Washington kan niet vooruitlopen op de uitkomst van een eventueel Nederlands verzoek om Amerikaanse wapensystemen te mogen plaatsen op de Franse onderzeeboten die Nederland van plan is aan te schaffen. Dat heeft de Amerikaanse ambassade laten weten aan de Volkskrant.
De kwestie is een heet hangijzer: als de Amerikaanse goedkeuring uitblijft, kan Nederland niet de gewenste wapensystemen plaatsen op zijn nieuwe onderzeeboten. Het zal dan noodgedwongen andere, Franse oplossingen moeten zoeken. Dat heeft niet de voorkeur van Defensie.
Staatssecretaris Christophe van der Maat zei deze week tegen BNR Nieuwsradio dat hij ‘geen enkele indicatie’ heeft dat er een probleem is met het integreren van Amerikaanse wapensystemen op door Frankrijk gebouwde Nederlandse onderzeeboten. Het gaat om Tomahawk-kruisraketten en om Amerikaanse torpedo’s. Hij voegde eraan toe dat hij wekelijks contact heeft met de Amerikanen.
Over de auteur
Arnout Brouwers schrijft voor de Volkskrant over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid.
In de Tweede Kamer toonden sommige parlementariërs zich gerustgesteld na de uitleg die de staatssecretaris daarover donderdag gaf in een vertrouwelijke briefing. In een Kamerbrief is Van der Maat vrijdag echter voorzichtiger: ‘De Verenigde Staten hebben zich niet op voorhand uitgesproken over de haalbaarheid van de integratie’ van hun wapensystemen op de Franse onderzeeboten.
De integratie en installatie van deze wapensystemen zijn geen onderdeel van het onderzeebootprogramma, schrijft Van der Maat. ‘Pas als de leverancierskeuze definitief is en het leveringscontract is getekend, kan Defensie in samenwerking met het US DoD (het Amerikaanse ministerie van Defensie, red.) een concreet plan uitwerken’ voor integratie van de kruisraketten op de nieuwe onderzeeboot.
Defensie-experts hebben al langer twijfels of dat wel zo makkelijk zal gaan. De Amerikanen kunnen huiverig zijn hun technologie te delen met de Fransen (en dat is wederzijds).
Dat bevestigt de Amerikaanse ambassade nu, na consultatie met Washington. Het toont hoe gevoelig de kwestie ligt: alle betrokken landen zijn Navo-bondgenoten, maar als het gaat om het delen van Amerikaanse technologie, is de positie van verschillende bondgenoten niet gelijk.
Om de Amerikaanse technologie te integreren op een Franse onderzeeboot, zal Nederland ‘verschillende stappen’ moeten zetten, aldus de ambassade. De belangrijkste daarvan is indiening van een zogeheten Third Party Transfer (TPT)-verzoek om de Amerikaanse militaire technologie te overhandigen aan een derde partij. Als Washington dat inwilligt ‘kan een buitenlandse regering Amerikaanse militaire technologie delen met een derde land of buitenlandse industrie met als doel het integreren ervan op een buitenlands platform’.
Als het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken zo’n verzoek ontvangt, ‘overweegt het vele factoren’ die zijn afgeleid van wapenexportwetten, regelgeving en beleid voordat het goedkeuring verleent. ‘Totdat de Amerikaanse regering een TPT-verzoek ontvangt en beoordeelt, kunnen we niet speculeren over de uitkomst van het proces.’
Het is een open en formeel antwoord. Over de eventuele consultaties hierover met de Nederlandse regering wil de ambassade niets kwijt vanwege het vertrouwelijke karakter daarvan.
De Nederlandse Onderzeedienst – die een belangrijke rol speelt in het verzamelen van inlichtingen – werkt al tientallen jaren innig samen met de Amerikanen en Britten. Nederland zit niet bij de exclusieve Anglo-Amerikaanse ‘Five Eyes’-club van inlichtingendiensten, maar heeft op dit deelterrein wel een aparte, hogere status waarbij het veel inlichtingen deelt – en terugkrijgt. Die speciale positie, een ‘pareltje’ volgens een ingewijde, dreigt door de order van Franse onderzeeboten verloren te gaan, vrezen sommigen binnen Defensie.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant