Het aantal jongeren dat vapet is in vier jaar tijd meer dan verviervoudigd. Dit blijkt uit groot onderzoek van het RIVM en de GGD’en onder 188.000 middelbare scholieren in de tweede en vierde klas.
Inmiddels geeft 11 procent van de jongeren aan minimaal één keer per week te vapen. In 2019 was dat aandeel nog maar 2 procent. Ook de gewone sigaret verdwijnt niet uit het straatbeeld bij jongeren. 5 procent zegt elke week of vaker wel één op te steken, vier jaar geleden was dat nog 4 procent.
De cijfers staan haaks op de ambities van opeenvolgende kabinetten voor een rookvrije generatie. In 2040 zou volgens dat plan, vastgelegd in het zogeheten preventieakkoord, geen enkel kind meer roken of beginnen met roken. Vapen valt daar ook onder.
Over de auteur
Tonie Mudde is chef van de wetenschapsredactie van de Volkskrant en presenteert onze wetenschapspodcast Ondertussen in de kosmos.
Wie gewone sigaretten rookt loopt een verhoogd risico op tientallen medische klachten, uiteenlopend van oogklachten tot longkanker. Matige rokers – minder dan 20 sigaretten per dag – leven gemiddeld 9 jaar minder dan wie nooit een sigaret op steekt, becijferde het Centraal Bureau voor de Statistiek.
De gezondheidsrisico's op de lange termijn van vapes en e-sigaretten zijn nog grotendeels onbekend omdat het relatief nieuwe producten zijn. De stoffen die experts tot nu toe vinden in deze producten beloven echter weinig goeds. Zo meldt het RIVM: ‘De damp van een e-sigaret bevat – net als tabaksrook – schadelijke stoffen, zoals nicotine, propyleenglycol, glycerol en aldehyden. Het inademen van deze stoffen kan de luchtwegen irriteren of beschadigen. Ook kunnen hartkloppingen ontstaan en heeft de gebruiker een verhoogde kans op kanker.’
Wie vapet, loopt bovendien risico op de longziekte Evali, een afkorting die staat voor ‘E-cigarette or vaping use-associated lung injury’. Typische klachten bij die ziekte zijn volgens Radboud UMC onder meer hoesten, kortademigheid en pijn op de borst. Mogelijk komt dit door de hogere concentraties van de zeer verslavende stof nicotine in een deel van de e-sigaretten.
De ondervraagde middelbare scholen zitten allemaal in de tweede en vierde klas van de middelbare school. De vorige peiling was tijdens de coronapandemie, waarin relatief veel jongeren worstelden met psychische klachten. Tegen de verwachting in ziet het RIVM sinds die tijd weinig herstel. Zo ervaren jongeren nog steeds veel stress en is het aantal jongeren dat zegt de afgelopen drie maanden last te hebben gehad van pestgedrag, op school of online, in vier jaar tijd gestegen van van 11 naar 18 procent.
Ook het aantal jongeren met problematisch gebruik van sociale media neemt toe. Dit zijn kinderen die aangeven te weinig te slapen of hun huiswerk afraffelen door de verleidingen van sociale media. Inmiddels behoort 13 procent tot die probleemgroep, in 2019 was dat nog 8 procent.
Hoewel verreweg de meeste jongeren hun eigen gezondheid als (zeer) goed ervaren, is ook dit dalende, van 88 procent vier jaar geleden, naar 80 procent nu. Die trend is te zien in alle gemeenten.
Ook in dit nieuwe onderzoek valt het weer op: vergeleken met jongens, geven meiden veel vaker aan te worstelen met psychische klachten. Zo ervaart bij de meiden 64 procent 'vaak stress’. Bij de jongens is dit 35 procent. Wat verklaart deze verschillen? Lees daarvoor dit Volkskrant-verhaal, waarin experts en meiden zelf aan het woord komen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant