In de aanloop naar de EU-verkiezingen, in Nederland op 6 juni, volgt de Volkskrant prominente parlementskandidaten in verschillende landen. In het Duitse Lübeck belooft de Europese Groenen-voorzitter Terry Reintke een fundamentele strijd tegen realiteit-ontkennend rechts.
Het is een gek gezicht, de fractieleider van de Europese Groenen die de dieselmotor van een reusachtige vrachtwagen start en grijnzend op de toeter drukt. ‘Knipoog eens voor de camera, Terry’, plaagt haar socialemediamanager, mobiel in de hand. Medewerkers van THW, de Duitse rampenbestrijdingsorganisatie die Terry Reintke (37) deze dinsdag bezoekt, glimlachen. Toch sportief van haar, zegt een van hen. ‘Ze toont oprechte interesse in ons werk.’
Ze vinden raakvlak met elkaar hier in Lübeck aan de Oostzee, de mannen en vrouwen van de dieselmachines en de voorvrouw van de Europese Groenen. Dat is knap van Reintke – het vermogen tot bruggen bouwen is niet iedere Groenen-politicus gegeven. Zeker niet in Duitsland, waar de Groenen een hoofdrol spelen in de regering. Voor- en tegenstanders van hun klimaatagenda staan daar steeds meer tegenover elkaar.
Over de auteur
Remco Andersen is correspondent Duitsland voor de Volkskrant. Hij woont in Berlijn. Eerder was hij correspondent in het Midden-Oosten.
De Europese Groenen willen daarboven uitstijgen. Voor Reintke gaan de Europese verkiezingen om een diepere, fundamentele strijd: die tussen conservatieven en liberalen die beloven terug te keren naar een realiteit die niet langer bestaat, en progressieven die zich willen voorbereiden op de veranderingen die onvermijdelijk op ons afkomen op het gebied van klimaatverandering, veiligheid, geopolitiek, migratie. ‘Wat we nodig hebben is een Europees perspectief, eenheid en bereidheid te handelen.’
Zelf heeft ze daarbij ook verandering doorgemaakt. De vrouw die opgroeide in de radicaal-linkse antifascistische beweging en protesteerde tegen de Irak-oorlog (‘dat zou ik weer doen’), pleit nu voor gezamenlijke Europese defensie-investeringen ‘zodat we niet 27 wapensystemen op elkaar hoeven af te stemmen’. Vreemd vindt ze dat niet; de Russische invasie van Oekraïne is ‘imperialistische agressie’ waartegen het land – en Europa – zich moeten kunnen verdedigen. ‘Reintke is een realist’, zegt een Europese partijgenoot.
De Groenen tonen zich in deze campagne opmerkelijk constructief, met een nieuw zwaartepunt: continuïteit. De partij schopt niet alleen tegen conservatief en liberaal beleid, maar werpt zichzelf ook nadrukkelijk op als een betrouwbaar alternatief met langetermijnvisie.
Klimaatverandering is een zaak van de lange adem, zeggen de Groenen: waar conservatieven en liberalen bij elke verkiezing van mening veranderen, bieden wij het bedrijfsleven langjarig perspectief en planningszekerheid. Inflatie en (energie)prijsstijgingen waren het gevolg van verkeerde keuzes. Een Europa vrij van fossiele brandstoffen is een onafhankelijk Europa. Ze beloven een EU-breed minimumloon en asielbeleid.
Reintkes bezoek aan rampenbestrijdingsorganisatie THW is onderdeel van een zesweekse campagnetour. De traditioneel pacifistische Groenen hebben zich sinds de hernieuwde Russische invasie van Oekraïne in 2022 ontpopt tot hartstochtelijk voorvechter van wapensteun voor Oekraïne, maar op Europees niveau is ook ‘burgerbescherming’ nodig.
‘Zivilschutz’, herhaalt Reintke voortdurend bij haar bezoek. Militairen zijn er om te vechten. THW moet niet alleen burgers bijstaan na aardbevingen en overstromingen, maar ook helpen beschermen tegen de verwoestende gevolgen van oorlog. En klimaatverandering. In Duitsland pleiten de Groenen voor meer investeringen, op EU-niveau lobbyen ze voor een gezamenlijke rampenbestrijdingsstructuur.
Dat alles lijmt Reintke dinsdagavond soepel aan elkaar in Hal C van de Lübeckse haven. Bezoekers hebben zich van tevoren aangemeld, alleen wie zich legitimeert krijgt toegang. Een achttal beveiligers in het zwart drentelt met armen over elkaar rond het veelal grijzend publiek. Buiten staat politie.
Duitsland is in de ban van politiek geweld. De afgelopen weken hebben vermoedelijke rechts-extremisten verschillende linkse politici aangevallen. Een van hen moest worden geopereerd. Steeds meer tegenstanders zijn ervan overtuigd dat name de Groenen het land en de economie afbreken in hun obsessie met het klimaat, een vijandbeeld dat de conservatieve CDU en de extreem-rechtse AfD beide aanwakkeren. Overal waar de Groenen verschijnen, volgen hevige protesten. In het oosten zijn die vaak agressief.
Een Groenen-medewerker zegt dat zijn partij het oosten minder bezoekt. ‘Het heeft weinig zin als op elk optreden vijftig medestanders afkomen, en honderd, honderdvijftig mensen die het proberen te verstoren.’
Gevraagd of ze bang is bij dit soort optredens, antwoordt Reintke : ‘Waar ik bang voor ben, is een politiek klimaat waarbij lokale kandidaten zich niet voor de gemeenteraad verkiesbaar durven te stellen omdat mensen weten waar ze wonen.’
Dat is dan ook het laatste grote campagnepunt van de Groenen: gezamenlijk tegen extreem- en radicaal-rechts in Europa. ‘Ga dus stemmen in Europa’, besluit Reintke haar toespraak. ‘Kies hoe dan ook voor een democratische partij, en natuurlijk het liefst voor de Groenen. Dank u wel.’
Het is een boodschap die er goed ingaat bij het handjevol toehoorders. Zo’n zestig zijn het er slechts, inclusief lokale Groenen-prominenten. Er is dit keer geen nationaal kopstuk van de partij om als publiekstrekker te fungeren. Sommige bezoekers zeggen vandaag voor het eerst de naam Reintke gehoord te hebben.
‘Ik geloof toch dat veel mensen de betekenis van Europa niet begrijpen’, zegt een 70-jarige gepensioneerde manager. ‘Dat is zonde. Duitsland is geen eiland, we zijn deel van een continent. En dat continent staat voor een tijd van epochale veranderingen. Als we op grotere schaal dingen willen bereiken, moeten we gezamenlijk handelen.’
Geselecteerd door de redactie
Europa, de verkiezingen en de geschiedenis van onze beschaving: drie podcasttips
Source: Volkskrant