Shona Shukrula is voorbestemd om de eerste vrouwelijke scheidsrechter in het betaald mannenvoetbal te worden. Ze deelt die ambitie met de KNVB en vindt het ‘heel mooi’ om uithangbord te zijn.
Eigenlijk had Shona Shukrula veel eerder willen debuteren als scheidsrechter in het betaald mannenvoetbal, maar een honderdste van een seconde leidde tot jaren vertraging. Net als zij wilde de KNVB het graag, ze zou de eerste vrouw zijn, maar de bond marchandeerde niet. Er ging een streep door een promotie toen ze in 2019 bij een conditietest een sprintje 0,01 seconde te langzaam liep.
‘Ik heb het nog nooit zo moeilijk gevonden om mijn bed uit te komen’, blikte de Alkmaarse later terug. Een half jaar lang duurde die ‘hele zware periode’, maar Shukrula stond op en rechtte zich. In 2020 haalde ze de test wel en mocht ze debuteren als vierde official. Vier jaar later is ze er volgens de KNVB aan toe om vanaf de zijlijn het veld in te stappen.
Over de auteur
Dirk Jacob Nieuwboer is sportverslaggever van de Volkskrant en schrijft over voetbal en handbal.
Wanneer dat precies zal gebeuren, is nog onbekend. De voetbalbond liet vorige week weten dat Shukrula (33) promoveert naar het betaald mannenvoetbal en in het seizoen 24-25 zal ‘toewerken’ naar haar eerste wedstrijd als scheidsrechter in de eerste divisie. Als het zover is, is ze inderdaad de eerste vrouw in Nederland die dat lukt.
De KNVB en zijzelf hebben er bepaald geen geheim van gemaakt dat zij daartoe was voorbestemd. ‘Mijn ambitie is over drie of vier jaar in het betaald voetbal voor mannen te fluiten’, zei Shukrula in 2018 al in de Volkskrant. De KNVB liet zelfs een documentaire maken – De wetten van Shona – waarin de weg daarnaartoe werd vastgelegd en het was ook de bond die die droom in haar hoofd heeft geplant.
Shukrula begon vijftien jaar geleden met fluiten bij de Alkmaarse amateurvereniging AFC ’34, waar ze voetbalde. Voor haar eigen wedstrijden floot ze dan bij de jeugd, eerst de allerjongste op kleine veldjes, daarna de iets oudere op een groter veld. Ze vond het leuk, deed het goed en de club vroeg of ze geen scheidsrechterscursus van de KNVB wilde doen.
Volgens Shukrula stonden er niet lang daarna ‘ineens twee KNVB-mannen in pak voor mijn neus’. ‘Zij hebben me toen warm gemaakt voor een mooie toekomst bij de bond’, zei ze in het magazine Life after football. ‘Ze spraken zelfs al over EK- en WK-finales! Dat was helemaal niet mijn bedoeling, ik wilde gewoon clubscheidsrechter blijven. Maar de KNVB beloofde me zoveel mooie dingen, dat ik dacht: daar wil ik voor gaan!’
Dat de bond gretig was, is niet zo gek, want Shukrula is uitgesproken, ambitieus, welbespraakt en bereid keihard te werken om haar doel te bereiken. Het maakt haar de ideale kandidaat om ‘de eerste’ te zijn. En ze is bovendien slim genoeg om met die rol om te gaan.
‘De KNVB gebruikt mij ook als uithangbord, natuurlijk’, zei ze in podcast Kick-Es. ‘Zij doen zoveel voor mij, dus als zij mij willen gebruiken om te laten zien dat het kan, dan is dat heel mooi. Ik ben een vrouw én van dubbele komaf.’
Shukrula, die in haar werkzame leven officier van justitie is, heeft een Hindoestaanse vader, die op 17-jarige leeftijd naar Nederland verhuisde. Haar moeder is een ‘echte Amsterdamse’. Maar op die gemengde afkomst en haar huidskleur wordt ze volgens haar zelden aangesproken op voetbalvelden; daar is het opvallender dat ze een vrouw is. Zeker als ze wedstrijden van mannen fluit – zoals in de Tweede Divisie – wordt haar voortdurend gevraagd hoe dat nou is.
Haar antwoorden zijn in de loop der jaren veranderd. Net als Stéphanie Frappart, de eerste vrouw die een WK-wedstrijd leidde, zei ze vroeger dat het makkelijker was voor vrouwen om bij mannen te fluiten. Ze zouden minder hard schreeuwen en haar beslissingen meer accepteren, maar dat voordeel van de twijfel is langzaam verdwenen.
‘Ik begon op een hoger niveau te fluiten en merkte dat als ik een verkeerde penalty gaf, ze alsnog verhaal kwamen halen’, legde ze uit. ‘Als je een goede beslissing maakt, dán hoor je ze niet. Ik word dus gewoon beoordeeld door de spelers op het feit of ik het goed doe.’
Zo hoort het ook te zijn, vinden zij en de KNVB. Hoe graag ze ook wilden dat zij ‘de eerste’ zou zijn, ze moest aan dezelfde eisen voldoen als alle anderen. Ze moest dezelfde stappen doorlopen als alle anderen, inclusief de conditietesten die haar mannelijke collega’s ook moeten halen.
Ze mag er dan anders uitzien, zoveel verschilt ze ook weer niet van al die anderen die zo gek zijn om tussen 22 voetballers te gaan staan. ‘Het is een uitdaging om een rol te vervullen waar mensen vaak niet tevreden over zijn’, legt ze uit. ‘Moet je jezelf eens voorstellen dat beide teams van het veld afstappen en zeggen: ‘Maar, de scheidsrechter was goed vandaag.’ Als je dat voor elkaar krijgt, dan heb je niet zomaar iets goeds gedaan, maar dan heb je het ook écht goed gedaan.’
Shukrula is getrouwd met Emmen-verdediger Jeff Hardeveld. Ze brachten de relatie begin 2022 naar buiten, waarna het grappen en opmerkingen regende. De KNVB loste het praktisch op en zorgt dat ze niet bij Emmen-wedstrijden betrokken is.
Bij de vrouwen fluit ze al sinds 2013 in de eredivisie, later kwamen daar kwalificatiewedstrijden voor EK’s, WK’s en Champions League-wedstrijden bij.
Mannenvoetbal is volgens haar het ‘hoogst haalbare’. ‘Mannen kunnen beter voetballen, mag je dat zo zeggen? Je kunt de twee sporten niet goed met elkaar vergelijken.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant