Het Georgische parlement heeft het veto van president Salome Zoerabisjvili tegen de omstreden ‘buitenlandse-agentenwet’ naast zich neergelegd. Daarmee is de wet een feit waartegen tienduizenden Georgiërs de afgelopen weken hebben gedemonstreerd. Zij vrezen dat de regering de wet zal gebruiken om de Georgische democratie uit te hollen.
Zoals verwacht was Zoerabisjvili’s veto niet bestand tegen de overmacht van regeringspartij Georgische droom. Dinsdagochtend zette de juridische commissie van het parlement een streep door het presidentiële veto. Na een urenlang debat stemde ’s middags een meerderheid van het parlement voor een motie om het veto te schrappen. Leden van de oppositie verlieten het parlement kort voor de stemming om zich aan te sluiten bij de demonstratie voor het parlementsgebouw.
Over de auteur
Daan de Vries is algemeen verslaggever van de Volkskrant.
Daarmee is de omstreden ‘buitenlandse-agentwet’ een feit: het parlement had al eerder zijn goedkeuring gegeven aan de wet. Die is een kopie van een Russische wet die het Kremlin al jaren gebruikt om onafhankelijke media en ngo’s het zwijgen op te leggen. De verwachting is dat de Georgische regering vergelijkbare plannen heeft.
Organisaties die ten minste 20 procent van hun financiering uit het buitenland ontvangen, moeten zich voortaan registreren als ‘organisatie die de belangen van een buitenlandse mogendheid dient’. Doen zij dat niet, dan dreigen onbetaalbaar hoge boetes en verscherpt toezicht van de Georgische veiligheidsdiensten.
Ngo’s spelen een belangrijke controlerende rol in de Georgische democratie. De politieke oppositie is impopulair en te verdeeld om een vuist te maken tegen de regering, en Georgische Droom weet de rechterlijke macht steeds meer naar zijn hand te zetten.
Niet alleen de oppositie en president Zoerabisjvili zijn fel tegen de wet gekant. De afgelopen maanden heeft een reeks westerse politici de Georgische regering opgeroepen de wet in te trekken. Bovendien blijkt uit peilingen dat zeven van de tien Georgiërs tegen zijn.
De wet leidde de afgelopen weken tot grootschalige demonstraties in de Georgische hoofdstad Tbilisi, de grootste protesten in decennia. Vrijwel dagelijks gingen tienduizenden mensen de straat op met vlaggen van Georgië en de Europese Unie.
Bij het opbreken van protestmarsen greep de politie meermaals hard in, waarbij enkele deelnemers zwaar werden mishandeld. Een prominent criticus van de regering liep door politiegeweld een hersenschudding en een gebroken oogkas op. Ook zijn demonstranten en hun familieleden bedreigd, geïntimideerd en zwartgemaakt in lastercampagnes.
Behalve de uitholling van de Georgische democratie vrezen de demonstranten dat de regering de Europese integratie van hun land op spel zet. De EU en de Verenigde Staten hebben sancties aangekondigd in de hoop de regering op andere gedachten te brengen.
EU-buitenlandchef Josep Borrell heeft gewaarschuwd dat de wet ‘negatieve gevolgen’ zal hebben voor de Georgische weg naar EU-lidmaatschap. Een groep Amerikaanse senatoren van beide partijen heeft gedreigd met het stopzetten van de tientallen miljoenen dollars financiële steun die Georgië jaarlijks van de VS ontvangt.
Door de wet toch in te voeren, legt Georgische Droom alle binnenlandse en buitenlandse kritiek naast zich neer. Dit tot tevredenheid van de grote man achter de regeringspartij, de steenrijke oligarch Bidzina Ivanisjvili. Hoewel zijn partij voor EU-lidmaatschap zegt te zijn, zoekt Ivanisjvili steeds openlijker toenadering tot Moskou. Met de buitenlandse-agentenwet zet Georgische Droom de deur open voor een zuivering van kritische ngo’s, media en politici.
President Zoerabisjvili, wiens veto dinsdag strandde in het parlement, zei eerder te vrezen voor het voortbestaan van Georgië als onafhankelijk land. Zij werkt aan een ‘Europees platform’ dat de pro-Europese meerderheid van de Georgische bevolking moet mobiliseren in de aanloop naar de parlementsverkiezingen van oktober. Die verkiezingen noemt Zoerabisjvili ‘referendum voor of tegen Europa’. Hoe vrij de stembusgang zal zijn, is echter de vraag: ook organisaties die toezien op de verkiezingen zullen mogelijk onder de buitenlandse-agentenwet vallen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant