Er is veel te doen over de voorgenomen btw-verhoging op boeken, bladen en kranten. Maar vele uitgaven, zoals breipatroontjes, zijn niet onmisbaar. Het afdrukken van gedachten en meningen zou daarentegen onbelast moeten worden, betoogt Reinjan Mulder.
Over de meeste voornemens van het rechtse kabinet in oprichting lopen de meningen, op zijn zachtst gezegd, nogal uiteen. Dat geldt niet voor het plan om de btw op boeken en kranten te verhogen: van 9 procent naar 21 procent. Er werd al snel een petitie in het veld tegen dit besluit gestart, die inmiddels door meer dan 219 duizend mensen is ondertekend.
Die petitie vraagt om het btw-tarief voor boeken en kranten ongewijzigd te houden, maar gaat daarmee in essentie voorbij aan de grondslag van onze belastingheffing. Uitgangspunt van ons fiscale stelsel is namelijk dat elk product en elke dienst belast wordt tegen 21 procent, tenzij er goede gronden zijn om dit percentage te verlagen. Dat kan zijn omdat het om een onmisbaar product gaat, zoals goed en gezond voedsel, om een sociaal of cultureel bedreigd goed, of om een product waarbij de incassering van belasting te lastig of te kostbaar is.
Over de auteur
Reinjan Mulder is auteur, voormalig jurist en uitgever. Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Het verlaagde btw-tarief werkt zo als een soort subsidie en kan daaraan ook voorwaarden opleggen. Bekend is bijvoorbeeld het verschil tussen de btw op aardappelen en de btw op patat: het ene wordt gezond gevonden en essentieel voor onze eeuwenoude eetcultuur, het andere niet.
Bij boeken en kranten is dat onderscheid tot nu toe achterwege gebleven. Elk boek wordt met 9 procent belast, of het nu een literaire roman is, een dichtbundel, een pornoblad, een breipatroon of een puzzelboek. En ook of de auteur en illustrator er nu stinkend rijk van worden of letterlijk honger moeten lijden.
Als deze regeling nu toch echt op de helling moet, en daar lijkt het wel op, is het beter om dat dan ook meteen maar goed te doen. Dat kan onder meer door deze producten voor het volle tarief te belasten, dan wel ze geheel vrij te stellen van belastingheffing, bijvoorbeeld omdat die in botsing komt met de in onze Grondwet gegarandeerde vrijheid van meningsuiting.
Het is namelijk zeker niet vanzelfsprekend om gedrukte gedachten en meningen fors te belasten. Een vrijstelling van drukwerk waarin die meningen tot uiting komen, is in een moderne rechtsstaat goed te verdedigen. Niet voor niets wordt nu al door een aantal overheidsfondsen aan diverse vormen van drukwerk royaal subsidie toegekend, net zoals de publieke omroep nu al behoorlijk wordt gesubsidieerd. De werking van het marktmechanisme wordt in de uitgeverswereld al decennia op diverse terreinen flink afgezwakt.
Het afschaffen van btw zou ook zo’n vorm van correctie kunnen zijn, maar dan op voorwaarde dat het gaat om producten die zich positief onderscheiden van de bulk van het gemiddelde drukwerk. Bijvoorbeeld omdat ze een bijzondere culturele waarde hebben, omdat ze het inkomen van de creatieve sector verbeteren en zich aan bepaalde minimum betalingen houden. Of omdat ze de pluriforme, democratische meningsvorming vooruithelpen en het democratisch functioneren van onze rechtsstaat, door onder meer achtergestelde of bedreigde groepen aan het woord te laten.
Dat klinkt misschien griezelig, zo’n oordeel van bovenaf, maar tot op grote hoogte gebeurt zoiets al jaren bij de omroepen, waar ook een splitsing bestaat tussen een publieke tak en een meer commerciële tak, die tot op grote hoogte zijn gang kan gaan. Mijn voorstel is dan ook om de korting van 12 procent op de btw voor boeken en kranten inderdaad maar af te schaffen, maar daarnaast een nul-tarief in te voeren voor gedrukte producten die aan een aantal nader te formuleren voorwaarden voldoen.
Per saldo kan dat waarschijnlijk kostenneutraal. Een aantal, meer commerciële, uitgaven zal waarschijnlijk wat duurder worden, en een aantal daarvan verdwijnt misschien ook wel, terwijl essentiële en onmisbare producten er juist goedkoper door worden. En, niet onbelangrijk: de belabberde positie van veel makers en illustratoren gaat er door de btw-korting van 9 procent eindelijk eens behoorlijk op vooruit.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant