Al sinds juli 2023 is de wereld ruim 1,5 graden warmer dan het pre-industriële gemiddelde van 1850 tot 1900, meldt de Europese klimaatdienst Copernicus woensdag. De recordwarmte heeft te maken met de stijgende hoeveelheid broeikasgassen in de atmosfeer, maar ook met het tijdelijke weersverschijnsel El Niño .
Het is voor het eerst sinds de jaren 2015 en 2016 dat zo'n lange serie maandelijkse temperatuurrecords aan elkaar wordt geregen. Ook toen was er sprake van een El Niño, maar de wereldwijde temperatuur lag destijds nog 'slechts' 1,2 graden boven het pre-industriële gemiddelde.
Inmiddels is het einde van El Niño ingeluid en beweegt de wereld richting de tegenovergestelde situatie, met de naam La Niña. Dat zal vermoedelijk enige verkoeling brengen.
Toch blijft het ook de komende jaren warm, denkt de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO). Er is een kans van 80 procent dat minstens een van de komende vijf kalenderjaren 1,5 graden warmer zal zijn dan de periode voor de grootschalige menselijke CO2-uitstoot, ondanks de invloed van La Niña.
Er is zelfs bijna 50 procent kans dat over die hele periode van vijf jaar de 1,5 graden-grens wordt overschreden, blijkt uit een nieuw WMO-rapport. Dat zou nog altijd geen permanente overschrijding van de grens uit het klimaatakkoord van Parijs betekenen, benadrukt de organisatie. Die grens verwijst naar de langetermijntrend over meerdere decennia.
Uit een woensdag gepubliceerd onderzoek blijkt dat de wereld nog ongeveer 200 miljard ton CO2 kan uitstoten om onder de 1,5 graden opwarming te blijven. Als we over dat 'koolstofbudget' gaan, dan zal de temperatuur verder oplopen.
Wereldwijd veroorzaken mensen jaarlijks meer dan 50 miljard ton CO2-uitstoot, voornamelijk door het verbranden van fossiele brandstoffen. Het betekent dat het resterende koolstofbudget al voor het eind van het decennium volledig kan zijn opgebruikt.
De wereldwijde uitstoot stijgt jaarlijks nog altijd, al ging dat afgelopen jaar wel minder hard dan voorheen. Volgens sommige experts zet de wereld in de komende jaren een daling in, omdat fossiele brandstoffen worden vervangen door duurzame energiebronnen.
"Onze planeet probeert ons iets te vertellen, maar wij lijken niet te luisteren", zei VN-chef António Guterres woensdag tijdens een speciaal ingelaste toespraak over klimaatverandering. "Het is erop of eronder voor het klimaat."
"We spelen Russisch roulette met de planeet", aldus Guterres, die de afgelopen jaren al regelmatig vurige toespraken heeft gehouden over het klimaatprobleem. "We hebben een afslag nodig om van de snelweg richting de klimaathel af te komen. Het goede nieuws is dat wij de controle hebben over het stuur."
De VN-baas roept op tot dringende actie in de komende jaren, net als Ko Barrett van de WMO. "Achter deze statistieken ligt de sombere realiteit dat we totaal niet op koers liggen om de doelen uit het Parijsakkoord te halen", zegt zij. Volgens schattingen van de VN ligt de wereld nu op koers voor een opwarming van 2,7 graden.
In het Parijsakkoord spraken landen af om de opwarming van de aarde te beperken tot ruim onder de 2 graden en het liefst tot maximaal 1,5 graden. Wetenschappers benadrukken dat elke fractie van een graad warmer grote gevolgen kan hebben voor de natuur en voor de mens. Boven de 1,5 graden opwarming krijgen we mogelijk te maken met kantelpunten die zorgen voor onomkeerbare zeespiegelstijging, bossensterfte en andere klimaatproblemen.
De wereldwijde klimaatverandering zorgde afgelopen jaar ook voor tal van weersextremen.
Source: Nu.nl economisch