Het model is ontworpen door wetenschappers van de Vrije Universiteit Amsterdam, Naturalis Biodiversity Center en biotechbedrijf MIMETAS. De onderzoekers delen hun bevindingen in het wetenschappelijke tijdschrift Scientific Reports.
"Het ziet eruit als een soort cassette van 10 bij 8 centimeter groot", zegt bioloog Mátyás Bittenbinder, hoofdauteur van het artikel, tegen NU.nl. "Daarin zitten tientallen kleine buisjes. Drie van zulke buisjes vormen samen een afgesloten minisysteem. Daarin kweken we menselijke bloedvatcellen."
"Die buisjes zijn eigenlijk hetzelfde als een traditioneel petrischaaltje waarin cellen worden gekweekt. Maar in onze cassette groeien de cellen aan alle kanten van het buisje", legt Bittenbinder uit.
Volgens de bioloog ontstaat zo een soort driedimensionaal "imitatiebloedvat". "In een petrischaaltje blijven de cellen alleen maar plat en tweedimensionaal."
Doordat het model op een soort bewegend tafeltje staat, kunnen de onderzoekers een vloeistof door de buisjes laten stromen. "Daarmee imiteren we het stromen van het bloed in ons lichaam", zegt Bittenbinder.
Dat stromen maakt het model volgens hem interessant voor de behandeling van slangenbeten. "Na een slangenbeet begint het slangengif je bloedvaten kapot te maken. Dat proces wordt versterkt door het stromen van het bloed."
Met het nieuwe model is dat proces veel natuurlijker te imiteren dan in een petrischaaltje, zegt de bioloog.
Een groot voordeel is dat onderzoekers met het model per seconde kunnen zien hoe slangengif de menselijke bloedvaten kapotmaakt. Dat is erg nuttig bij onderzoek naar antigif om schade aan bloedcellen na een beet te voorkomen.
"Bij zulk onderzoek worden traditioneel vaak muizen gebruikt. Maar je kunt pas zien wat er is gebeurd als het muisje dood is", zegt Bittenbinder.
"Nu kunnen we per seconde kijken wat het effect van tegengif is op een slangenbeet. Het is erg handig om te zien of je bij een antigif een half uur hebt om het toe te dienen, of slechts enkele seconden." In het laatste geval is het antigif veel minder nuttig.
Een tweede voordeel is dat door het driedimensionale model minder proefdieren nodig zijn. "Als een antigif effectief lijkt te zijn, zal het altijd op het eind getest moeten worden op muizen", zegt Bittenbinder. "Maar in de eerste stappen zijn veel minder proefdieren nodig."
Bittenbinder hoopt dat het model ervoor kan zorgen dat antigiffen breder toegankelijk worden. In Afrikaanse en Aziatische landen overlijden elk jaar meer dan 100.000 mensen aan een slangenbeet, en waarschijnlijk zelfs veel meer.
"Ik heb artsen in India gesproken, waar volgens de cijfers jaarlijks 50.000 mensen omkomen aan slangenbeten", zegt Bittenbinder. "Die artsen denken dat het werkelijke aantal vijf keer groter is. Alleen komen veel slachtoffers vaak niet op tijd in een ziekenhuis aan. Dan wordt niet geregistreerd dat een slangenbeet de doodsoorzaak is."
Daar komt nog bij dat de huidige antigiffen erg duur zijn. Bittenbinder: "Mensen die het gif het meest nodig hebben, zoals boeren, durven niet naar een ziekenhuis te gaan. Ze weten dat ze dan een hoge rekening krijgen. Ze blijven dan thuis na een beet, of ze gaan naar een lokale medicijnman. Hopelijk kan ons model worden gebruikt om een goedkoper antigif te vinden."
Source: Nu.nl algemeen