Acht mensen zijn in Spanje gearresteerd op verdenking van het beheer van sites die tegen betaling toegang boden tot meer dan 130 tv-zenders en duizenden films en series. De hoofdverdachte is een Nederlander. Het illegaal aftappen van tv-zenders en streamingsdiensten is een miljardenindustrie.
Spaanse autoriteiten hebben dit weekend het groeiend probleem van illegale streamingdiensten een gevoelige slag toegebracht. Acht mensen zijn in verschillende Spaanse steden gearresteerd op verdenking van het beheer van sites en servers die tegen betaling toegang boden tot meer dan 130 internationale tv-zenders en duizenden films en tv-series. Aan het hoofd van de organisatie zou volgens de Spaanse autoriteiten een Nederlander staan.
Het achttal draaide sinds 2015 een omzet van liefst 5,3 miljoen euro. Hun 14 duizend klanten – met abonnementsvormen van 19 euro per maand of 169 euro per jaar – worden voortaan doorgeleid naar een site van de politie met daarop de mededeling dat de streamingdiensten zijn geblokkeerd.
Over de auteur
Hassan Bahara is media- en cultuurredacteur van de Volkskrant.
Het illegaal aftappen van tv-zenders en streamingsdiensten als Netflix is inmiddels een miljardenindustrie, liet onderzoek van de Engelse universiteit Bournemouth University al in 2022 zien. De beheerders van zulke illegale sites hebben in totaal al meer dan 1,06 miljard euro op hun rekening kunnen bijschrijven. De schadepost voor legale tv-zenders en streamingsdiensten – die dankzij deze ‘piraten’ naast abonnementsgelden grijpen – bedraagt meer dan 3 miljard euro.
Een andere opmerkelijke bevinding uit het onderzoek van Bournemouth University: nergens in Europa wordt relatief zo veel gebruik gemaakt van illegale streamingsdiensten als in Nederland. In heel Europa gaat het om 17,1 miljoen mensen. 8,2 procent daarvan, oftewel 1 miljoen mensen, is Nederlands. Samen zijn de Nederlanders goed voor ongeveer 68 miljoen euro aan abonnementsgeld op illegale streamingsdiensten.
Een mogelijke verklaring, aldus Bastiaan van Ramshorst, directeur van Stichting BREIN, dat zich inzet tegen inbreuken van intellectuele eigendomsrechten, is het feit dat Nederland het hoogste percentage breedbandaansluitingen binnen Europa heeft. De hoogwaardige internetverbinding in de Nederlandse huiskamers kan de enorme hoeveelheden data die de illegale streamingdiensten doorgeven makkelijk aan.
Ook aan de aanbod-kant van illegaal audiovisueel materiaal speelde Nederland lange tijd een grote rol. Dat kwam vorig jaar mei aan het licht met de arrestatie van vier Nederlanders die het beheer voerden over Europa’s grootste illegale streamingsdienst. Ruim 1,3 miljoen mensen kregen voor 10 euro per maand onbeperkt toegang tot ruim tienduizend tv-zenders en streamers als Netflix, Disney+ en Videoland.
De meest gebruikte manier om de bulk aan tv-zenders, films en tv-series illegaal binnen te halen, is door gebruik te maken van een ‘settopbox’, een apparaat dat een tv met het internet verbindt. Deze boxen – vaak draaiend op het besturingssysteem van Android – kunnen in het illegale circuit worden gekocht, voorgeprogrammeerd met de juiste software. De illegale streamingsdiensten komen aan het materiaal door het gedecodeerd signaal van tv-zenders te kraken of door gebruik te maken van gehackte accounts op streamers. Na betaling van abonnementsgeld kan het afgetapte audiovisuele materiaal worden bekeken.
In sommige kringen in de tech-wereld wordt de groei aan illegale streamingdiensten onder meer toegeschreven aan de alsmaar stijgende abonnementsgelden op Netflix, Disney+ en andere streamers. Ook is het delen van abonnementen op streamers aan banden gelegd. De illegale streamingsdiensten bieden uitkomst: alle tv-zenders en streamers bij elkaar, voor een behapbaar bedrag.
Een ‘Spotify-achtig’ abonnement, waarin op legale wijze meerdere tv-zenders en streamers worden aangeboden, acht Van Ramshorst niet rendabel voor de makers van originele en kostbare tv-content. Het zou daardoor, vanwege de geringe inkomsten, tot een verschraling van het tv-aanbod leiden. ‘Laten we eerlijk zijn: het aanbod is nog nooit zo ruim geweest en van zulke hoge kwaliteit.’
Niet alleen artistieke of financiële argumenten moeten consumenten van een abonnement op een illegale streamingdienst afhouden. Autoriteiten waarschuwen ook dat achter de illegale streamingdiensten vaak criminele organisaties schuilgaan die betrokken zijn bij wapen- en mensenhandel.
Hoewel samenwerkende autoriteiten er van tijd tot tijd in slagen om de criminele organisaties achter de illegale streamingsdiensten op te rollen, lijkt een volledige uitroeiing van het fenomeen nagenoeg onmogelijk. De servers waar de illegale streamingsdiensten op draaien, staan vaak in landen – Rusland, China – waar Europa geen jurisdictie over heeft. Het optuigen van een nieuwe illegale streamingsdienst is daardoor makkelijk voor elkaar te krijgen.
In de tech- en opsporingswereld gaan er daarom steeds meer stemmen op om ook de abonnees op illegale streamingdiensten aan te pakken. Italië heeft daarin het voortouw genomen. Vorig jaar werd daar een Anti-piraterij wet aangenomen waarmee afnemers van illegaal audiovisueel materiaal tot wel 5.000 euro boete kunnen krijgen. Massimiliano Capatino, voorzitter van telecommunicatietoezichthouder AGCOM, waarschuwde dat op de wet gehandhaafd zal worden.
In Nederland gelden ook boetes op het streamen van illegaal audiovisueel materiaal, maar onduidelijk is hoe streng hier wordt gehandhaafd. Stichting BREIN heeft het vooral voorzien op de aanbodkant. Sinds 2017 heeft BREIN honderden aanbieders in Nederland van illegale streamingsdiensten aangesproken. Zij moesten een onthoudingsverklaring met boetebeding tekenen.
‘Heling’ noemt Van Ramshorst een abonnement op een illegale streamingsdienst. Elke keer dat een abonnee zijn settopbox aanzet om illegaal een film of tv-serie te kijken, wordt er bewust een bijdrage geleverd aan de georganiseerde misdaad. Volgens Stichting BREIN zouden autoriteiten van een beproefde methode gebruik kunnen maken om abonnees op illegale streamingsdiensten met de neus op de feiten te drukken.
‘Eerder suggereerden wij dat politie hetzelfde zou kunnen doen als wat er gebeurt met de nummers van klanten in de telefoon van een gepakte drugsrunner: die krijgen een sms met voorlichting wat er verkeerd is aan drugsgebruik. In de database van een illegale IPTV aanbieder zitten de e-mailadressen van de gebruikers. Daar zou je hetzelfde mee kunnen doen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant