De rechtse Zweedse regering faalt in haar klimaatbeleid, zegt Europarlementariër Emma Wiesner van de Zweedse Centrumpartij. Klimaat is daarom het campagnethema voor de Europese verkiezingen. ‘We hebben ook méér nodig: meer groene investeringen, meer groene energie.’
Het verkiezingsdebat kabbelt al veertig minuten voort als de Zweedse Europarlementariër Emma Wiesner ingrijpt. ‘Het wordt tijd dat u eerlijk bent over wat uw partij het afgelopen jaar in Brussel heeft gedaan’, zegt Wiesner tegen haar collega van de liberaal-conservatieve regeringspartij. ‘U hebt consequent nieuwe milieuwetten geblokkeerd en ik denk dat het Zweedse volk zich grote zorgen maakt over wat deze regering aan het doen is.’
Zweedse debatten lijken nogal eens op vergadering: iedereen mag zijn zegje doen en confrontaties zijn uit den boze. Zo gaat het ook lange tijd bij het milieudebat in het centrum van Stockholm, georganiseerd door de Zweedse mijnbouwsector. Maar de 31-jarige Wiesner heeft reuring nodig. Haar Centrumpartij, die veel wegheeft van D66, staat op verlies in de peilingen. De partij mag blij zijn als er bij de Europese verkiezingen op 9 juni één zetel uitrolt. Nu zijn dat er nog twee.
Over de auteur
Jeroen Visser is correspondent Scandinavië en Finland voor de Volkskrant. Hij woont in Stockholm. Hiervoor was hij correspondent Zuidoost-Azië.
Wiesner hoopt het verschil te maken door van klimaat haar campagnethema te maken. Daarmee heeft ze een stok om de rechtse regeringspartijen te slaan. Volgens een recent rapport van het Zweedse klimaatpanel gaat het kabinet de klimaatdoelen niet halen en zal de emissie van broeikasgassen tijdens deze kabinetsperiode toenemen. De regering, die gedoogsteun krijgt van de radicaal-rechtse Zweden Democraten, heeft onder meer de belasting op benzine verlaagd.
Falend klimaatbeleid
‘De regering is aan het falen op klimaatgebied’, zegt Wiesner na het debat, terwijl ze al lopend op weg naar de volgende afspraak een hotdog naar binnen werkt. ‘Tegelijk hebben de linkse oppositiepartijen geen goed alternatief. Neem de Milieupartij, die denkt alleen maar in termen van minder, minder. Dat is maar een deel van de oplossing. We hebben ook méér nodig: meer groene investeringen, meer groene energie en meer aardmetalen met het oog op de groene transitie.’
Wiesner, de jongste Zweedse EP’er, is een innovatie-optimist. Ze is opgeleid als ingenieur en werkte bij Northvolt, de Zweedse fabrikant van een revolutionaire batterij voor elektrische auto’s. Drie jaar geleden ging ze naar Brussel toen haar voorganger tussentijds plaatsmaakte. Daar deed ze mee aan de onderhandelingen over de herziening van de EU-emissiehandel. ‘Op mijn dertiende hoorde ik over klimaatverandering. Ik vond het frustrerend dat politici zo weinig deden en wilde de politiek in, maar ik hield ook veel van wiskunde. Nu probeer ik een brug te vormen tussen technici en politici.’
Wiesners partij behoort in Brussel tot de liberale Renew-groep, waar VVD en D66 ook bij horen. Voor deze fractie, die nu 102 zetels heeft in het parlement, dreigt een fors verlies. Mede daarom is Wiesner vandaag ook uitgenodigd om de eigen campagnestaf op te peppen op het partijkantoor in de oude stad van Stockholm, een steenworp afstand van het parlement en het koninklijk paleis. ‘Inspireer ons Emma’, zegt een medewerker, nadat Wiesner onder luid gejoel is verwelkomd in een steriele zaal, die nogal contrasteert met de mooie monumentale buitenkant.
Geen goede ideeën
‘Politiek gaat over willen, durven en kunnen’, zegt Wiesner. ‘Wij moeten laten zien dat we een partij zijn die niet alleen wil, maar ook durft en kan. Als het om klimaat gaat, dan geldt: de regeringspartijen willen simpelweg niet en de linkse partijen kunnen niet, want ze hebben geen goede ideeën. Dit betekent dat wij in een verdomd goede positie zitten om campagne te voeren.’
De Centrumpartij lanceerde een voorstel om EU-geld terug te vorderen van landen die niet aan de gezamenlijke klimaatdoelen voldoen. Daarnaast pleit de partij voor minder fossiele en meer duurzame brandstoffen, zoals de door de Zweedse bosbouwsector geproduceerde energie uit biomassa.
Om Wiesner heen hangen de nieuwe verkiezingsposters van de partij, met de leus Håll Gränsen – Hou de grens vast – ontleend aan oud-premier en partijgenoot Torbjörn Fälldin. Nadat in 1981 een Russische spionage-onderzeeër op een Zweedse rots was gelopen, belde de Zweedse opperbevelhebber de premier met de vraag hoe te reageren. ‘Håll Gränsen’, zei Fälldin.
Donkere huidskleur
Grenzen zijn sowieso een belangrijk thema in het Zweedse verkiezingsdebat. De campagne van de christendemocraten heet ‘Grenzen en vrijheid’ en de liberaal-conservatieven leuren met: ‘Stel grenzen aan criminelen, niet aan de politie’. De Zweden Democraten adverteren op sociale media met willekeurig opgepikte filmpjes van mannen met een donkere huidskleur die zich schuldig maken aan geweld of asociaal gedrag. De bijbehorende slogan: ‘Ons Europa bouwt muren.’
Wiesners Centrumpartij wil blijkens de posters grenzen trekken voor ‘fossielknuffelaars’ en klimaatontkenners. Over migratie – een ander belangrijk thema voor kiezers – heeft ze het liever niet. ‘We hebben net een Europees migratiepact gesloten en ik vind het een beetje saai om te praten over iets dat er al is. Het is relevanter om te praten over iets wat er nog moet komen en dat is een beter klimaatbeleid.’
Sportvissersbond
Met een cadeaumand vol ‘campagne-oppeppers’ (snoep, chocola, energiedrankje) op schoot rijdt Wiesner in een taxi naar de laatste afspraak van de dag, bij de Zweeds sportvissersbond. Die heeft in Zweden 74 duizend leden en dus is een bezoekje voor Wiesner interessant.
Centraal staat de Oostzee, waar de hoeveelheid haring en kabeljauw door industriële visserij de afgelopen decennia hard is gekrompen. ‘Haring staat heel dicht bij de Zweedse cultuur. We hebben de traditionele gefermenteerde haring en we eten het op belangrijke feestdagen zoals Kerst en midzomer. Onderzoekers zeggen dat de haringstand kritiek is, dus er moet iets gebeuren. En dit is nou typisch een EU-onderwerp’, aldus Wiesner, nadat ze voor de huisfotograaf van de bond heeft geposeerd met de voorzitter en een nepvis.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant