Home

NU+ 80 jaar geleden: Stanley Hollis en zijn grote heldendaden op D-day

Elke betrokkene bij de landingen heeft een eigen verhaal, de ene meer in het oog springend dan de andere. Het verhaal van Hollis geldt als een van de grootste heldendaden op D-day. Hij krijgt daarvoor het Victoria Cross opgespeld. Voor deze hoogste Britse onderscheiding moet je wel iets heel bijzonders doen; de lat ligt extreem hoog. Hollis is dan ook de enige die 'VC' achter zijn naam mag zetten vanwege acties op deze dag.

De in Middlesbrough geboren Hollis is geen groentje als hij die ochtend rond 7.30 uur landt op Gold Beach, het westelijkste landingsstrand voor Britse troepen. Aangrenzend aan zijn landingszone ligt Omaha Beach, waar de Amerikanen een zware strijd moeten leveren om van het strand af te komen. Hoe de Amerikanen het ervan afbrachten op D-day, is uitgebreid in beeld gebracht door films als Saving Private Ryan. Maar aan Operatie Overlord, zoals de landingen formeel heten, deden meer Britten en Canadezen mee dan Amerikanen.

Hollis is een van die circa 60.000 Britten. Hij heeft al het nodige meegemaakt in de Tweede Wereldoorlog. Zijn loopbaan is een tijdreis langs alle belangrijke Britse momenten. De evacuatie uit Duinkerken in 1940, de slag om El Alamein in Noord-Afrika in 1942 of de landingen op Sicilië in 1943: Hollis was er steeds bij.

Opgeklommen tot de rang sergeant-majoor stapt Hollis als onderdeel van de eerste golf het strand op in Normandië. Het eerste grote doel voor zijn D Compagnie, 6e Bataljon Green Howards is de uitschakeling van de Mont Fleury-kustbatterij. Deze zware kanonnen vormen een bedreiging voor de landingsvloot en moeten snel het zwijgen worden opgelegd.

Nog voor de batterij wordt bereikt, voorkomt Hollis dat er een grote slachtpartij wordt aangericht onder zijn troepen. "Ik zag dat twee van onze pelotons die richting de kanonnen optrokken langs een kleine bunker waren gegaan. Die stak maar 30 centimeter boven de grond uit. Maar achter een gleuf stond een machinegeweer klaar", omschrijft Hollis de situatie in een later opgenomen interview.

Meteen wordt de dreiging hem duidelijk: de Duitsers in de bunker houden zich koest, om de grote groep voorbijgelopen Britse soldaten later in de rug te schieten. Maar daarbij hebben ze buiten Hollis gerekend. Die gaat er met een andere soldaat op af.

In officiële onderbouwing voor zijn onderscheiding, wordt Hollis' reactie als volgt omschreven: "Op 20 meter begint het machinegeweer te schieten. Hollis rent in een rechte lijn al schietend op de bunker af. Hij springt boven op de bunker, herlaadt zijn Stengun en gooit een granaat naar binnen. Vervolgens steekt hij zijn wapen naar binnen en schiet het hele magazijn leeg." Twee Duitse soldaten in de bunker overleven het niet. De rest wordt door Hollis gevangengenomen.

Maar daarmee is het nog niet klaar. De bunker is door een loopgraaf verbonden met een tweede bunker. Hollis twijfelt niet en stormt alleen de loopgraaf in. Alle Duitse soldaten die het overleven, in totaal een stuk of dertig, worden door Hollis eigenhandig gevangengenomen. "Door deze actie heeft hij zeker voorkomen dat zijn compagnie zwaar in de rug zou worden aangevallen."

Hollis zelf stelde later dat zijn acties niet zo speciaal waren. "Een bunker vol Duitsers binnenspringen is niet zo bijzonder als je eigen mensen om je heen ook als helden vechten. Als soldaten die je goed kent rond je dood neervallen, wil je iets doen om zo'n machinegeweer te stoppen."

Door de legertop werd zijn bijdrage wel op waarde geschat. Eigenhandig een bunkercomplex overmeesteren was misschien al genoeg genoeg geweest voor het Victoria Cross, maar Hollis verricht later op de ochtend nóg een heldendaad. In het dorp Crepon, iets verder van het strand, gaan de Green Howards in de aanval tegen een ander Duits geschut. Dat wordt beschermd door meerdere machinegeweren.

In een poging om het Duitse geschut van dichtbij met een antitankwapen te raken, komen Hollis en zijn mannen zwaar onder vuur te liggen. Een door de sergeant-majoor verordonneerde snelle terugtrekking slaagt maar deels: twee van zijn mannen blijven achter. Met de Duitse lopen op zich gericht kunnen ze niet weg.

"Hollis wierp zich meteen op als vrijwilliger om ze te ontzetten. "Ik heb ze erheen gestuurd. Dan haal ik ze er uit ook", zegt hij. Vol in het zicht en onder vuur van de vijand ging hij voorwaarts met een Bren-machinegeweer, om zo voor afleiding te zorgen voor zijn twee achtergebleven mannen. Die konden zo ontsnappen.

Ondanks zijn kwetsbare positie missen alle Duitse kogels Hollis, die voor de tweede keer op D-day met gevaar voor eigen leven erger leed weet af te wenden. "Op twee kritieke momenten voorkwamen zijn moed en initiatief een kans voor de vijand om de voortgang te dwarsbomen", schrijft The London Gazzette, waarin de goedkeuring van de koning voor Hollis' Victoria Cross bekend wordt gemaakt.

Die krijgt Hollis pas in oktober 1944 opgespeld door koning George V. Tot die tijd zijn Hollis en de Green Howards nog volop betrokken bij de geallieerde worsteling om uit Normandië weg te komen. De landingen op 6 juni zijn dan succesvol, maar het grootste doel in de sector van de Britten en Canadezen - de verovering van de stad Caen - wordt bij lange na niet gehaald. In die sector zijn de zwaarste verdedigingswerken, storten de Duitsers hun beste troepen en is de strijd dus het hevigst.

De geallieerden hebben het sowieso lastig in Normandië, dat met zijn lappendeken aan weilanden, omringd door hoge heggen en verzonken wegen haast perfect terrein is voor de Duitse verdediging. Pas in augustus valt Caen definitief en weten de Amerikanen zichzelf met een omtrekkende beweging uit Normandië los te breken. Hollis vertrekt in september uit Frankrijk, nadat hij gewond is geraakt aan zijn been.

Het zijn soldaten zoals hij aan wie de rest zich op kan trekken. De mannen met ervaring, die koel in actie komen als het echt nodig is. Of zoals Hollis het omschrijft: "Ze hebben er ook niks aan als de sergeant-majoor zelf met zijn kop naar beneden zit."

Angst speelt dus geen rol, zo stelt de in 1972 overleden Hollis in het interview: "Toen ik op D-day uit het water kwam, zag ik een jongen gewond neergaan. Hij kwam ook uit Middlesbrough. En hij redde eerder mijn leven op Sicilië. Door dat soort dingen vergeet je om bang te zijn."

Maak binnen 1 minuut een gratis account aan en krijg toegang tot extra artikelen.

Gelieve een geldig e-mailadres in te geven.

Source: Nu.nl algemeen

Previous

Next