Beoogd premier Dick Schoof kan dan wel naar voren zijn geschoven door vier rechtse partijen, zelf wil de topambtenaar premier ‘van alle Nederlanders’ worden. ‘Ik herken me totaal niet in het beeld dat ik aan de leiband van Wilders zou lopen.’
Dat veel mensen verrast zijn dat Dick Schoof dinsdagmiddag naar voren werd geschoven als de volgende premier van Nederland, weet hij zelf ook wel. ‘Die verrassing geldt ook voor mij’, zei hij dinsdagmiddag op een afgeladen persconferentie. Het is weliswaar onverwacht dat PVV, VVD, NSC en BBB uitgerekend bij hem zijn uitgekomen, maar volgens hem ‘niet onlogisch’.
Verwijzend naar zijn lange loopbaan in de ambtenarij, zag hij zijn dienende rol voor de democratische rechtstaat als rode draad. Met zijn ervaring als hoogte ambtenaar op het ministerie van Justitie, oud-NCTV’er en voormalig AIVD-baas, denkt Schoof dat hij een bijdrage kan leveren aan iets goeds. ‘Als minister-president kan ik bijdragen aan verbinding’, zei hij, met zichtbare nervositeit.
Over de auteur
Avinash Bhikhie en Natalie Righton zijn politiek verslaggevers van de Volkskrant.
Volg alles over de kabinetsformatie hier.
Over inhoud van het akkoord wilde Schoof niet veel kwijt. De topambtenaar leek nog te moeten wennen aan zijn nieuwe rol als politicus. Waar Nederland de afgelopen decennia altijd premiers heeft gekend die gelieerd waren aan een partij en ideologie, en op basis daarvan verkiezingen wonnen, lijkt Schoof van plan te zijn het ambt kleurloos in te vullen. ‘Mijn plannen zijn wat de fractievoorzitters hebben uitgeschreven in het hoofdlijnenakkoord.’
De vier toekomstige coalitiepartners roemden Schoof eerder op de middag hierom. Omdat hij geen lid is van een partij, zou Schoof goed boven de partijen staan. Bovendien zou dat goed passen in het extraparlementaire karakter van het nieuwe kabinet. Schoof zal de komende weken met formateur Richard van Zwol op zoek gaan kandidaat-bewindspersonen om het hoofdlijnenakkoord om te zetten in een regeerprogramma.
Geheel zonder kleur is Schoof echter niet. Tot 2021 was hij lid van de PvdA. Hij zegde na dertig jaar zijn lidmaatschap op omdat hij zich niet langer ‘verwant’ voelde met de partij. Toen hem gevraagd werd of hij zich dan wel verwant voelt met het gedachtegoed van de radicaal-rechtse PVV, namens wie hij het premierschap zal bekleden, wilde hij geen antwoord geven. ‘Ik zit er niet voor de PVV, ik ben door vier fractievoorzitters gevraagd.’
Hij benadrukte wel meerdere malen ‘de premier van alle Nederlanders’ te willen zijn. Maar in een interview dat onlangs in de Groene Amsterdammer verscheen, erkende hij wel dat de verkiezingswinst van de PVV sommige Nederlanders met een migratieachtergrond minder gemakkelijk maakt. ‘Daar moeten we wel het gesprek over aangaan’, zei hij daar destijds over.
Door hier expliciet bij stil te staan, hoopt Schoof de indruk weg te nemen die de komende tijd boven zijn premierschap zal hangen: in hoeverre is Schoof een vooruitgeschoven pion van PVV-leider Wilders, die vindt dat het Torentje hem had moeten toekomen? Voor alle duidelijkheid reageerde hij alvast op de twijfels: ‘Ik herken me totaal niet in het beeld dat ik aan de leiband van Wilders zou lopen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant