Bedragen die in de Europese Unie omgaan, groeien gestaag. Dit jaar gaat het al om 189,6 miljard euro. Een reusachtig bedrag, maar om de bedragen in perspectief te stellen: de Nederlandse overheid geeft dit jaar bijna 434 miljard euro uit.
Het geld waarover de EU beschikt en uitgeeft, komt van afdrachten van lidstaten. Hoe welvarender de lidstaat, hoe meer die aan de EU besteedt.
Deze bijdrage hangt af van de grootte van de economie van de lidstaat. De lidstaten dragen ook een deel btw-inkomsten, een kleine milieubelasting en invoerheffingen voor producten van buiten de EU af.
Van al het Europese geld komt dus bijna 10 miljard, of ongeveer 5 procent, vanuit Nederland. Duitsland, Italië en Spanje betalen meer. Andere landen dragen minder bij dan Nederland.
Ons land is overigens een van de negen netto-betalers. We betalen meer geld aan de EU dan we terugkrijgen. Daar staat tegenover dat Nederland als handelsland ook veel profijt heeft van de Europese samenwerking.
Kijken we naar het bedrag dat we per Nederlander afdragen, dan ligt dat hoger dan voor de inwoners van de vier grootste economieën van de Europese Unie. Nederlanders dragen per maand 39 euro af. Alleen Ierland (53,20 euro), Luxemburg (50,70 euro) en België (44,10 euro) betalen meer per inwoner.
Hoe hoog de bijdragen moeten zijn en hoeveel geld de EU gaat uitgeven, wordt elke zeven jaar vastgesteld. De huidige begroting van bijna 2.000 miljard euro loopt tot 2027. Vanaf 2028 komt er een nieuwe EU-begroting.
Eigenlijk wordt er elk jaar wel gesoebat over of er meer of minder geld naar Brussel moet. Hoewel de lidstaten gezien de hoge begroting hadden afgesproken dat nu niet te doen, ontstond er afgelopen jaar toch veel discussie over extra EU-geld.
Mede door de oorlog in Oekraïne, de inflatie en de hoge rente was er volgens de Europese Commissie namelijk niet voldoende geld voor de EU. Na wat weerstand van enkele lidstaten is er in februari van dit jaar besproken dat de EU ongeveer 50 miljard euro extra kan besteden. Een groot deel hiervan gaat naar een steunpakket voor Oekraïne.
Verder ligt de blik ook al op de volgende zevenjaarsbegroting van de Europese Unie. Zo hebben de vier formerende partijen in Den Haag alvast voorgesteld om 1,6 miljard euro korting te bedingen op de afdrachten in de begroting vanaf 2028.
Of dat te regelen is, is zeer de vraag. Experts hebben er bedenkingen bij. Er zijn meer landen die hun bijdrage aan de EU willen beperken.
Bij deze verkiezingen zijn er ook partijen die er in hun programma's voor pleiten dat er meer geld naar de EU moet. Denk aan Volt, GroenLinks-PvdA en D66. Zij willen niet per se dat Nederland meer afdraagt, maar wel dat de EU ook eigen belastingen in kan voeren.
Zo zou de EU ook meer kunnen bereiken. De drie pro-Europese partijen denken bijvoorbeeld aan een Europese winstbelasting, een belasting op financiële transacties of een Europese vermogensbelasting.
Waar in Nederland de uitgaven aan zorg en onderwijs soms heel duidelijk klinken, is dat in Europa iets ingewikkelder. De miljarden gaan vooral naar subsidiefondsen. Het meeste geld ging ooit naar de landbouw, maar dat is niet meer het geval.
Nu gaat 74,6 miljard euro dit jaar naar Europese samenhang. Daarin zitten allerlei regionale subsidies. Voor zwakkere economische regio's binnen Europa, maar er vloeit ook een deel terug naar Nederland. Verder zitten hier fondsen in om bijvoorbeeld scholing en werkgelegenheid in de lidstaten te stimuleren.
Daarna volgt de pot van 57,3 miljard aan landbouwgelden. Dat zijn vooral subsidies voor boeren in de Europese Unie. Ook zitten hier fondsen in waar boeren aanspraak op kunnen maken voor landschapsbeheer. En een kleiner deel van de pot gaat naar milieusubsidies.
21,5 miljard gaat dit jaar naar versterking van de gemeenschappelijke markt. Hoewel handel over grenzen van lidstaten gewoon vrij is, probeert de EU wel de markt als geheel zo sterk mogelijk te maken. Dat gebeurt met allerlei stimuleringsgelden voor innovatie, onderzoek en wetenschap in de Europese Unie.
De bedoeling hiervan is dat de Europese interne markt daarmee goed kan wedijveren met andere wereldspelers, zoals de Verenigde Staten, China en India.
Europa besteedt ook jaarlijks miljarden aan ontwikkelingssamenwerking en aan steun van landen aan de buitengrenzen van de EU. Denk aan de landen in de Westelijke Balkan. Als het daar economisch beter gaat, is dat ook goed voor de EU-lidstaten, is de gedachte. Ook wordt geïnvesteerd in landen die worden voorbereid tot EU-toetreding.
Er wordt ook een flink bedrag besteed aan salarissen van Europarlementariërs, EU-ambtenaren en de vergaderingen in Brussel en Straatsburg. Daar gaat jaarlijks bijna 12 miljard euro naartoe.
Voor asiel en bewaking van de buitengrenzen wordt jaarlijks ongeveer 3,9 miljard euro vrijgemaakt.
En dan is er nog EU-geld dat naar Defensie gaat. Dat is vooralsnog niet veel, gezien er nog geen Europees leger is. Al willen sommige partijen bij deze verkiezingen dat wel. Maar hierbij wordt geld gestoken in de samenwerking van lidstaten op het gebied van Defensie en de gezamenlijke bestrijding van cybercrime.
Maak binnen 1 minuut een gratis account aan en krijg toegang tot extra artikelen.
Gelieve een geldig e-mailadres in te geven.
Source: Nu.nl economisch