Inwoners van Amsterdam en Weesp mogen donderdag in een raadgevend referendum voor of tegen de vernieuwing van de Hoofdgroenstructuur van de hoofdstad stemmen. Slechts weinig van hen begrijpen waar het precies over gaat.
Bij een ingang van het Vondelpark in Amsterdam staat een aanplakbord in het struikgewas verstopt. Op het randje van het bord heeft iemand een paar losse euro’s gelegd. Het geld is bedoeld voor het initiatief Team Referendum. ‘Een speldenprikje’, volgens de vrijwilliger van het initiatief, die de munten ziet – en ze laat liggen.
Op dit bord, in de struik omringd door asfalt, plakte Team Referendum een paar maanden geleden zijn eerste actieposters. ‘Het groen in Amsterdam verdient een betere bescherming’, staat erop. En: ‘Tegen een versteende stad.’
Donderdag krijgen inwoners van Amsterdam en Weesp de kans zich in een raadgevend referendum uit te spreken over de vernieuwde Hoofdgroenstructuur. Dit referendum kwam er nadat burgers genoeg handtekeningen hadden verzameld. Zij vormden vervolgens het initiatief Team Referendum.
Vrijwilligers van deze groep delen in de dagen voorafgaand aan de verkiezingen op 6 juni flyers uit, onder andere tijdens de klimaatmars op de Zuidas en hier in het Vondelpark. ‘Voor of tegen, wat moet ik nou doen?’, zegt een man die achter een kinderwagen met tweeling door het park wandelt. Hij verwoordt een sentiment dat vaker in de stad is te horen.
Tijdens het referendum kan voor of tegen het ‘voorgenomen besluit over de Hoofdgroenstructuur’ worden gestemd. Van die formulering, erkende de voorzitter van de onafhankelijke referendumcommissie eerder al, krijgt niemand echt drang om naar de stembus te rennen. Bovendien heeft tegenbeweging Team Referendum een krachtige lobby ingezet, maar blijft de gemeente als voorstander van het plan stil.
‘Een college moet politiek neutraal zijn’, reageert een woordvoerder van wethouder Reinier van Dantzig (Grond en Ontwikkeling, Ruimtelijke Ordening) op de vraag waarom geen weerwoord is te horen. ‘Het is aan de Amsterdammers en Weespers om een mening te vormen.’
Weet u nog niet wat u gaat stemmen op 6 juni? Doe de stemhulp.
Welke macht heeft het Europees Parlement eigenlijk en hoe worden de topfunctie verdeeld? De belangrijkste vragen over de verkiezingen beantwoord.
Anders dan bij nationale verkiezingen, worden de 31 Nederlandse zetels straks onderdeel van Europese superfracties. Naar welke Europese politieke familie gaat uw stem?
Het plan waarover donderdag wordt gestemd, is in november 2022 door Van Dantzig (D66) voorgelegd aan de gemeenteraad. Het voorstel beslaat negentig A4’tjes, waarin staat op welke manier welk gebied door de gemeente wordt beschermd.
‘Groen draagt bij aan de gezondheid van Amsterdammers en verkoelt de stad in de zomer’, verwoordt de gemeente het in een speciale verkiezingskrant. De Hoofdgroenstructuur moet het oude groenplan uit 2011 vervangen. De stad blijft groeien, zegt Amsterdam, dus is het tijd voor een nieuw – beter – plan. In totaal komt er 16 vierkante kilometer groen bij, in vergelijking met het plan uit 2011. Als in de toekomst wordt gebouwd in beschermd groen, moet de gemeente dit compenseren op een andere plek.
Beschermd groen is dus géén beschermd groen, want het wordt later misschien toch gebruikt om op te bouwen, zegt Sylvia Fennis (‘Noem mij maar een bezorgde bewoner’). Zij richtte met andere vrijwilligers het initiatief Team Referendum op. ‘Ik vind het voorstel van de gemeente te slap. Wie goed leest, ziet dat er ruimte is om gebied dat nu nog groen is, in de toekomst toch te bebouwen. We willen bovendien niet nog meer versteende wijken, die zijn er al genoeg.’ Kortom: zij is tegen het plan zoals dat er nu ligt. Want de Hoofdgroenstructuur staat volgens de vrijwilliger bovendien vol sjoemelgroen. ‘En dat is er al genoeg.’
Met sjoemelgroen bedoelt het initiatief groen dat eigenlijk geen groen is, maar door de gemeente in het plan wel als groen wordt bestempeld. Een paar voorbeelden: begraafplaatsen heten in het plan ‘gedenkparken’ en tellen mee, net als het groen dat in Amsterdam-Noord naast bepaalde afslagen op de A10 ligt, of in de berm van de A5 die bedrijventerrein Sloterdijk doorkruist. Ook sportparken met kunstgras tellen soms mee. Fennis: ‘Daar kunnen kinderen niet spelen. Dus dat vinden wij geen echt groen. Wat wel echt groen is? Ruimte en grote bomen.’
De gemeente laat in een reactie weten dat sportparken met kunstgras ook al in het plan van 2011 als groen stonden vermeld. Met een reden, zegt een woordvoerder: ‘Dit beleid is voornamelijk bedoeld om te voorkomen dat parken worden bebouwd. Het is destijds een bewuste keuze geweest om alle sportparken aan de Hoofdgroenstructuur toe te voegen, omdat het de sportparken beschermt tegen bebouwing.’
Amsterdammers en Weespers kregen als het goed is vorige week een speciale verkiezingskrant in de brievenbus, met uitleg over de Europese verkiezingen en het referendum. In de krant laat het college wel van zich horen; zo is de kop boven het stuk: ‘Amsterdam beschermt meer groengebieden’. Op de pagina daarnaast is het woord aan de tegenstanders: ‘Meer mensen, meer groen’, met een foto van twee beteuterd kijkende jongetjes op een miniem streepje gras.
Maar lang niet iedereen kreeg die krant in de bus. En daarom dreigt het eerste referendum in meer dan twintig jaar er eentje te worden waarvoor Amsterdammers en Weespers zich door negentig pagina’s wollige beleidstaal moeten worstelen. Bijvoorbeeld: ‘Een eventuele toekomstige omzetting van het betreffende groentype naar sporttype ‘sportpark’ wordt per locatie separaat aan de raad voorgelegd, zodat per geval/gebied een zorgvuldige en transparante afweging mogelijk is.’
De man met de tweeling in het Vondelpark verwoordt het in klare taal. ‘Wie heeft daar nou zin in? Ik snap hier echt geen bal van.’
Er zijn meer gemeenten met referenda op 6 juni. Zo wordt in Alkmaar gestemd over een vuurwerkverbod in de stad. In Katwijk gaat het over parkeerregulering bij nieuwbouwwoningen. In alle drie de gemeenten is het referendum niet bindend en kan de gemeenteraad de uitslag van het referendum zien als een advies en het naast zich neerleggen.Ook niet-Nederlanders uit de Europese Unie mogen stemmen als ze langer dan vijf jaar in de gemeente staan ingeschreven.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant