In de slotpeiling voor de Europese verkiezingen gaan de PVV en GroenLinks-PvdA gelijk op, in het slotdebat stonden lijsttrekkers Sebastiaan Stöteler en Bas Eickhout donderdagavond lijnrecht tegenover elkaar.
Eickhout benadrukte de noodzaak van een sterker Europa, Stöteler wil een Europa waarin de natiestaten de boventoon voeren. Beide partijen staan op acht zetels in de laatste peiling van Eén Vandaag en Ipsos I & O. Terwijl Eickhout druk campagne voerde, liet Stöteler zich nauwelijks zien.
In het slotdebat zei Stöteler voor economische samenwerking binnen Europa te zijn, maar niet voor een EU die haar lidstaten verplichtingen oplegt. ‘U verkoopt knollen voor citroenen’, zei Eickhout hierover. In een onveilige wereld moet de EU zich verweren tegen de agressie van Rusland en de economische concurrentie van China en de Verenigde Staten. Dat kan alleen door de EU sterker te maken, maar het vrijblijvende model van de PVV zal slechts een verdeeld en machteloos Europa opleveren, aldus Eickhout.
‘Hoe doet de EU het dan, vergeleken met de VS en China? Ze blijft verschrikkelijk achter. Dat komt omdat u steeds bezig bent geweest met de Green Deal, waardoor de boeren kapot gemaakt zijn en vissers niet meer vissen’, aldus Stöteler.
De EU blijft achter bij de VS, omdat het geen honderden miljarden dollars heeft geïnvesteerd in vergroening, zoals president Biden heeft gedaan, antwoordde Eickhout: ‘Zulke investeringen kun je alleen in Europees verband doen, Nederland is daar te klein voor. De Europese energieprijzen zijn zo hoog omdat de 27 lidstaten allemaal apart optrekken.’ Alleen door Europese integratie wordt de schaal bereikt waarop Europa met de rest van de wereld kan concurreren, zei hij.
BBB-lijsttrekker Sander Smit had zich duidelijk voorgenomen zo vaak mogelijk de slogan ‘doorgeschoten Green Deal’ te laten vallen. Volgens hem werken de Nederlandse boeren keihard voor de natuur, en wordt de Nederlandse landbouw mondiaal geroemd om zijn duurzaamheid. Door de Green Deal dreigt de voedselzekerheid echter in gevaar te komen, aldus Smit. ‘We hebben geen Green Deal nodig, maar een Real Deal’, zei hij.
Gerben-Jan Gerbrandy van D66 en Anna Strolenberg van Volt reageerden daar fel op. ‘De Real Deal is dat 2023 het warmste jaar ooit gemeten is, dat we te kampen hebben met droogte en wateroverlast. Zowel de boeren als de natuur hebben op deze manier geen perspectief’, zei Strolenberg.
Smit bleef bij zijn boodschap. Voor de BBB is het klimaatverdrag van Parijs uit 2015 dan ook ‘niet heilig’, zei hij. Dirk Gotink van de NSC nam een middenpositie in. ‘De klimaatverandering is geen fabeltje. We houden vast aan de Green Deal. Maar je moet de mensen wel helpen. Als je te snel gaat, komen ze in de knel. Niet iedereen kan een warmtepomp of zonnepanelen betalen.’
In het debat over migratie werd VVD-lijsttrekker Malik Azmani wederom aangevallen op de samenwerking van zijn partij met de PVV. In Europees verband verdedigt Azmani het migratiepact van de EU, maar in Nederland zit de VVD in een kabinet dat een ‘opt-out’ op het Europese asiel- en migratiebeleid wil bedingen. Azmani zei dat beide zaken met elkaar te verenigen zijn. Nederland moet zijn best doen om minder aantrekkelijk te worden voor asielzoekers, terwijl de EU de bewaking van zijn buitengrenzen moet versterken. Eickhout en Gerbrandy wezen erop dat het aantal asielzoekers per miljoen inwoners in Nederland onder het Europees gemiddelde ligt.
Aan het einde van de avond vroeg PVV’er Stöteler nog een keer aandacht voor migratie. ‘Er wordt gezegd dat het onmogelijk is om de grenzen te sluiten. Maar tijdens de coronapandemie sloot België de grens gewoon af met containers.’
Eickhout (GroenLinks-PvdA): ‘Wilt u daarnaar terug?’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant