Opluchting overheerst bij verkiezingswinnaar Wilders en zijn bondgenoten Yesilgöz, Omtzigt en Van der Plas dat er na maanden van onduidelijkheid een premier is gevonden om het land te leiden. De beoogde premier Dick Schoof lijkt zelf nogal beduusd dat de keuze op hem is gevallen.
‘Het zal voor veel mensen een verrassing zijn dat ik hier sta’, zegt voormalig topambtenaar Dick Schoof (67) als hij dinsdag voor het eerst in zijn nieuwe rol als beoogd premier vol in de schijnwerpers stapt. ‘Die verrassing geldt eigenlijk ook voor mij.'
Hij heeft ‘intensieve gesprekken gevoerd’ met zijn 'vriendin en twee volwassen kinderen’ toen bleek dat verkiezingswinnaar Geert Wilders (PVV) hem op het oog had om de functie van minister-president te vervullen. Of hij zou willen?
Het antwoord is inmiddels bekend: Schoof wordt de volgende premier, zonder dat hij ooit aan een verkiezing heeft meegedaan. ‘Dat besluit heb ik niet lichtvaardig genomen, maar wel vol overtuiging’, zegt Schoof. Hij noemt het ‘een onverwachte, maar geen onlogische stap’. Met zijn tientallen jaren ervaring als topambtenaar denkt hij dat hij wat zinnigs bij te dragen heeft aan het landsbestuur. ‘Uiteindelijk is de vraag: zou ik hier iets goeds kunnen doen? En mijn antwoord daarop is ja.’
Zijn zelfverzekerde woorden kunnen niet verhullen dat de aankomend premier zeer zenuwachtig oogt tijdens zijn eerste persconferentie. Als voormalig ambtenaar speelde zijn leven zich tot nu toe vooral af in de coulissen. Logisch wellicht dat hij nu wat trilt in het volle licht van de camera’s, maar het uiterlijke contrast met zijn voorganger is groot.
Over de auteur
Avinash Bhikhie en Natalie Righton zijn beide politiek verslaggever van de Volkskrant.
Volg alles over de kabinetsformatie hier.
Eerder op de middag hebben de vier coalitieleiders Wilders, Dilan Yesilgöz (VVDD), Pieter Omtzigt (NSC) en Caroline van der Plas (BBB) de nieuwe beoogd premier de hemel ingeprezen. Omtzigt hoopt dat ‘deze premier na Rutte een andere stijl zal aannemen’. Volgens de NSC-leider ‘zal iedereen dat positief waarderen’.
Het zal nog moeten blijken of of Schoof werkelijk zo anders te werk zal gaan als Rutte. Opvallend is dat hij Rutte, die in de campagne nog als boksbal voor Wilders en Omtzigt diende, dinsdag zijn ‘inspiratiebron’ noemt. Alsof hij zich versprak, voegde hij daar snel aan toe: ‘Maar dat betekent niet dat ik het hetzelfde ga doen.’
De echt moeilijke vragen over zijn positie weet Schoof op zijn eerste dag in zijn nieuwe rol nog te ontwijken, mede omdat journalisten tijdens zijn eerste persconferentie niet mogen doorvragen als hij kort heeft geantwoord. Elke journalist mag slechts één vraag stellen.
Daardoor blijft ook de vraag onbeantwoord hoe Schoof terugkijkt op de kritiek die hij eerder kreeg toen bleek dat hij als NCTV’er burgers heeft laten volgen door nepaccounts op sociale media en undercoveroperaties liet uitvoeren in moskeebesturen.
‘Ik wil graag premier zijn van alle Nederlanders’, stelt Schoof ter geruststelling. Hij zal niet aan de leiband van Wilders lopen, bezweert hij. ‘In dat beeld herken ik mij niet.’
Toch valt niet te ontkennen dat Schoof de eerste premier wordt van een kabinet waarin de radicaal-rechtse PVV deelneemt. Schoof zegt uit te gaan voeren wat de vier partijleiders, dus inclusief Wilders, met elkaar hebben afgesproken. In hoeverre de plannen uit het hoofdlijnenakkoord haalbaar zijn, zoekt hij de komende tijd uit. Hij deinsde er in ieder geval niet voor terug ‘de randen van de wet’ op te zoeken.
In de coulissen lijkt de opluchting groot bij de vier partijleiders dat ze een man van zijn statuur hebben gevonden om de taak op zich te nemen een kabinet van PVV, VVD, NSC en BBB te gaan leiden. Hun gezichten zijn dinsdag aanmerkelijk opgeklaard.
De weg hiernaartoe was lang. Ruim zes maanden geleden waren de verkiezingen al, sindsdien lagen de vier partijen regelmatig met elkaar overhoop. Nu is echt een deadline in zicht. Uiterlijk 26 juni, beloofde formateur Richard van Zwol dinsdag, zal een kabinet met premier Schoof op het bordes staan.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant