Normaal gesproken is bondscoach Andries Jonker de rust zelve langs de lijn. Maar als de eerste minuut van de blessuretijd van de wedstrijd tegen Finland aanbreekt, gaat hij door het lint bij de vierde official. De bal is uit en hij mag niet wisselen. De gedroomde wissel van Martens dreigt in duigen te vallen.
Jonker had een droomscenario in gedachten voor 'The Last Dance' van Lieke Martens: 5-0 winnen van Finland met drie goals van Martens en een publiekswissel rond de tachtigste minuut. Al snel wordt duidelijk dat de Finse handbalverdediging dat niet toestaat.
Martens is wel dicht bij een doelpunt, maar treft met een prachtig krulschot de lat. Het zal toch niet dat Nederland in uitgerekend de laatste thuisinterland van een voetbalicoon punten verspeelt tegen een Europese middenmoter?
Alle seinen voor een afscheidsfeest gaan alsnog op groen als Lineth Beerensteyn halverwege de tweede helft de ban breekt. Tegen het einde ontvouwt Jonker zijn plan: in de blessuretijd gaat Beerensteyn er eerst uit voor Fenna Kalma. Pas daarna komt Katja Snoeijs erin voor Lieke Martens. Zo krijgt Martens de aandacht die ze verdient, redeneert Jonker.
Als na 91 minuten en 53 seconden de bal alsnog buiten de lijnen rolt, gaat het bord met rugnummer 11 omhoog. 'Lieke!' 'Lieke!' 'Lieke!' klinkt vanaf de tribunes. Alle negenduizend toeschouwers gaan staan. Martens omhelst haar ploeggenote Daniëlle van de Donk en gaat geëmotioneerd naar de kant. Ze maakt het gebaar van een hartje naar het publiek.
Het is het einde van een tijdperk. En het hoogtepunt van een emotionele dag.
Steeds heeft Martens tegen journalisten gezegd dat ze niet bezig is met haar afscheidstournee. Twee keer winnen van Finland is belangrijker, herhaalt ze keer op keer. Dat bondscoach Jonker het einde van haar prachtige interlandcarrière alleen in zijn welkomstpraatje op maandag heeft benoemd, vindt ze meer dan genoeg.
Maar als Martens vrijdagochtend wakker wordt, voelt ze gelijk dat het anders dan anders is. "Ik stond met een gek gevoel op. Er waren heel veel emoties. Het voelde alsof er een einde van iets heel moois aan zat te komen."
Niet veel later klopte Van de Donk op de hoteldeur. "Kom, we gaan samen eten!", roept Van de Donk. "Dat hebben we nooit gedaan, maar nu pakken we elk moment samen. We hebben de hele tijd bij elkaar gezeten", verhaalt Van de Donk later.
Over het naderende afscheid praten Van de Donk en Martens niet. Dat verandert als de warming-up op Het Kasteel begint. "We gaan genieten vandaag!", roept Van de Donk naar Martens. Van de Donk weet dat Martens weleens te weinig heeft genoten bij Oranje. Dat mocht nu niet zo zijn. "Ik heb haar laten beseffen dat de mensen er echt voor haar waren."
In zijn laatste praatje voor de aftrap doet Jonker er in de kleedkamer een schepje bovenop. "We doen Lieke vanavond het meest een plezier als we winnen." Van de Donk voelt dan al dat Martens een topwedstrijd gaat spelen. "Ik wist dat het hele publiek achter haar ging staan. We hadden er zoveel zin in. Er was een mooie motivatie."
Gejuich stijgt op als de naam van Martens vlak voor de aftrap wordt omgeroepen door de stadionspeaker. 'Lieke! Lieke! Lieke!' klinkt voortdurend vanaf de tribunes. Fans willen hun idool een droomafscheid bezorgen. En haar teamgenoten ook.
Als Van de Donk al na 45 seconden in kansrijke positie komt, probeert ze de bal bij Martens te krijgen in plaats van zelf te schieten. "Ik wilde Lieke laten scoren", geeft Van de Donk toe. "Dat is eigenlijk superslecht. Maar ja..."
Het voorgevoel van Van de Donk blijkt juist: Martens speelt op Het Kasteel een van haar beste interlands in tijden. Het is alsof ze danst op de tonen van het gezang van het publiek. Steeds als zij de bal beroert, is de opwinding in het stadion voelbaar.
Die komt in de zestigste minuut tot een hoogtepunt. Het is uitgerekend Van de Donk die de bal naar Martens passt. Ze zoekt gelijk naar haar rechterbeen, waarmee ze het publiek vooral op het EK van 2017 betoverde. Het krulschot eindigt op de lat.
De 'oeh's en 'ah's' rollen van de tribune. Even schiet het naderende afscheid tóch door het hoofd van Martens, zegt ze na afloop. "Ik doe niet heel vaak mijn armen boven mijn hoofd. Maar nu dacht ik wel: ach, jammer."
"Ik ben trots op je. Geniet van dit moment." Het zijn de woorden die Van de Donk in het oor van Martens roept als laatstgenoemde in de 93e minuut naar de kant gaat. De twee vriendinnen zoeken elkaar gelijk op als rugnummer 11 op het wisselbord verschijnt. Er volgt een innige omhelzing.
De 32-jarige Van de Donk kijkt er met een brok in de keel naar. Herinneringen vliegen voorbij. Dertien jaar lang deelden ze lief en leed met elkaar. "Ik vind het heel verdrietig dat we niet samen afscheid kunnen nemen. Ik moet door zonder mijn beste maatje. Maar dit is voor haar echt heel mooi. Ik gun dit haar zo."
Bondscoach Jonker krijgt "kippenvel", zegt hij na afloop. Dat heeft hij vaker als grootheden uit de Nederlandse sport afscheid nemen, maar bij Martens zit daar een emotionele geschiedenis achter.
De twee bouwden in twee jaar een speciale band met elkaar op. Jonker haalde zijn grootste ster bij zijn komst in 2022 over langer door te gaan bij Oranje. Na een rampzalig EK in Engeland wilde Martens eigenlijk stoppen.
De betekenis van Martens voor het Nederlandse vrouwenvoetbal werd op één avond op Spangen tastbaar, erkende Jonker. "Ze heeft de kar getrokken en was een rolmodel. De ontwikkeling van het vrouwenvoetbal heeft heel veel te danken aan haar acties, goals, interlands, transfers en prijzen."
Na een erehaag met (oud-)ploeggenoten en een ereronde langs het publiek stapt Martens iets na 23.00 uur voor het laatst van een Nederlands voetbalveld. Bij journalisten is ze daarna ontspannener dan ooit tevoren. Ze lacht, maakt grapjes en reageert gevat.
Dinsdag, in en tegen Finland, volgt de 160e en laatste interland van Martens in het Nederlands elftal. Dat ze daar haar laatste speelt, op een kunstgrasveld in het Finse Tampere, vindt ze helemaal niet erg.
Vrijdagavond heeft Martens immers haar droomafscheid gekregen. "Een overwinning en dan een publiekswissel. Dat is eigenlijk het meest fantastische wat ik me had kunnen wensen."
Maak binnen 1 minuut een gratis account aan en krijg toegang tot extra artikelen.
Gelieve een geldig e-mailadres in te geven.
Source: Nu.nl algemeen