Naast het vervoer van personen door de lucht, heeft Boeing nu voor het eerst ook mensen richting de ruimte gebracht. Met de lancering van zijn Starliner ontpopt de vliegtuigbouwer zich tot de tweede commerciële pendeldienst richting het ISS.
Het rijtje namen van voertuigen en ruimtevaartprogramma’s waarmee mensen richting het donker van de kosmos vlogen, is weer eentje langer. Naast Mercury, Gemini, Apollo, Space Shuttle en de Crew Dragon van SpaceX, heeft nu ook Boeings Starliner Amerikaanse astronauten voorbij de grenzen van het aardse vervoerd.
Aan boord van het ruimteschip, bij lancering gemonteerd boven op een Atlas V-raket van bedrijf United Launch Alliance, zijn astronauten Barry Wilmore en Suni Williams. Zij zullen bij wijze van test in totaal ongeveer een week op het ISS doorbrengen, voordat ze met hetzelfde ruimteschip weer terugkeren naar aarde.
Over de auteur
George van Hal is wetenschapsredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over sterrenkunde, natuurkunde en ruimtevaart.
Met de geslaagde lancering hoopt Boeing officieel het tweede commerciële bedrijf te worden dat astronauten naar het internationale ruimtestation ISS mag vervoeren. Als de missie verder zonder problemen verloopt, ontvangt het bedrijf na afloop naar verwachting de officiële certificering voor een pendelservice naar de ruimte. De concurrent, SpaceX van Elon Musk, kreeg die certificering al in 2020.
De lancering zal voor de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie Nasa als een opluchting voelen. Het was nooit de bedoeling dat Nasa voor het vervoer richting ruimte afhankelijk zou zijn van slechts één bedrijf. Met die gedachte deelde de organisatie in 2014 aan zowel SpaceX als Boeing een contract uit voor het vervoer van astronauten. SpaceX krijgt daarvoor in totaal zo’n 2,6 miljard dollar, Boeing 4,2 miljard. Ondanks het lagere bedrag wist het bedrijf van Musk echter ruim vier jaar eerder dan Boeing mensen richting de ruimte te vervoeren.
De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie heeft al sinds het afscheid van de Space Shuttle in 2011 geen eigen ruimteschepen meer waarmee het astronauten naar het ISS kan vervoeren. Voordat SpaceX zijn succesvolle pendeldienst voor astronauten opzette, waren de VS daarom jarenlang afhankelijk van Rusland voor het vervoer van en naar het ruimtestation.
Waar de ontwikkeling van de Crew Dragon van SpaceX relatief vlekkeloos verliep, stapelde voor Boeings Starliner jarenlang het ene probleem op het andere. In 2019 mislukte de eerste onbemande testvlucht van het bedrijf door een opeenhoping van technische problemen. De vluchtleiding op de grond verloor onder meer het contact met het ruimteschip, en doordat een interne klok verkeerd stond afgesteld, mislukte de timing van een cruciale koerscorrectie die het schip bij het ISS had moeten afleveren. Na afloop gaf Nasa aan Boeing een lijst met tachtig verbeteringen die het bedrijf moest doorvoeren voordat het een nieuwe poging mocht wagen.
Die tweede vlucht, oorspronkelijk gepland voor maart 2021, werd vervolgens herhaaldelijk uitgesteld door technische problemen. Zo bleek last minute, toen de raket al op het platform stond voor lancering, bijvoorbeeld dat 13 van de 24 zuurstofkleppen in het voortstuwingssysteem vast zaten. Dat oplossen kostte acht maanden.
In 2022 vertrok het toestel uiteindelijk voor de eerste onbemande testvlucht, koppelde daarbij succesvol aan het ISS en landde vervolgens ook zonder kleerscheuren op aarde. Toch kende ook die vlucht kleine mankementen: tijdens de reis richting ISS haperden twee grote stuwraketten en ook de temperatuurregulatie van de capsule werkte niet geheel naar behoren. Bij de eerste poging aan het ISS te koppelen, haperde vervolgens het daarvoor bedoelde mechanisme.
Alle uitstel, reparaties en overige problemen zorgden ervoor dat Starliner inmiddels honderden miljoenen euro’s boven het oorspronkelijk geplande budget is uitgekomen. Ook de afgelopen weken, in aanloop naar deze lancering, werd de missie opnieuw herhaaldelijk uitgesteld door technische mankementen. Met de geslaagde lancering is het eind van de budgetoverschrijdingen voor Boeing nu eindelijk in zicht.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant