Hoe vaak temperatuurrecords precies gebroken worden, is lastig vast te stellen. In Nederland wordt dit goed geregistreerd, maar wereldwijd zijn die data niet voorhanden. Wel staat vast dat de temperatuur in India de laatste jaren steeds vaker richting de 50 graden schiet. Die trend zet wereldwijd door: zo was de zomer vorig jaar in meerdere landen extreem heet.
En extreme hitte is "heel belastend" voor je lichaam, zegt Hein Daanen. Hij is hoogleraar thermofysiologie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Volgens hem kun je spreken van belastend wanneer de omgevingstemperatuur hoger wordt dan de kerntemperatuur van je lichaam.
De gemiddelde lichaamstemperatuur van de mens ligt in rust rond de 37 graden, weet Daanen. "We produceren altijd warmte, in rust is dat zo'n 100 watt. Die moeten we kwijtraken. En als dat niet lukt, gaat de lichaamstemperatuur omhoog."
Daarbij speelt luchtvochtigheid een rol. Die wordt ook wel gemeten met behulp van de zogeheten natteboltemperatuur. Zodra die boven de 30 graden uitkomt, ontstaat een gevaarlijke situatie, omdat natuurlijke koeling dan niet goed meer mogelijk is en de lichaamstemperatuur te ver dreigt op te lopen. Een natteboltemperatuur van 35 graden is dodelijk.
En het is belangrijk om de lichaamstemperatuur niet te ver te laten stijgen. Ons lichaam houdt de temperatuurstijging beperkt door de warmte weer kwijt te raken. Dat gaat via de huid, door zweet te verdampen. Overmatig zweten kan leiden tot uitdroging. Maar uitdroging is niet altijd de doodsoorzaak van sterfte door hitte.
"Bij hitte worden de bloedvaten rond je huid wijder om meer bloed naar je huid te kunnen vervoeren. Er stroomt dan minder bloed terug naar het hart", legt Daanen uit. Ook de ademhaling en nieren worden zwaarder belast. Voor mensen die al kwetsbaar zijn, kan de zware belasting fataal worden. "Heel vaak is er sprake van onderliggende aandoeningen, zoals hart- en vaatziekten of ademhalingsproblemen", zegt de hoogleraar.
Niet alleen je lichaam, ook het land waarin je woont kan het door hitte zwaar te verduren hebben. Lisette Klok werkt als klimaatonderzoeker bij de stichting Klimaatadaptatie Nederland. Ze legt uit dat de gevolgen van hoge temperaturen heel breed zijn. "De impact van extreme hitte is maatschappijontwrichtend. Het bepaalt het leven en de gezondheid van de bevolking van een land."
De stichting heeft in samenwerking met de Nederlandse overheid een nationale klimaatadaptatiestrategie opgesteld. Het schema dat daarbij hoort, laat goed zien hoe extreme hitte een samenleving kan beïnvloeden: niet alleen in Nederland, maar ook wereldwijd. Daarbij is sprake van een cascade-effect, legt Klok uit: "Het een beïnvloedt het ander weer."
Een voorbeeld: door hoge temperaturen neemt de energievraag toe, bijvoorbeeld omdat mensen de airconditioning aanzetten. Ondertussen kan de elektriciteitsproductie zelf ook problemen ondervinden van de hitte, waardoor stroomuitval waarschijnlijker wordt.
Dat kan dan ook weer gevolgen hebben voor de gezondheidszorg. Hoe extremer de hitte, hoe meer mensen kunnen bezwijken aan hittestress: dat zijn de lichamelijke gevolgen die kunnen plaatsvinden door te hoge temperaturen. Dan komt er meer druk op de hulpdiensten en de medische apparaten te liggen. Zo raakten mortuaria in India tijdens de hittegolf van vorig jaar overvol.
De warmte kan ook op heel andere manieren gevolgen hebben. Zo hield India in april en mei zes weken lang parlementsverkiezingen. Hoewel het land er van alles aan deed om het stemmen uitnodigend of dragelijk te maken door middel van watertaps, verkoelende machines en schaduwrijke plekken, was de opkomst lager dan normaal. Wellicht durfden veel kiezers het huis niet uit vanwege de hoge temperatuur. Volgens CNN kwamen minstens dertig stembureaumedewerkers om door de hitte.
Maak binnen 1 minuut een gratis account aan en krijg toegang tot extra artikelen.
Gelieve een geldig e-mailadres in te geven.
Source: Nu.nl algemeen