De Amsterdamse burgemeester Halsema wilde in gesprek met pro-Palestijnse demonstranten, die dat aangrepen als een nieuwe kans om te demonsteren. Halsema prees hun engagement: ‘Het ontroert me dat de studenten zo betrokken zijn bij internationale politiek.’
Ze had het zich misschien anders voorgesteld, toen ze zes jaar geleden burgemeester van Amsterdam werd. Een van de progressiefste universiteiten van het land, in háár stad, een ideale combinatie met de intellectuele, links-liberale Femke Halsema.
En nu? Lijnrecht staat ze tegenover de harde kern van UvA-demonstranten. Of beter gezegd: zij staan met de rug naar haar toe, letterlijk.
Het interview met de burgemeester is koud begonnen of zeven studenten staan op en keren haar de rug toe. ‘We reject this conversation’, zegt er één na tien minuten op luide toon. ‘Fok politiegeweld. Alle arrestanten vrij. Free, free Palestine.’
‘Free, free Palestine’, herhalen de andere zes, en lopen de zaal uit.
‘Mag ik jullie vragen om te blijven?’, reageert Halsema rustig. Het is toch de bedoeling dat hier gediscussieerd wordt, merkt ze op tegen de weglopende ruggen, waarom gaan ze het gesprek uit de weg?
Over de auteur
Loes Reijmer is verslaggever van de Volkskrant. Ze schrijft onder meer over migratie, asiel en polarisatie
De vraag was niet óf maar hóé er gedemonstreerd zou worden tijdens het gesprek met Halsema bij Room for Discussion, waar Amsterdamse studenten geregeld grote namen uit de economische en politieke wereld interviewen.
Eigenlijk zou het gesprek in een grote collegezaal op Roeterseiland plaatsvinden, de campus die de afgelopen maand tot twee keer toe werd bezet door pro-Palestinademonstranten en ontruimd door de politie. Om veiligheidsredenen kon het op die locatie niet doorgaan, waarop Halsema aanbood om het in de raadszaal op het stadhuis te doen. In plaats van 350 studenten kunnen er deze donderdagmiddag slechts 45 bij het gesprek zijn. De beveiliging is streng: iedereen moet door de scanner en tassen mogen niet mee naar binnen. ‘Ik had het op de UvA leuker gevonden’, zegt de burgemeester. ‘Het is een nederlaag dat we het hier moeten doen.’
Halsema vindt dat ze de studenten uitleg verschuldigd is. ‘Het gebruik van politiegeweld is heel uitzonderlijk, en hoort dat ook te zijn. Op het moment dat we het inzetten, moet ik me daarvoor verantwoorden. Daarom wil ik er ook met jullie over praten.’
Rondom de Stopera, het Amsterdamse stadhuis, staat een slinger van politiebusjes, want ook buiten wordt geprotesteerd. ‘Halsema resign!!!’, is de oproep op de flyer die rondgaat op sociale media en wordt gedeeld in appgroepen. De demonstranten willen dat de burgemeester opstapt, omdat ze haar verantwoordelijk houden voor het in hun ogen buitensporige politiegeweld tegen de bezettingen. Ook vinden ze dat ze moet erkennen dat er een genocide plaatsvindt in Gaza. ‘Halsema is onder invloed van de zionistisch lobby’, staat op een spandoek.
In een diverse stad als Amsterdam is het sinds 7 oktober spitsroeden lopen voor de burgemeester. Ze moet er zijn voor de Joodse en Israëlische Amsterdammers, voor de Palestijnse en islamitische Amsterdammers, voor de pro-Palestinademonstranten én voor de politie die moet optreden als demonstraties uit de hand lopen.
‘We hebben’, zegt Halsema in reactie op de inbreng van een student, ‘geprobeerd te balanceren tussen alle emoties in de stad.’ Ze verdedigt het hijsen van de Israëlische vlag direct na de aanval van Hamas, omdat dat bij eerdere aanslagen in andere landen ook gebeurde. ‘We deden het ook voor de Joodse gemeenschap in onze stad, met die gruwelijke geschiedenis.’ Ze weet ook dat die vlag anderen veel pijn heeft gedaan, zegt ze. ‘Daarom hebben we naar mijn weten als enige stad opgeroepen tot een staakt-het-vuren en een miljoen euro gedoneerd voor humanitaire hulp in Gaza.’
Ze herhaalt dat ze de uitspraak ‘from the river to the sea’, die veelvuldig bij de studentenprotesten klinkt, onaanvaardbaar vindt. Maar voor een verbod, waar een Tweede Kamermeerderheid vorige week voor stemde, zal ze nooit zijn, benadrukt ze. ‘Ik weet dat het een Palestijnse vrijheidskreet was, lang voordat Hamas deze gebruikte. Maar ik weet ook dat mensen er heel erg door gekwetst worden. Waarom zou je deze dan gebruiken?’ Halsema trekt een vergelijking met Zwarte Piet: ook niet verboden, maar tegenwoordig toch onaanvaardbaar, zeker in de ogen van de progressieve studenten.
De methode-Halsema is invoelend, maar streng. Ze prijst het engagement van de jongeren in de pro-Palestinabeweging, maar hekelt de vernielingen en het geweld tijdens de bezettingen. ‘U laat het onschuldig lijken’, zegt ze tegen een vragensteller, ‘maar er lagen stenen in de dakgoot om mee te gooien. Ik plaats kanttekeningen bij het idee dat de politie gewelddadig was en de demonstranten vreedzaam.’ Ook vindt ze het onbegrijpelijk dat journalisten tijdens de bezettingen het gebouw uit werden geduwd.
‘Het ontroert me dat de studenten zo betrokken zijn bij internationale politiek, dat ze er zo boos over zijn’, zegt de burgemeester. ‘Maar blijf onderscheid maken, bijvoorbeeld tussen Israëliërs en de regering van Netanyahu. Val de machthebbers aan, maar houd elkaar heel.’
Hoe gaat het met u, wil een student in het publiek weten. Is het zwaar, deze tijd als burgemeester? ‘Eigenlijk heel goed’, zegt Halsema. ‘Bij jullie heeft dit alles tot veel emoties en verontwaardiging geleid. En doordat die bij jullie zo aanwezig zijn, kan ik ze me niet permitteren. Ik heb leiding te geven aan deze stad.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant