De Nederlandse bevolking moet leren wat te doen als basisvoorzieningen wegvallen en ze 72 uur op zichzelf is aangewezen. Daarvoor moet een veiligheidscursus komen naar Fins model.
Dat suggereert de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV), met als directe aanleiding de Russische invasie in Oekraïne. De regering vroeg de raad, die gevraagd en ongevraagd adviseert over internationale vraagstukken, in 2022 na te gaan hoe Nederland zich beter kan wapenen tegen hybride dreigingen. Daarbij valt de vijand niet met tanks het land binnen, maar probeert die de samenleving te ontwrichten met desinformatie en sabotage.
In een rapport van 62 kantjes doet de AIV een hele trits aanbevelingen om Nederland weerbaarder te maken. Dat loopt uiteen van een verbeterde beveiliging van kritieke infrastructuur zoals waterleidingbedrijven, die nu kwetsbaar zijn voor digitale aanvallen, tot aan de bestrijding van desinformatie.
De AIV stelt dat ook de burgers een cruciale rol moeten spelen in de verdediging van de maatschappij tegen de boze buitenwereld. Om die reden oppert het advies om burgers een nationale veiligheidscursus aan te bieden naar Fins model. De Finnen kunnen zo’n cursus aanvragen, die ze op een locatie in de buurt of via internet kunnen volgen.
Ze krijgen dan een tot twee uur instructies over hoe ze een noodvoorraad van levensmiddelen kunnen aanleggen, eerste hulp verlenen, maar ook ze het toilet moeten doorspoelen als de waterlevering stokt. Doel van de Finse cursus is dat de bevolking 72 uur kan overleven als ze op zichzelf is teruggeworpen.
Finnen die geen tijd hebben om naar een cursus te gaan, kunnen alle raadgevingen in het Fins, Zweeds en Engels ook vinden op de website 72tuntia (72 uur). Sommige voor de hand liggende aanbevelingen daarop klinken als een echo van de folder die in Nederland in 1961 op het hoogtepunt van de Koude Oorlog onder de bevolking werd verspreid door de Bescherming Bevolking. Onder titel als Wenken voor de bescherming van uw gezin en uzelf deed de BB aanbevelingen over wat de burger kon doen om een atoomaanval te overleven (‘Schuil achter een keldertrap’).
Schrijver Harry Mulisch maakte daarop een melige persiflage, waarin onder meer staat wat de burger moet doen als ‘een sprinkhaan zo groot als een paard’ zijn kop door het raam steekt. Het succes van Mulisch’ Wenken voor de bescherming van uw gezin en uzelf tijdens de jongste dag heeft er vermoedelijk mede toe geleid dat Nederlanders de BB nooit helemaal serieus hebben genomen. De organisatie werd 11 juni 1986 opgeheven: er rest niet meer van dan een museum op twee locaties, in Grou en Rijswijk.
De AIV blijft in haar advies buiten de discussie die is gerezen rond de beëindiging van het ‘luchtalarm’ vanaf 2025. De sirenes van het Waarschuwings- en alarmeringssysteem (WAS), die nu nog bij wijze van test elke maand loeien, worden dan definitief vervangen door een NL-alert, een tekstbericht dat via de mobiele telefoon binnenkomt. Afschaffing van het luchtalarm, stellen tegenstanders, ‘is een kortzichtige vorm van zuinigheid die ons onnodig in gevaar brengt’.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant