Van beoogd premier Dick Schoof hebben we nog niet veel gezien, op een wat onwennige persconferentie na. Maar de eerlijkheid gebiedt te zeggen: het had allemaal veel slechter gekund, en de enorme teleurstelling van extreem-rechts over deze ongekozen vertegenwoordiger van de ‘deep state’ lijkt mij pure winst. Bovendien zegt Schoof te willen verbinden, als premier van alle Nederlanders, dus wie ben ik dan om die uitgestoken hand af te slaan?
Voordeel van de twijfel dus maar. Als één van de 17 miljoen Nederlanders die premier Schoof wil verbinden, heb ik nog wel een dringend verzoek. Dat betreft de voorgenomen afschaffing van de Maatschappelijke Diensttijd (MDT). Dat is een ongelooflijk slecht idee en maakt alle woorden over verbinding totaal ongeloofwaardig; er is immers niets dat zo concreet Nederlanders met elkaar verbindt als die MDT.
Over de auteur
Sander Schimmelpenninck is journalist, ondernemer en columnist van de Volkskrant. Eerder was hij hoofdredacteur van Quote. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier de richtlijnen van de Volkskrant.
Het programma, dat 200 miljoen per jaar kost, werd in 2017 geïntroduceerd door Rutte III, en bevat drie centrale elementen: vrijwillige inzet, talentontwikkeling en het ontmoeten van mensen met een andere achtergrond. Een ontzettend waardevol initiatief, in een tijd waarin jongeren worden geteisterd door eenzaamheid en onzekerheid, en de maatschappij op haar beurt wordt geteisterd door egoïsme en wantrouwen, aangewakkerd door sociale media.
Een mens kan niet zonder sociaal kapitaal. En dat sociale kapitaal bouw je nog altijd op door fysiek andere mensen tegen te komen: alleen zo kom je aan formele en informele netwerken, en alleen zo leer je de waarde van gedeelde normen, vertrouwen, wederkerigheid en inzet voor de gemeenschap. Die zaken waren in de decennia na de Tweede Wereldoorlog heel normaal, maar tegenwoordig groeien kinderen in bubbels op, in gesegregeerde wijken, op gesegregeerde scholen. Daarnaast wordt een steeds groter gedeelte van hun tijd geclaimd door commerciële bedrijven uit Silicon Valley die hen diep ongelukkig maken met hun verslavende en isolerende algoritmes.
Hoe eenzijdiger de voorbeelden en de directe woon- en werkomgeving én op dat vervloekte schermpje, hoe moeilijker het wordt om volledige zelfontplooiing te bereiken; hoe weet je wie of wat je wilt worden wanneer je in een bubbel met een beperkt aantal voorbeelden opgroeit? Het lijkt mij links noch rechts om mensen volledige zelfontplooiing te gunnen, en in een maatschappij te willen leven met een sterk collectief, waar mensen elkaar tegenkomen en verstaan.
Er is zes jaar geïnvesteerd in het MDT-programma, en de resultaten zijn goed. Het aantal jongeren dat is gestart is afgelopen jaar gegroeid naar 126 duizend en zal de komende jaren groeien naar 200 duizend jongeren. De jongeren leren mensen van een andere achtergrond kennen, leren de waarde van het collectief kennen en ontwikkelen vaardigheden die zij de rest van hun leven kunnen gebruiken. De resultaten uit het effectonderzoek van het CBS zijn allemaal rooskleurig: de MDT werkt.
En juist nu deze belangrijke langetermijninvestering op stoom begint te komen, wil de nieuwe regering die MDT om zeep helpen, om een lousy 200 miljoen te besparen. Een schande; de MDT zou niet afgeschaft, maar opgeschaald moeten worden; alleen een maatschappelijke diensttijd voor alle jongeren kan snel en effectief tegenwicht bieden tegen de voortwoekerende segregatie en de negatieve spiraal van lamlendigheid, isolatie, rancune, eenzaamheid en angst.
Maar de waarheid is dat radicaal-rechts gedijt bij die spiraal, en het liefst heeft dat burgers elkaar nóg minder tegenkomen, zodat ze nóg verder radicaliseren in hun digitale fuik. Hardloper Schoof, met een hart voor de publieke zaak, lijkt me niet iemand die dat een goede ontwikkeling vindt. Wanneer hij meent te willen verbinden, zal hij de anderen moeten overtuigen te blijven investeren in het collectief.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant