Regeringskandidaat Claudia Sheinbaum heeft de Mexicaanse presidentsverkiezingen gewonnen. Voor het eerst in zijn geschiedenis krijgt het Latijns-Amerikaanse land een vrouw als president. ‘Het is tijd voor vrouwen.’
Continuïteit en verandering gaan deze zondag hand in hand in Mexico, land van 128 miljoen inwoners. Voorlopige verkiezingsresultaten wezen zondagavond (lokale tijd) op een ruime winst voor Claudia Sheinbaum, kandidaat van regeringspartij Morena. En ook het burgemeesterschap van Mexico-Stad blijft hoogstwaarschijnlijk in handen van Morena. De regeringspartij deed eveneens goede zaken in het parlement en de deelstaten.
De meerderheid van de Mexicanen omarmt na zes jaar nog steeds het politieke project van de afzwaaiende links-populistische president Andrés Manuel López Obrador (70). Tegelijkertijd betreedt het land onbekend terrein: voor het eerst sinds de onafhankelijkheid van 1821 krijgt Mexico een vrouw als president.
Claudia Sheinbaum (61), oud-burgemeester van Mexico-Stad, koerste zondagavond af op dubbele cijfers ten opzichte van haar uitdager Xochitl Gálvez, de (eveneens vrouwelijke) kandidaat van de oude machtspartijen PRI en PAN. Exitpolls en eerste officiële resultaten wezen op zo’n 60 procent van de stemmen voor de regeringskandidaat tegenover circa 30 procent voor de nummer twee.
‘We blijven geschiedenis schrijven’, luidde de campagneslogan van regeringspartij Morena. Een boude stelling, maar door de eerste vrouwelijke president te leveren, maakt de partij de belofte waar. In het patriarchale Mexico, waar pas vorig jaar het hooggerechtshof abortus uit het strafrecht haalde, mag het aantreden van Sheinbaum historisch worden genoemd.
Ook de aanstaande president zelf benadrukt dat onder haar leiding nieuwe tijden zullen aanbreken voor de 67 miljoen Mexicaanse vrouwen. ‘Het is tijd voor vrouwen’, verkondigde tijdens haar laatste campagne-evenement, daags voor de verkiezingen. ‘Compañeras, jullie zijn niet alleen.’
Lang verkeerde ingenieur en klimaatwetenschapper Sheinbaum, nazaat van Joodse migranten, in de schaduw van haar politieke leider López Obrador. Ze volgde hem tijdens elke stap in zijn politieke loopbaan. Toen hij burgemeester werd van Mexico-Stad in 2000, stelde hij haar aan als milieuwethouder. Toen hij president werd, werd zij burgemeester van de hoofdstad. Samen richtten ze in 2012 Movimiento Regeneración Nacional op, oftewel Morena, de ‘beweging voor nationale vernieuwing’.
López Obradors ‘revolutie van het geweten’ kreeg zes jaar geleden ruime steun van de kiezers. Hoewel zijn resultaten aan het eind van zijn termijn wisselend zijn en het endemische drugsgeweld tijdens zijn presidentschap onverminderd voortwoedde, behield hij zijn populariteit met urenlange dagelijkse persconferenties gericht op de onderklasse, een reeks uitkeringen voor armen en ouderen en een aantal grote infrastructuurprojecten. Bovendien teerde hij op de diepe Mexicaanse afkeer van zijn corrupte voorgangers.
De grondwet staat López Obrador één termijn van zes jaar toe. Sheinbaum mag zijn populariteit nogmaals verzilveren en zijn project voortzetten. De vraag is hoelang de introverte politica voort kan op de volksliefde voor haar voorganger. Bovendien erft ze een probleem dat enkel prangender is geworden in de afgelopen jaren: drugsgeweld. De afgelopen jaren werden tussen de 30 duizend en 35 duizend mensen per jaar vermoord.
Tijdens deze verkiezingen, waarbij nationaal en lokaal 20 duizend politieke posten werden vernieuwd, werden 37 kandidaten vermoord. Met dodelijk geweld zetten drugsorganisaties in hun territoria de verkiezingen naar hun hand. De federale overheid stond erbij en keek ernaar (of keek weg).
Ook vrouwen beleefden onverminderd onveilige jaren onder López Obrador. Vorig jaar werden per dag gemiddeld elf vrouwen vermoord. Vrouwen kunnen de komende jaren op haar rekenen, beloofde presidentskandidaat Sheinbaum. Maar als burgemeester van Mexico-Stad botste ze meermaals met feministische collectieven en probeerde feministische protesten te smoren.
Politicoloog Karolina Gilas, verbonden aan de Autonome Nationale Universiteit van Mexico, waarschuwt voor te hoge verwachtingen. ‘Symbolisch is dit moment van grote waarde voor vrouwen, Sheinbaum breekt het ultieme glazen plafond’, zegt ze via de telefoon. ‘Maar het zal zich niet vertalen naar grote beleidsveranderingen.’
De aanstaande president is geen feminist, benadrukt de wetenschapper, en haar komst rekent niet meteen af met diepgewortelde structuren. ‘Onze instituten zijn gemaakt door en voor mannen.’ Sheinbaum belooft een uitkering voor vrouwen boven de 60 en een zorgsysteem dat vrouwen, die het leeuwendeel van de zorgtaken op zich nemen, meer vrijheid moet geven.
Het zijn kleine stapjes, zegt Gilas. ‘Een echte verandering komt pas tot stand wanneer een regering in al haar beleid oog heeft voor vrouwen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant