Glashelder is de formule van Omroep Max’ lichtvoetige docuserie In de voetsporen van de jaren 70 niet altijd. Want wat heeft VVD-coryfee Hans Wiegel – als altijd tevreden met zichzelf – thuis geïnterviewd door presentator Philip Freriks, nou te maken met het thema van zaterdag: burgerlijke ongehoorzaamheid? Wiegel was de belichaming van het burgerlijk gezág. Hij was nooit ongehoorzaam, zijn imago als oppositionele keffer ten spijt.
Evenmin kon Wiegel in de uitzending dienen als voorbeeld van rabiaat gezagsgetrouwe onderdrukker die burgerlijke ongehoorzaamheid met de bullepees tegemoet trad. Geen moment hoorde ik in de uitzending afkeuring uit zijn mond, bijvoorbeeld over de aansprekendste uiting met glorieus succes: de bezetting van de abortuskliniek Bloemenhove in Heemstede.
Over de auteur
Arno Haijtema is redacteur van de Volkskrant en tv-recensent.
Wiegel keuvelde met Freriks genoeglijk over het theaterstuk dat hij in de Tweede Kamer opvoerde met zijn politieke opponenten Joop den Uyl (PvdA) en Dries van Agt (KVP). Voor het oog van de natie stonden ze elkaar naar het leven, in de coulissen was het ‘altijd gezellig’, aldus de liberaal.
Wiegel was misschien niet ideaal gecast in deze In de voetsporen, dat neemt niet weg dat het programma altijd met fijn archiefmateriaal en doorgaans relevante bronnen onderwerpen opdregt die in het collectieve geheugen zijn verzonken. Zoals de bezetting van Bloemenhove, dat (op instigatie van toenmalig minister van Justitie Van Agt) dreigde te worden gesloten.
Toenmalig verpleegkundige Thea Schipper van de openlijk illegaal functionerende abortuskliniek vertelde hoe anonieme lieden binnenkwamen om de behandelkamer dicht te timmeren en te verzegelen. Onder hen bleek zich de officier van Justitie te bevinden. De aanwezige vrouwen bezetten daarop de behandelruimte, zodat die niet kon worden afgesloten. Uit heel het land stroomden honderden vrouwen toe, die de toegang tot de kliniek tien dagen barricadeerden. Waarop door een rechterlijke uitspraak de kliniek kon openblijven – en abortus (onder voorwaarden) niet langer als strafbaar gold.
Goedbeschouwd was de Bloemenhove-affaire een van de weinige geslaagde voorbeelden van burgerlijke ongehoorzaamheid in de jaren zeventig. Mooie beelden waren er weliswaar over de wilde stakingen in de havens van Rotterdam voor fors hogere lonen. Maar zijn havenarbeiders die tegen de zin van de vakbonden in staking gaan – en daarom geen uitkering uit de stakingskas krijgen – ongehoorzaam? Vooral hinderlijk voor de bondskaders.
Westelijk van Amsterdam kraakten hippies die de magische jaren zestig niet konden loslaten Ruigoord, dat dreigde te verdwijnen ten gunste van olietanks en een nieuwe haven. Maar het was niet zozeer door hun felle verzet dat het dorpje bleef bestaan als alternatieve kunstenaarsgemeenschap. Dat kwam vooral door de oliecrisis begin jaren zeventig, die de aanleg van nieuwe terminals voorlopig overbodig maakte.
Het lieflijke dorpskerkje staat er nog steeds, het interieur rijkelijk gedecoreerd met schilderingen. Schrijver Hans Plomp, Ruigoord-provo van het eerste uur, noemde het ‘de Sixtijnse kapel van de underground’. Wauw.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant