Voormalig zanger Henk Westbroek uit Utrecht, dé Henk Westbroek, plaatste zondag een filmpje op X. Hij had het van zijn kleinzoon (12) gekregen. Even leek het alsof pro-Palestina demonstranten waren gefilmd, maar het ging gewoon ouderwets om voetbalpubliek. In het zwart geklede jongeren, verstopt onder capuchons en bivakmutsen, vielen politiebusjes aan.
FC Utrecht had de play off-wedstrijd tegen Go Ahead op het nippertje verloren – een mooie aanleiding. Vanwege de rellen hadden de kleinzoon van Westbroek en drie vriendjes het stadion niet kunnen verlaten. In de reacties op het filmpje werden pleidooien gehouden om de hooligans uit te zetten naar Hongarije of Madagaskar. Ook Rwanda werd genoemd.
Anderen veronderstelden dat antifa, Marokkanen of asielzoekers achter de rellen zaten. Het ging – daarover bestond grote consensus – om doorgesnoven tuig, primaten, eencelligen en achterlijke randdebielen. Het waren er honderden, op het filmpje waren ze lang niet allemaal te zien.
Na het bekijken van de beelden vond ik het eigenlijk wel een goed idee, uitzetting naar pakweg Rwanda. Ik dacht maar weer eens aan Nico Scheepmaker, de dichter en columnist die in een ander tijdperk, maar in vergelijkbare omstandigheden, schreef over Ajax-hooligans die een wedstrijd tegen Feyenoord hadden aangegrepen om de boel kort en klein te slaan.
Dat was alweer een tijdje geleden, in 1986. Het geweld vond Scheepmaker niet eens het ergste. Het ergste vond hij dat het geweld ‘ook bij mij zo’n agressiviteit wakker riep dat ik ten slotte hoopte dat de politiehonden op ze af zouden worden gestuurd en dat ze met de lange lat of gummiknuppel in elkaar zouden worden geslagen’.
Dat hoopte ik ook, een half mensenleven later. Daar kwam de ergernis bij dat ik vandaag niet gezellig kan schrijven over het ‘officiële anthem’ van de KNVB voor Oranje van Armin van Buuren, Chef’Special en de internationals of de definitieve EK-selectie van Ronald Koeman, maar voor de zoveelste keer op deze plek ben gedwongen iets te melden over geteisem dat het voor iedereen verpest.
De stemming werd er niet beter op toen donderdag verslaggevers van het AD/Utrechts Nieuwsblad de rellen gedetailleerd beschreven vanuit het perspectief van de politie. Honderden hooligans hadden rond stadion Galgenwaard met stoeptegels, rioleringspijpen, putdeksels en losgerukte leistenen gesmeten.
Onder meer de chauffeur die in een van de busjes had gezeten en in doodsangst drie waarschuwingsschoten (‘de volgende beslissing was een gericht schot geweest’) had gelost, kwam aan het woord. Het ging de aanvallers niet om de busjes, maar om de ME’ers. ‘In hun blikken viel te lezen dat ze iemand dood wilden hebben.’ Het zou nog mild zijn, een enkeltje Rwanda.
Dus toen de Utrechtse burgemeester Sharon Dijksma met de vuist op tafel een straf uitdeelde aan FC Utrecht, geen publiek bij de eerste wedstrijd van het nieuwe seizoen, vond ik dat een prima besluit. Eenmaal bij zinnen draaide ik om, om twee redenen.
Demissionair minister Yesilgöz van Justitie en Veiligheid sprak over een passende straf met een ‘normerend karakter’ omdat bij handhaven nu eenmaal een ‘escalatieladder’ hoort – ambtelijke neptaal die moet suggereren dat een model van de tekentafel iets oplost en zware straffen helpen om toekomstige rellen te voorkomen.
Bovendien ligt aan zo’n sanctie de totale misvatting ten grondslag dat clubs het allemaal maar op zijn beloop laten en hooligans geen strobreed in de weg leggen. Het tegendeel is het geval, de veiligheidsmaatregelen zijn veelomvattend en geldverslindend.
De tweede reden is dat, heel simpel, een collectieve straf tienduizenden goedwillenden treft, onder wie de kleinzoon van Henk Westbroek en zijn vrienden. De doorgesnoven hooligans zal het volstrekt koud laten, maar daar hebben Dijksma en Yesilgöz geen flauw benul van.
Over de auteur
Paul Onkenhout was jarenlang voetbalverslaggever en is columnist voor de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns