De rubriek Beeldvormers onderzoekt hoe een foto onze kijk op de werkelijkheid beïnvloedt. Deze week: Noord-Korea reageert per ballon op anti-Kim-propaganda uit het Zuiden.
De noordenwind bracht in de nacht van dinsdag op woensdag curieuze neerslag in Zuid-Korea. Zeker 260 ballonnen passeerden het luchtruim boven de gedemilitariseerde zone tussen de politieke antipoden Noord- en Zuid-Korea, en landden in het Zuiden in het bos, op rijstvelden en midden in de hoofdstad Seoul. Sommige bleven hangen aan elektriciteitsdraden, als feestversiering aan een slinger. Maar de ballonnen waren geen afgezwaaide blijken van festiviteiten in de Noord-Koreaanse dictatuur: het leger aldaar had ze doelbewust opgelaten en voorzien van een lading die ongetwijfeld als een grove belediging van de zuiderburen was bedoeld.
In de plastic zakken die aan de ballonnen waren bevestigd, bevonden zich sigarettenpeuken, plastic flessen, oude schoenen, toiletpapier, uitwerpselen en ander afval. Op straat spatten veel zakken uiteen en braakten aldus hun gore inhoud over het asfalt. Niet aanraken, waarschuwde het Zuid-Koreaanse leger de bevolking. Voor de zekerheid stuurde het experts op het gebied van chemische wapens en explosieven naar de landingsplekken. In de buurt van de grens werd de bewoners aangeraden binnen te blijven.
Over de auteur
Arno Haijtema is redacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over fotografie en is tv-recensent.
Gadver, dacht ik, en: waar is Noord-Korea in vrédesnaam mee bezig? Vloeide deze smeerpijperij voort uit chagrijn over de zoveelste mislukte lancering van een raket met een spionagesatelliet, eerder op dinsdag? Was het een absurde manifestatie van trouw aan dictator Kim Jong-un, die, ook al op dinsdag, een toespraak had gehouden aan de Academie voor Defensiewetenschappen?
Neen, het drekbombardement was een voortzetting van de vijandelijkheden in velerlei vormen waarmee Noord-Korea het Zuiden om de haverklap bedreigt. In het weekeinde had de Noord-Koreaanse viceminister van Defensie Kim Kang-il al gewaarschuwd: ‘Bergen afval en vuiligheid zullen binnenkort worden verspreid over de grensgebieden. Zo zal [Zuid-Korea] ervaren hoeveel moeite het kost om ze te verwijderen.’
De bewindsman reageerde hiermee op de pamfletten met anti-Kim-propaganda die, ook per ballon, vanuit Zuid-Korea naar de noordelijke buren waren gestuurd. Wij krijgen jullie drek, zo vat ik de boodschap van Kim grofweg samen, jullie krijgen per luchtpost de onze.
Naar Zuid-Korea uitgeweken Noord-Koreanen en conservatieve hardliners in het land organiseren wel vaker acties om de van onafhankelijk nieuws verstoken inwoners van de dictatuur van hun informatie te voorzien, met de ballon als koerier. Usb-sticks, dvd’tjes met Zuid-Koreaanse tv-soaps, kleine bijbels en dollarbiljetten vonden zo door de lucht hun weg naar de geïsoleerde Noord-Koreanen. En ook folders waaruit wel bleek dat de afzenders niet altijd uit waren op neutrale nieuwsvoorziening. Kim Jong-un en zijn voorvaderen werden erin uitgemaakt voor ‘varkens, vampiers en rokkenjagers’. In 2016 werd zo’n Zuid-Koreaanse ballonnenactie vanuit het Noorden ook al, met gelijke munt, beantwoord, met ballonladingen met peuken.
Zuid-Korea is niet gelukkig met de acties die de tegenstanders van de dictatuur ondernemen. In 2021 nam het parlement een wet aan die het verspreiden van propaganda boven Noord-Korea verbiedt, omdat de acties onnodig provocatief zijn en bovendien ook in het eigen land tot vervuiling leiden, wanneer de ballonnen nog voor de gedemilitariseerde zone neerkomen. De wet werd evenwel geschrapt door het constitutionele hof, omdat een verbod in strijd werd geacht met het recht op vrije meningsuiting.
Het Zuid-Koreaanse leger reageerde woensdag op de drekaanval met ‘een ernstige waarschuwing om deze antihumanitaire en vuile operatie te stoppen’. Respons uit het Noorden hierop bleef vooralsnog uit.
Ik vroeg me nog even af hoe de Noord-Koreanen aan de ballast van de ballonnen zijn gekomen. Een inzamelingsactie misschien, om de paraatheid van het volk te beproeven? Nee, bij nader inzien wilde ik het helemaal niet weten.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant