Vanaf deze zomer kan er gesurft worden in een gracht, in hartje Rotterdam. Al kwam Rif010 niet zonder slag of stoot tot stand. ‘Dit is mijn levenswerk.’
‘Ik ben onwijs zenuwachtig’, zegt Edwin van Viegen in zijn kantoortje gevuld met surfplanken en wetsuits. Hij kijkt uit over een enorme bak met water in de Steigersgracht in hartje Rotterdam, vlak achter de Markthal. ‘Dit is mijn levenswerk.’
Vrijdagochtend wordt hier voor het eerst de golf van anderhalve meter hoog getest – een holle ‘barrel’ die zo hoog is dat ook olympische surfers ervoor naar de Maasstad willen komen. Heel misschien, als de testen goed gaan, mag Van Viegen die middag voor het eerst het water in. Hij heeft zijn surfboard stiekem al gewaxed.
Rif010 wordt de eerste ‘surfpool’ van Nederland: een betonnen bak van 130 meter lang met een oplopende bodem, waar met een luchtdruksysteem kunstmatige golven breken. Zulke bakken zijn er ook in steden als Bristol en Texas, maar dit is ’s werelds eerste golvenbad midden in de stad.
Het idee ontstond toen Van Viegen, een voormalig filmmaker, tussen wat afspraken door gefrustreerd aan de Steigersgracht zat. ‘Ik wilde surfen’, zegt hij. ‘Maar ik had geen tijd en ik woonde op de verkeerde plek. Waarom kon het niet gewoon hier, in het centrum?’
Voor Nederlanders zijn er maar een aantal goede surfdagen in het jaar. De landmassa van het Verenigd Koninkrijk houdt vrijwel alle door wind gegenereerde golven (‘swell’, onder surfers) tegen. ‘Alleen op magische dagen pak je hier de ene na de andere golf’, zegt Van Viegen. ‘Maar dan moet je net tijd hebben.’
Zijn vrienden verklaarden hem voor gek, maar het plaatje van rollende golven liet Van Viegen in de binnenstad niet meer los. Rif010 won het Stadsinitiatief in 2014 en kreeg daarmee 3 miljoen euro om de bouw te starten. De verwachting was dat de surfpool binnen een jaar af zou zijn.
Het bleek lastiger dan verwacht: meerdere omwonenden zagen de komst van een surfpool voor de deur niet zitten en stapten naar de rechtbank. Ze maakten zich vooral zorgen over geluidsoverlast: schreeuwende bezoekers en klappende golven. Ook Citykerk Het Steiger was bang dat hun diensten niet op dezelfde manier door konden gaan. ‘Wij willen bidden in stilte’, zegt Miep in ‘t Veen, voormalig vicevoorzitter van de parochie.
Ze verloren de rechtszaak. ‘Dan moet je reëel zijn en samen optrekken’, zegt In ‘t Veen. De kerk en Rif010 spraken af dat het surfen op zondagochtend en tijdens uitvaarten (bij het in- en uitdragen van de kist) wordt stilgelegd. Tijdens de bouw van de surfpool werd daar volgens In ‘t Veen al ‘buitengewoon goed’ rekening mee gehouden. Ze verwacht een fijne samenwerking en maakt zich minder zorgen over het lawaai.
Door het juridische getouwtrek en de coronapandemie liep Rif010 flinke vertraging op. Bouwkosten waren inmiddels gestegen: het project zou meer dan 10 miljoen euro gaan kosten. Met behulp van investeerders konden de plannen uiteindelijk toch doorgaan.
De kosten leveren op sociale media kritiek op: het project is volgens sommigen te elitair. Een surfbak midden in de stad speelt volgens hen niet in op de huidige behoeftes van Rotterdam, als armste stad van Nederland met een tekort aan betaalbare woonruimte.
Op vrijdagmiddag is van kritiek weinig te merken. De kade staat vol winkelend publiek uit de nabijgelegen Koopgoot en restaurantmedewerkers met hun schort nog om. Vlug pakken ze hun telefoon erbij als een golf door de bak rolt. Hij is glazig, hol, en met 1,20 meter de hoogste tot nu toe.
‘Deze was surfbaar, toch?’ vraagt Van Viegen vol verwachting aan technici.
‘We moeten wel nog een beetje tweaken en tunen’, zegt een medewerker. Het moet een ‘plunge’- golf worden, deze kabbelde nog te veel.
De bedoeling is dat de golven vanaf 6 juli perfect zijn. Dan wordt Rif010 geopend met een surfcompetitie waar internationale talenten de kunstmatige deining zullen trotseren. Daarna zijn ook onervaren surfers welkom: zij beginnen aan het einde van het bad, waar de golven lager zijn.
Zo wil Rif010 dat meer Nederlanders in aanraking komen met watersport. Het grootste deel van de inkomsten gaat naar een stichting, waardoor Rotterdamse schoolklassen en kansarme kinderen met korting kunnen leren surfen. ‘Je pakt hier meer golven in een uur dan op een goede dag in de Noordzee’, zegt voorzitter van de stichting Wim de Bundel.
Na een lange dag wachten krijgt Van Viegen het verlossende woord: hij mag het water in. Zijn vrouw is zichtbaar geëmotioneerd wanneer hij samen met teamleden door de bak peddelt. ‘Hier hebben we elf jaar naartoe gewerkt’, jubelt De Bundel vanaf de kant. ‘Alleen al voor die blije koppen in het water.’
Even lijkt het niet te lukken. Het systeem ligt eruit en alle schermen staan op rood. Maar na een half uur wachten komt het water toch in beweging. De eer van de eerste golf is aan Van Viegen, maar hij mist.
Er komt nog een golf. Van Viegen begint met peddelen en drukt zichzelf omhoog. Onder luid gejuich vanaf de kant glijdt hij over het water. Met zijn armen omhoog en tong naar buiten laat hij zich uiteindelijk van zijn surfboard vallen. Het viel niet mee: ‘Pfoe, deze golven zijn nog best heftig.’
Source: Volkskrant