostalgie samenvalt met een herontdekking door een nieuwe generatie, dán kun je in de popmuziek werkelijk spreken van een revival.
In het zomerfestivalseizoen van 2024 ontkomen we er dus niet aan. En iedereen mag meedoen, maar wel verplicht met die handjes in de lucht.
18 en 19 mei, Houtrak (Spaarnwoude)
Genre: techno
Dit lentefestival heeft haar eerste editie al achter de rug, en dat was een succes.
Awakenings Upclose is een intiemere, headlinerloze variant op het Awakenings-zomerfestival. Organisator Awakenings organiseert al sinds de jaren negentig toonaangevende technofeesten en groeide met het genre mee.
De laatste jaren is techno zo populair dat zowel het zomerfestival in Hilvarenbeek als bijvoorbeeld de ADE-feesten in de Gashouder van Awakenings massale evenementen zijn, waar dj’s als halfgoden hoog en onbereikbaar staan te draaien.
Juist dat wilde Awakenings met dit nieuwe festival omkeren: de dj moet weer midden in het publiek komen te staan. Daarom is het podium zo goed als afgeschaft en staat het publiek om de dj’s heen te dansen, dj en bezoeker kunnen elkaar in de ogen aankijken.
De line-up is minder gericht op hoofdpodia en headliners, maar des te meer op rondlopen en ontdekken. Ook hier programmeert Awakenings avontuurlijk maar kundig, en stond nieuw, hyperactief talent als Azyr naast gevestigde namen als Sandwell District en Ricardo Villalobos. Dichterbij, saamhorig en geschikt voor alle generaties technoliefhebbers.
5 t/m 7 juli, Kraggenburg
Genre: indie
Ook Wilde Weide komt van een al gevestigde festivalorganisator, wat meer zegt over het vestigingsklimaat voor jonge festivals dan over een gebrek aan nieuwe initiatiefnemers in de sector. Organisator Kultlab heeft al een aantal jaar succes met festivals als Wildeburg en Into The Woods, kleinere en creatieve festivals waar vooral elektronische acts op het affiche staan.
Op Wilde Weide heeft juist livemuziek de overhand, en dan vooral bandjes en artiesten die het heel goed doen in het segment van de kleinere poppodia. Deze eerste editie boekte het festival precies de opkomende artiesten die je nu op zo’n festival wil zien, zoals Charlot, Droom Dit en Lambrini Girls.
Om ook de onbekendste namen op het affiche een duwtje in de rug te geven, werkt Wilde Weide met curatoren. Bekendere muzikanten als Sophie Straat en Willem Smit (Personal Trainer) drukken als curator hun stempel van goedkeuring op deze acts.
Wilde Weide wordt het weekend vóór Wildeburg gehouden, op hetzelfde terrein. Dat is goed nieuws, want dat terrein is een van de dingen die Wildeburg zo geliefd maakt.
In de maffe doolhofachtige omgeving verdwaal je als bezoeker meer dan dat je op je bestemming aankomt, maar dat maakt helemaal niet uit. Overal op het terrein is iets leuks te beleven, en dat belooft bij Wilde Weide niet anders te worden.
17 augustus, Spaarnwoude
Genre: (hard)techno
Technogigant Reinier Zonneveld staat bekend om zijn experimenteerzucht en ondernemingsdrang. Vorig jaar nog verwierf hij een vermelding in het Guiness Book of Records door de langste elektronische solo live-set ooit op te voeren: tijdens zijn festival Karren Maar stond hij elf uur en elf minuten in z’n eentje achter zijn mengpaneel, synthesizers en drumcomputers.
Dit jaar gaat Zonneveld voor een heel andere uitdaging. Tijdens zijn nieuwe festival R² is de grootste attractie een set van Reinier Zonneveld back-to-back met zijn ‘AI-kloon’. Dit AI-model (‘R²’) heeft Zonneveld getraind met alleen maar zijn muziek, wat in het geval van Zonneveld, een van de grootste en productiefste technodj’s van de wereld, meer dan tachtig volle dagen aan muziek is.
Zo kan R² live reageren op de muziek die Zonneveld tijdens zijn set maakt, waar Zonneveld dan weer zelf op kan reageren. Net als een back-to-back tussen twee menselijke dj’s, dus. Nooit eerder draaide er een dj een set met een computerversie van zichzelf.
Maar het leuke van het R²-festival is dat het niet ophoudt bij die AI-gimmick. Sterker nog: de rest van de line-up is op zichzelf al een ijzersterk festival aan de harde kant van het techno-spectrum.
Zowel de allergrootste namen uit de Nederlandse techno- en hardcorewereld, als Speedy J, Paul Elstak en Angerfist, als verfijnde artiesten als Benny Rodrigues en Colin Benders prijken op het programma. Zelfs eurodanceknaller Scooter komt naar Spaarnwoude. Toch is een kaartje spotgoedkoop: slechts €33,33.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant