Een grote meerderheid van de Tweede Kamer heeft dinsdag ingestemd met een nieuwe Energiewet. Daarin zijn regels afgesproken die de energietransitie moeten vooruithelpen en energiecowboys tegenwerken.
Op SP, FvD en Ja21 na steunde de Tweede Kamer het wetsvoorstel van demissionair minister Rob Jetten (Klimaat en Energie). Er lijkt dan ook een duidelijke meerderheid in de Eerste Kamer en de verwachting is dat de nieuwe wet begin volgend jaar in werking kan treden.
De Energiewet komt in de plaats van de Gaswet en de Elektriciteitswet, en markeert daarmee ook het einde van een tijdperk. De oude wetgeving stamt uit 1998, waarin er groot heil werd verwacht van de liberalisering van de oude nutsbedrijven. Door een zo vrij mogelijke energiehandel zouden consumenten meer keuze en lagere prijzen krijgen. Dat doel werd zeker bereikt: er zijn sindsdien tientallen nieuwe energiebedrijven bijgekomen, die hard met elkaar concurreerden, en energie werd jarenlang steeds goedkoper.
Over de auteur
Tjerk Gualthérie van Weezel is economieredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over energie en de impact van de energietransitie op het dagelijks leven.
Maar onlangs werd duidelijk dat lage prijzen niet zaligmakend zijn. Zeker toen drie jaar geleden op de groothandelsmarkt de gasprijs opliep, bleken veel jonge energiebedrijven niet in staat die klap op te vangen. Zeven bedrijven gingen failliet en tienduizenden klanten zaten plotsklaps in grote onzekerheid over hun energievoorziening. Hun energierekening schoot omhoog en velen konden fluiten naar de voorschotten die zij al hadden betaald.
Daarnaast zijn er in de loop der jaren de nodige voorbeelden geweest van energiecowboys, die klanten met misleidende verkoopmethoden zeer ongunstige contracten verkochten. Een recentelijk voorbeeld daarvan is de Hollandse Energie Maatschappij, waarmee ook pijnlijk duidelijk werd hoe weinig de overheid kan doen om evidente oplichting te stoppen.
Daarom krijgt de Autoriteit Consument & Markt als toezichthouder op de energiemarkt in de nieuwe Energiewet meer bevoegdheden. Er komt bijvoorbeeld een zwaardere check van bestuurders bij energiebedrijven, het wordt makkelijker om vergunningen in te trekken en er komen scherpere regels rondom de maximaal redelijke tarieven die energiebedrijven in rekening mogen brengen. Ook komen er veel strengere regels voor telefonische verkoop van energiecontracten en verkoop aan de deur.
Een groot verschil met 25 jaar geleden is natuurlijk dat Nederland zich midden in een energietransitie bevindt. Aardgas maakt als belangrijke energiebron geleidelijk plaats voor duurzaam opgewekte elektriciteit. Met name op het stroomnet geeft dat nu al grote problemen. In grote delen van het land is het net vol, waardoor bedrijven, scholen, verenigingen en burgers vaak lang op een nieuwe aansluiting moeten wachten.
In de Energiewet zijn spelregels opgenomen die de overgang naar schone energie moeten stimuleren. Zo worden de rechten van consumenten en bedrijven die zelf energie opwekken of dat in een collectief willen doen beter geregeld. Of om met meerdere gebruikers achter één elektriciteitsaansluiting energie te delen.
Ten slotte gaat de wet ook over energiedata. Door de opkomst van slimme meters en apparaten zijn er steeds meer data over verbruik en levering van energie. In de wet wordt duidelijker voorgeschreven wie dergelijke data onder welke voorwaarden mag gebruiken.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant