De nieuwe trainer van Ajax heet Francesco Farioli. Hij is een Italiaanse filosoof van 35 die graag Sartre, Dostojevski, Kant en Hegel mag lezen en die, zo blijkt uit zijn met een cum laude beloonde proefschrift, Filosofia del gioco, l’estetica del calcio et il ruolo del portiere (‘Filosofie van het spel, de esthetica van het voetbal en de rol van de doelman’), een groot bewonderaar is van de Nederlandse historicus en cultuurfilosoof Johan Huizinga (Homo ludens) - iets wat je onder coaches betaald voetbal maar zelden tegenkomt.
Hoe is Ajax bij deze Farioli terechtgekomen? We weten het niet. Was directeur Alex Kroes in een vergeten uurtje in Filosofia del gioco aan het neuzen en viel opeens het kwartje? Zat er een Ajax-spion op de tribune bij OGC Nice die zag dat de spelers plotseling iets spiritueels op de mat legden? Was het een goddelijke ingeving?
Over de auteur
Bert Wagendorp is schrijver en columnist van de Volkskrant.
Hoe dan ook: over de volgende uitspraak van Farioli moest ik lang nadenken: ‘Ik heb van jongs af aan een diep verlangen om voetbal te begrijpen. Als je dna duidelijk is, zal het universum je samenbrengen.’ Die woorden gaan verder dan Sartre en Dostojevski, ze gaan over voorbestemming en universele eenwording. Het staat ook ver af van wat die andere Oostenrijkse filosoof, Ernst Happel, ooit beweerde: ‘Kein keloel, fussbal spielen.’
Volgens Farioli (en Sartre) is voetbal een metafoor voor het leven (of het leven een metafoor voor het voetbal). Oké, dat kan ik volgen. Maar dan deze: ‘een voetbalveld is een plek van regels en verantwoordelijkheden en aan de andere kant een plek voor het bedenken en uitoefenen van schoonheid’. Ik heb in mijn leven honderden interviews met voetbaltrainers gelezen, maar Farioli’s definitie van een voetbalveld was nieuw voor me. Zelfs in het verzameld werk van Johan Cruijff zul je tevergeefs zoeken naar zo’n diepzinnig axioma.
Geen wonder dat de komst van Farioli niet overal met gejuich is begroet: veel te ingewikkeld. Wesley Sneijder constateerde dat de Toscaan het ‘Ajax-dna’ mist, Johan Derksen vond hem een ‘35-jarige snotaap zonder kennis van zaken’ en Valentijn Driessen van De Telegraaf meende dat het ‘een belachelijke keuze’ was van Ajax. Zo gaat het met hemelbestormers: ze worden bespot en belachelijk gemaakt. Met ‘hoog druk zetten’ kom je nog wel weg, maar Farioli moet niet de woorden van Borges aanhalen (‘Elke keer dat een kind op straat tegen een bal trapt, wordt de geschiedenis van het voetbal herboren’), want dat trekken de analisten niet.
Ik moet bekennen dat het mij ook niet helemaal duidelijk is wat Borges en Farioli hier precies bedoelen, maar het is in elk geval een geluid dat tot dusver onbekend was in trainerskringen en dat nieuwsgierig maakt naar wat Farioli bij Ajax gaat doen.
Ter geruststelling van de fans: in het lijstje met zijn favoriete hedendaagse filosofen noemt hij behalve Guardiola en Conte ook Mourinho, de resultaattrainer bij wie je niet moet aankomen met Kant, Hobbes of de opvattingen van Kierkegaard in verband met het wezen van de doelman. En die ook geen boodschap heeft aan Dostojevski’s ‘schoonheid zal de wereld redden’: bloed aan de paal en alles wat telt zijn de drie punten.
Of Ajax onder hem een wedergeboorte zal beleven moet worden afgewacht. Maar de club heeft met de benoeming van Francesco Farioli in elk geval iets nieuws en gewaagds gedaan. Wat, ook als het uitloopt op een fiasco, altijd de moeite waard is.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant