Het is een olympische primeur: prijzengeld voor alle boksers die in Parijs een medaille veroveren. Maar wat lijkt op een oprechte poging om topsporters te belonen voor hun werk, is in werkelijkheid de zoveelste provocatie in een escalerend conflict tussen Rusland en de olympische beweging.
Sinds de inval in Oekraïne is de verhouding tussen Rusland en het Internationaal Olympisch Comité (IOC) verziekt, vooral door de uitsluiting van veel topsporters van internationale wedstrijden. Bij de Zomerspelen in Parijs zijn over krap twee maanden alleen Russische sporters welkom die afstand hebben genomen van de oorlog. Dat zijn hooguit enkele tientallen individuen. Het Russische volkslied, de vlag en andere symbolen zijn strikt verboden.
Over de auteur
Mark van Driel schrijft al ruim twintig jaar voor de Volkskrant over olympische sporten als tennis, schaatsen en atletiek.
President Poetin heeft de maatregelen niet alleen bestreden met felle retoriek. Hij tracht volgens IOC-voorzitter Thomas Bach doelbewust een splitsing te weeg te brengen in de olympische beweging door eigen sportcompetities tussen landen op te zetten. Volgende week beginnen in Kazan de zogeheten Brics Games, met landen als Brazilië, China, India en Zuid-Afrika. In september volgen de World Friendship Games in Moskou.
Bach noemde die plannen ‘een cynische poging om sport te politiseren’ en een bedreiging voor de Olympische Spelen. ‘De Russische overheid beschuldigt ons ervan dat we niet politiek neutraal zijn, terwijl diezelfde overheid schaamteloos bezig is om een volledig verpolitiekte sportcompetities op te zetten. Straks hebben we de Spelen van politiek blok A en de Spelen van politiek blok B. In zo’n gepolitiseerde omgeving zijn universele Olympische Spelen niet langer mogelijk.’
Rusland presenteert vooral de World Friendship Games als een alternatieve Olympische Spelen, met 36 sporten op 21 locaties. Belangrijk lokkertje: er zou 50 miljoen dollar aan prijzengeld beschikbaar zijn voor de beoogde 4.500 deelnemers. Drijvende kracht achter het plan is Oemar Kremlev. De omstreden Russische voorzitter van boksbond IBA onderhoudt nauwe relaties met Poetin.
De IBA mag van het IOC het olympische bokstoernooi in Parijs niet organiseren vanwege de cultuur van corruptie bij de bond. Maar met zijn plan voor het prijzengeld voor de medaillewinnaars van het boksen in Parijs beïnvloedt Kremlev op slinkse wijze toch het olympische toernooi. Hij voedt doelbewust de onrust die is ontstaan nadat de mondiale atletiekbond World Athletics in april als eerste sportbond had besloten olympisch kampioenen te belonen met 50 duizend dollar.
In olympische bestuurderskringen is dat besluit verkeerd gevallen. Ondanks de miljarden die het IOC verdient, en de afschaffing van het amateurisme in 1992, weigert Bach sporters al decennia direct te belonen. Ze profiteren hooguit indirect doordat het IOC de inkomsten verdeelt onder sportfederaties en nationale olympische comités. World Athletics betaalt de kampioenen uit eigen kas, een gebaar waarvoor de meeste sportfederaties simpelweg niet genoeg geld hebben.
Kremlev heeft dankzij zijn connecties met staatsbedrijf Gazprom geld in overvloed: bij het WK boksen in 2023 bedroeg de hoofdprijs 200 duizend dollar. In Parijs gaat hij een stap verder dan World Athletics: de overwinning is goed voor 50 duizend dollar, zilver wordt beloond met 25 duizend dollar en brons met 12.500. Winnende coaches en federaties krijgen een vergelijkbare bonus. In totaal is 3,1 miljoen dollar beschikbaar. ‘We laten andere federaties duidelijk zien hoe ze kampioenen moeten behandelen’, aldus de boksbond.
Het IOC staat vooralsnog machteloos tegenover de Russische provocaties. ‘Als altijd bij de IBA is het onduidelijk waar het geld vandaan komt’, luidde de reactie. Met aanhoudende waarschuwingen en oproepen hoopt Bach vooral het aantal deelnemende landen aan de World Friendship Games in Moskou te beperken. Hij vreest dat sporters anders worden misbruikt voor ‘politieke propaganda’.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant