Hongarije stelt voor het eerst publiekelijk voorwaarden aan steun voor de benoeming van Mark Rutte als nieuwe secretaris-generaal van de NAVO. Premier Viktor Orbán kan Ruttes kandidatuur pas steunen als hij bepaalde kritische uitlatingen over het land terugneemt. De andere eis van Orbán is dat Hongarije een uitzondering krijgt voor militaire acties buiten NAVO-grondgebied, zoals Rusland. Dat vertelde hij woensdagavond in een interview met de Hongaarse nieuwssite Mandiner.
Jens Stoltenberg, de huidige NAVO-chef, zal naar de Hongaarse hoofdstad Boedapest gaan om daar te spreken over de grieven van Orbán richting Rutte. Dat zou volgens ingewijden een dezer dagen gebeuren. Orbán doet met het interview alvast een schot voor de boeg op Stoltenbergs bezoek.
In het interview is Orbán, zoals wel vaker richting Rutte, zeer fel gekant. „Wat eer betreft is er voor Hongarije geen westerse politicus met een slechtere reputatie dan Rutte”. Daarmee doelde hij op uitspraken uit 2021 van Rutte, die stelde dat het land wat hem betreft „niets meer te zoeken in de EU” had vanwege aangenomen anti-lhbtiq-wetgeving.
Rutte had ook gezegd dat het „langetermijndoel” was om Hongarije „op dit punt op de knieën te krijgen”. Ook die uitspraak is tegen het zere been van Orbán. „De Duitse bezetters en Stalin zeiden ook dat een besluit tegen de Hongaarse wil in hen desnoods met geweld door de strot moet worden gedrukt.” De Hongaarse premier wil nu dat Rutte terugkomt op zijn kritieken en en Hongarije voortaan „met meer respect” behandelt.
Achter de schermen is al langer overleg tussen Hongarije en Nederland. Daarin zou Orbán Rutte al eerder om excuses hebben gevraagd, dat zou ook schriftelijk kunnen. Volgens betrokkenen was Rutte daar eerder niet toe bereid - wel wilde hij een privégesprek met zijn Hongaarse collega. Rutte zou zelf ook naar Boedapest willen reizen, zoals hij eerder deed om de Turkse president Recep Tayyip Erdogan te overtuigen. Erdogan sprak zijn steun voor Rutte een paar dagen na zijn bezoek uit.
Binnen de militaire alliantie is Hongarije de belangrijkste dwarsligger voor Ruttes benoeming, die al sinds oktober in de race is. De huidige demissionair premier heeft nu 29 NAVO-lidstaten achter zich, naast Hongarije is ook Roemenië tegen Rutte. De Roemenen scharen zich nog altijd achter hun eigen kandidaat, president Klaus Johannis. Maar hij heeft verder nauwelijks steun. Ook Slowakije is formeel nog tegen Rutte, maar uit zich daarin minder fel dan Hongarije.
Source: NRC