Bij het St. Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein stortte een deel van een parkeergarage in. Het ongeval doet denken aan een soortgelijk incident in Eindhoven, zeven jaar geleden. Volgens experts schiet het toezicht in de bouwsector tekort: er is ‘een vacuüm’ waar het op constructiecontroles aankomt.
Experts van de Onderzoeksraad Voor Veiligheid (OVV) zijn maandag begonnen met de inspectie van de deels ingestorte parkeergarage bij het St. Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein. Zondagavond kwamen de hellingen van het zes verdiepingen tellende pand van Q-Park naar beneden. Daarbij vielen opmerkelijk genoeg geen gewonden.
Wel werden alle niet-spoedeisende behandelingen tot nader order uitgesteld. Maandag maakte het ziekenhuis bekend dat er voor de rest van het pand geen instortingsgevaar geldt. Voorlopig kunnen bezoekers en medewerkers er echter niet parkeren; het St. Antonius Ziekenhuis zoekt momenteel naarstig naar alternatieven.
‘Er zal eerst meer onderzoek moeten worden gedaan voor we conclusies kunnen trekken’, zegt Nico Scholten, senior expert van het Expertisecentrum Regelgeving Bouw. ‘Ik durf wel te zeggen dat het niet te maken had met de vloeren van de parkeergarage, maar met de constructie van de hellingbanen. En dan met name met de verbinding van de hellingbanen en de vloeren.’
Scholten bestudeerde de omgevingsvergunning die in 2007 voor de garage werd afgegeven. Volgens hem is de opgang naar het bovenste parkeerdek mogelijk gaan schuiven, door bijvoorbeeld roestvorming van het staal in de verbinding van de hellingbaan. Ook zou het kunnen dat er een bout is afgebroken. ‘Dat kan leiden tot het verschuiven van de bovenste hellingbaan, die op de baan eronder is gevallen. De constructie zakt dan als een kaartenhuis in elkaar. Nader onderzoek zal de oorzaak aan het licht moeten brengen.’
Het ongeval doet denken aan een soortgelijk incident in Eindhoven, zeven jaar geleden. Toen stortte een deel van een parkeergarage in aanbouw bij Eindhoven Airport in. De Onderzoeksraad weet dit aan een fout in de toepassing van de zogenoemde bollenplaatvloeren in de garage. Bij zulke vloeren worden tussen het beton kunststof ‘luchtbollen’ geperst, waardoor de platen minder wegen. Een soortgelijke vloer werd ook voor de Q-Park parkeergarage in Nieuwegein gebruikt. De vloer werd bij een controle in 2018 nog veilig bevonden.
De vloeren zijn volgens Scholten het probleem niet. De bouwdeskundige vergelijkt het ongeval van zondag met een incident jaren eerder, in Wormerveer. Daar kwam in 2018 de opgang van een garage boven een supermarkt naar beneden. Achteraf bleken lasfouten te zijn gemaakt bij de staalconstructie die de opgang met de vloer verbindt. Vergelijkbare constructies of niet, de laatste jaren hebben zich meerdere incidenten voorgedaan bij publieke gebouwen. Allemaal te herleiden naar bouwfouten, meent Scholten.
‘Het gaat te vaak mis in de sector’, concludeert ook Simon Wijte, hoogleraar betonconstructies (TU Eindhoven). ‘Het gaat weliswaar om incidenten die technisch steeds net iets anders in elkaar zitten, maar het probleem, de organisatie van de bouwsector, is telkens hetzelfde.’ Het toezicht op de bouwsector was volgens Wijte decennia geleden nog goed georganiseerd door de gemeenten, maar dat is inmiddels verleden tijd. Hij spreekt van een vacuüm waar het op constructiecontroles aankomt.
Zowel het ongeluk in Eindhoven als dat in Wormerveer had met betere controles kunnen worden voorkomen, meent ook Rob Nijsse, emeritus hoogleraar Building Engineering aan de TU Delft. Een paar maanden na het instorten van de parkeergarage in Eindhoven in 2017 werd de vloer van de garage van het St. Antonius door een externe partij veilig verklaard.
‘Die partij heeft haar werk niet goed gedaan’, zegt Nijsse nu. ‘Die had waarschijnlijk moeten zien dat de aansluiting tussen de hellingbanen en de vloer niet goed was, terwijl het incident in Wormerveer heeft aangetoond dat die juist extra aandacht behoeft.’
Het instorten van de garage in Nieuwegein legt volgens Nijsse een groot probleem in de bouw bloot. Hij spreekt van ‘een schandaal’ wanneer het gaat over het gebrek aan toezicht in de sector. ‘Al dertig jaar functioneert de bouw niet goed. De toezichthouder is ernstig onderbemand: bouwambtenaren zetten een stempel op de plannen en sturen die terug, er is niemand die de bouw serieus controleert’, aldus Nijsse.
De OVV, die nu ook de situatie in Nieuwegein onderzoekt, deed de afgelopen jaren verschillende aanbevelingen om de bouw veiliger te maken. Maar vrijblijvend advies is niet voldoende, oordeelt Nijsse. ‘De OVV heeft geen tanden om mee te bijten.’ Hij hekelt het feit dat niemand ter verantwoording kan worden geroepen. ‘Geef die verantwoordelijkheid aan de regering. Als die nalatig blijft, kunnen rechters de regering op de vingers tikken.’
Volgens hoogleraar Wijte zijn de richtlijnen voor het toezicht op de bouw recentelijk wel verbeterd. Nadat het dak van het AZ-stadion in 2019 was ingestort, adviseerde de OVV een verplichte controle van publiek toegankelijke gebouwen. Sinds 2023 geldt een ‘apk-keuring’ voor grote publieke gebouwen. Maar die zijn bij lange na nog niet allemaal gecontroleerd, stelt Wijte. ‘We mogen echt in onze handen knijpen dat het steeds goed gaat en er geen slachtoffers vallen. En bij ieder incident hopen we dat het de laatste is. Maar als ik de staat van het toezicht in de bouw zie, vrees ik van niet.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant