Samen met je hond de tv-toren op, naar de dierentuin of uit eten in een restaurant met een hondenmenu – in Praag kan het, ontdekten reisjournalist Sander Groen en labradoedel Billie. Praag moet wel de hondvriendelijkste stad van heel Europa zijn.
‘Wraf? Wwwrrrafff... Woef-woef! WOEF! WOEF!! WOEF!!!’ Billie weet zich geen raad: er dreigt gevaar. Een Groot Gevaar. Voor zijn neus dreunt een wit monster dreigend heen en weer. Het beest heeft een pluizige vacht, vier poten en een staart, net als Billie, maar dit roofdier heeft een schofthoogte van 1,5 meter, lange sabeltanden, vlijmscherpe klauwen en een bek waar wel tien Billies in passen. Eén uithaal en zowel het hondje als zijn mens worden aan stukken gescheurd. Hap, slik, weg. Billie kijkt bang omhoog, maar zijn mens ziet het gevaar niet. Billie slaat alarm, door luid en lang te blaffen. Gevaar!
Wat Billie niet kan zien, is dat gepantserd glas hem scheidt van het gevaar. Billie is als de dood voor de ijsbeer, andersom is de ijsbeer niet bijster onder de indruk. Die ijsbeert stoïcijns over zijn rots in het ijsberenverblijf van Zoo Praha. De dierentuin beslaat een groot groen schiereiland in een meander van de Moldau en is een populair uitje voor stelletjes en gezinnen. En voor honden, want zoals op veel plekken in Praag zijn die hier ook welkom. Koop bij de kassa voor 150 kronen (6 euro) een hondenticket en de trouwe vriend mag mee door het tourniquet.
Billie trekt enthousiast aan de lijn, want er gaat een wereld aan vreemde geurtjes voor hem open. Als een dronken sneeuwschuiver zigzagt hij met zijn neus aan de grond over de slingerpaden om geen geurspoor te hoeven missen. De exotische diersoorten krijgen daarentegen minder aandacht. Bij de wolven grommelt hij wat, maar als de hele roedel in koor begint te huilen, valt Billie beduusd stil. Iets verderop zijn de koddige boshondjes, met hun kleine kopjes, ronde lijfjes en korte staartjes, wel in Billie geïnteresseerd, maar aan de buitenkant van het glas ziet hij een enorme sint-bernardshond, die uitgebreid moet worden besnuffeld. Soort zoekt soort.
Billie, een labradoedel van 2 jaar uit Amsterdam, is een paar dagen op stedentrip in Praag, misschien wel de hondvriendelijkste bestemming van Europa. In de Tsjechische hoofdstad leven naar schatting honderdduizend honden – naar verhouding twee keer zoveel als in Amsterdam. De inwoners zijn verzot op hun viervoeters; in de vele stadsparken wemelt het ervan, bij restaurants en cafés liggen ze onder terrastafeltjes en vaak zijn ze ook binnen welkom. Er zijn ontelbare dierenwinkels, hondencrèches en trimsalons. Maar de Praagse hondenliefde gaat verder: hier kun je met je pluizige vriendje ook attracties in, op hotel en naar de bios.
Bij aankomst in het hotel gaat alle aandacht naar Billie. De ene receptionist geeft hem een koekje, de andere komt hem aaien, beiden vergeten ze dat er ook nog een mens wil inchecken. Hotel Axa opende begin jaren dertig als sporthotel, getuige een vintage poster in de lobby. Architect Václav Pilc ontwierp het voor zijn vrouw, topatleet Běla Friedländerová, die hier de olympisch kampioenen trainde van de Eerste Tsjecho-Slowaakse Republiek. Bijna een eeuw later werd het functionalistische gebouw gerenoveerd en het interieur teruggebracht in Bauhaus-stijl. De winkels, restaurants en kantoren verdwenen, maar het 25 meter lange zwembad is gebleven.
Moe als hij is van de lange reis, ploft Billie in een van de 125 kamers neer op de visgraatparketvloer. De strak ingerichte tweepersoonskamer biedt een bed met chromen buizenframe plus nachtkastjes, een bureau en garderobe in drie tinten blauw. In de helft van alle hotels in Praag zijn huisdieren toegestaan, maar bijna nergens zijn ze zó welkom als hier. Bedenkt zijn mens op weg naar buiten dat Billies bal nog in de kamer ligt, dan past de receptioniste maar wat graag even op. Bij terugkomst, luttele minuten later, is het hondje omringd door vijf personeelsleden die hem aaien en lieve woordjes toefluisteren.
Ook Kino Aero dateert uit de jaren dertig. Het filmtheater huist aan een binnenplaats met flashy neonverlichting, binnen is er een populair café en in de bioscoopzaal in art-decostijl worden zowel nieuwe films als klassiekers vertoond. Billie mag hier gratis mee naar de film. Op flitsende beelden, felle kleuren, vrolijke muziek en hoge stemmetjes reageert hij doorgaans goed en daarom valt de keus op Porco Rosso uit 1992. Maar bij de openingstitels valt hij in slaap, waarbij eerst een tevreden zucht klinkt en vervolgens een knorretje – een toepasselijke extra soundtrack bij deze Japanse animefilm over een antropomorf varkentje.
De omvang van de Praagse hondenpopulatie valt af te lezen aan de paaltjes, bomen en muurtjes waar duizenden pootjes werden opgetild om een plasje te doen. Daar hoor je hier niemand over klagen. Anders is dat in Billies thuisstad, waar nog niet de helft van het aantal honden woont. Nu wordt er in Amsterdam sowieso steen en been geklaagd over van alles en nog wat, maar zeker ook over honden: het zijn er te veel, er is te weinig ruimte, ze poepen alles onder en blaffen hele woonwijken wakker. Kortom: de stad is geen geschikte plek voor beestjes zoals Billie.
In Praag zijn de omgangsvormen anders dan Billie gewend is. Thuis krijgen hondjes op straat vaak alle gelegenheid om elkaar te besnuffelen en in het park mogen ze achter elkaar aan rennen en ravotten. Die sociale interacties vinden baasjes belangrijk. In Praag is dat minder het geval; hier houdt men de hond vooral bij zichzelf. Billies mens vraagt enkele hondeneigenaren hoe dat zit, maar krijgt geen eensluidend antwoord. Wie weet is het in een stad met zó veel honden wel gewoon het beste, want al dat gesnuffel vergroot ook de kans op conflict. Hier leven de vele viervoeters vredig langs elkaar heen.
Een hondenkaartje is ook verkrijgbaar aan de balie van het opvallendste bouwwerk van Praag, de Žižkov-televisietoren van architect Václav Aulický uit de jaren tachtig. Die bestaat uit drie pijlers met daartussen negen betonnen blokkendozen, met daarin behalve zenders ook een restaurant en een hotelsuite. Langs de toren klimmen bronzen baby’s van kunstenaar David Černý omhoog. De lift zoeft naar het observatorium op 95 meter hoogte, maar hoe weids het uitzicht op Praag ook is, het beweegt niet en dus boeit het Billie geen bal. Toch is hij blij, want hij is op avontuur, samen met zijn mens.
Voordat hij in de Praagse burcht hopeloos verliefd wordt op een windhond die dubbel zo hoog is als hij, trippelt Billie over de middeleeuwse Karelsbrug over de Moldau tussen ontelbare mensenbenen door. Het drukst is het bij een barok standbeeld van de heilige Johannes van Nepomuk. Daar verdringen mensen zich rond een bronzen reliëf van een ridder die zijn hond aait. Het toegestroomde volk wil dat ook, dat hondje aaien, want volgens modern bijgeloof brengt dat geluk. Door alle aanhalingen is het bronzen hondje glanzend goudkleurig opgepoetst. Dit is de beroemdste viervoeter van Praag.
Rode zitbankjes en chromen barkrukken, portretten van Elvis en Marilyn en serveersters in zuurstokkleurige uniformen: James Dean is een Amerikaanse diner waar Billies mens normaliter niet zo snel zou komen. Maar nu is er een goede reden: naast de reguliere kaart met burgers, hotdogs en milkshakes biedt dit restaurant ook een hondenmenu. Een bak brokjes kost 1,50 en een portie rijst met wortel en kip het dubbele, maar voor 7 euro krijgt Billie een biefstukje. Vers door de kok bereid, in hapklare reepjes gesneden, geserveerd in een roestvrijstalen schaaltje en binnen een ogenblik verorberd. Billie kijkt even lodderig voor zich uit en laat dan een boertje.
‘Is dat een labradoedel?’, vraagt een jonge vrouw verrukt in metrostation Staroměstská. ‘Die zie je hier nooit!’ In heel Tsjechië zijn er slechts twee fokkers van labrador-poedelkruisingen, vertelt ze, en ze toont een foto van haar eigen doedel. Een teefje van 2, en toevallig is ze loops – of Billie misschien even beschikbaar is als dekreu. In een fastfoodrestaurant eet Billie een verloren frietje van de vloer als iemand aan het aanpalende tafeltje een gesprek aanknoopt met diens mens. Hij blijkt producer van de Netflix-documentaire Dogspiracy, over de schimmige wereld van broodfokkers. Een uitje met de hond staat hier garant voor gevarieerde ontmoetingen.
Elk park is hier een hondenpark. In het Těšnovpark rent Billie achter zijn bal aan, het Letnapark biedt alle ruimte voor een lange wandeling, op het eilandje Kampa doet hij een dutje aan de voeten van zijn mens, en in het Cihelnápark verjaagt hij de naar voer bedelende beverratten. Tot ongenoegen van de toeristen die selfies aan het maken waren met de knaagdieren tegen het decor van de blauwe Moldau en de Oude Stad. Al zien ze er knuffelbaar uit, beverratten zijn invasieve exoten, kunnen gemeen bijten en dragen gevaarlijke ziekten bij zich. Billie verdient misschien geen medaille, maar wel een koekje.
In heel Tsjechië leven 2,2 miljoen honden. Het land staat op de derde plek in de Europese ranglijst van meeste honden per huishouden: in 42 procent ervan zijn één of meer honden te vinden – fors hoger dan het Europese gemiddelde van 25 procent en dubbel zoveel als het Nederlandse cijfer van 21 procent. Alleen Roemenië en Polen scoren iets hoger. In Nederland zijn katten (drie miljoen) populairdere huisdieren dan honden (anderhalf miljoen), in Tsjechië is het andersom. Zoals het bronzen reliëf op de Karelsbrug bewijst, was de voorliefde voor deze viervoeters eeuwen geleden al verankerd in de volksaard.
Wie weten wil hoe het zit met de Boheemse hondenliefde, wendt zich tot de lokale klassiekers uit de wereldliteratuur. In Franz Kafka’s fabel Onderzoekingen van een hond uit 1922 gaat een oude hond op zoek naar de zin van het hondenleven. Karel Čapeks Dasja oftewel het leven van een pup, over een speelse foxterriër, dateert uit 1933 maar is tot op de dag vandaag verplichte voorleeskost. En in De ondraaglijke lichtheid van het bestaan uit 1984 noteert Milan Kundera: ‘De liefde tussen man en vrouw is a priori inferieur aan de liefde die kan bestaan tussen mens en hond.’
De Tsjechische voorliefde voor viervoeters is evident, toch staat in Praag ook het enige restaurant van Europa dat hondenvlees serveert. Met op het menu: gekaramelliseerde chihuahua (€ 10) of een tartaartje van bichon frisé (€ 18) vooraf, en hoofdgerechten als gestoofde saloekibout in chilisaus (€ 15) of windhondribben met roomsaus (€ 30). De Chinese chef-kok koopt zijn ingrediënten zelf in: voor een toypoedel betaalt hij 8 euro, voor een sint-bernard 38 euro. Bij de opening van restaurant Dog Heaven in 2013 stond heel Tsjechië op zijn achterste benen. Het bleek uiteindelijk een activistische hoax, bedoeld om een discussie op te wekken over de bio-industrie.
Terwijl Billie zijn poot optilt bij een Praags pispaaltje, valt het oog van zijn mens op de mooiste dierenwinkel van de wereld, vol prachtig vormgegeven voerbakken, blikjes hondenvoer, zakjes snacks, flacons hondenshampoo, halsbanden, tuigjes, riemen, draagzakken, plaids, zachte manden en schattige speeltjes, variërend van knorrende varkentjes en piepende eekhoorns tot kwakende kikkers en loeiende koeien, plus ballen in elke denkbare maat, vorm en kleur. Billie pakt een bot van het schap, klemt het tussen zijn voorpootjes en begint erop te kluiven. Zijn mens kan nog net het prijskaartje er vanaf trekken.
Direct naast de dierenwinkel bevindt zich een hondenspa die er ook echt uitziet als een spa, met een Scandinavisch interieur van blond hout, hangplanten, hondenbaden, trimtafels en koffietafelboeken vol hondenfoto’s. Dat treft, want door alle Praagse avonturen is Billie toch een beetje gaan ruiken naar natte hond. Van badderen houdt hij niet en hij kijkt zijn mens dan ook hulpbehoevend aan zodra eigenares Michaela hem oppakt en in bad zet, terwijl ze Tsjechische woordjes prevelt en de hondendouche ter hand neemt. Na een uur wassen, masseren, spoelen en drogen is Billies vacht pluiziger dan ooit en ruikt hij naar viooltjes.
Als beloning voor bewezen braafheid in de spa krijgt Billie ditmaal geen koekje, maar iets beters. Bij Punta’s Hondensnoepwinkel maakt zijn snuffelaar overuren. Het blauw-roze cafeetje is ingericht met kussens en dekentjes op palletbanken en een kast vol hondenboeken. Voor mensen is er koffie en voor honden zijn er allerhande lekkernijen. Op een tafel staan twintig porseleinen schalen vol versgebakken hondenkoekjes met konijn, eend, rundvlees of zalm. Eigenares Punta haalt uit een vitrine een roze taartje ter grootte van een cupcake en zet het op een bordje voor Billies neus. Wat hem betreft is niet restaurant Dog Heaven, maar deze snoepwinkel de hondenhemel.
In de dierentuin leidt het alarmerende blaffen van Billie tot consternatie; bezoekers kijken om, kinderen komen aanrennen om te kijken wat er aan de hand is, steeds meer andere honden blaffen mee en ook de wolven zetten het weer op een huilen. Pas als zijn mens hem oppakt, bedaart Billie. Het blaffen stopt, hij kijkt zijn mens aan en voelt zich veilig. Zijn ledematen ontspannen, zijn roze tongetje komt uit zijn mond en hij gaat het tafereel eens rustig zitten bekijken. Ineens is die ijsbeer helemaal niet zo eng meer. In de armen van zijn mens kan Billie de hele wereld aan.
Heen en terug
Praag is vanuit onder meer Rotterdam, Den Haag, Amsterdam, Amersfoort en Deventer rechtstreeks bereikbaar per slaaptrein van European Sleeper. Als men een privécoupé boekt (vanaf € 129 voor een zespersoonscoupé in het zitrijtuig, € 229 voor een vijfpersoonscoupé in het ligrijtuig of € 209 voor een driepersoonscoupé in het slaaprijtuig), mag de hond gratis mee. Tickets: europeansleeper.eu
Reisregels
Wil je met je hond op reis naar Tsjechië, dan moet hij beschikken over een chip, een Europees dierenpaspoort en een geldige rabiësinenting. Meer info: sandergroen.nl/reizenmethuisdier
Lokaal vervoer
Formeel dienen honden in Praag in het openbaar vervoer een muilkorf te dragen (al houdt in de praktijk niemand zich daaraan). Een ov-ticket kost 120 CZK (€ 4,75) voor 24 uur of 330 CZK (€ 13) voor 72 uur; dpp.cz
Adressen uit het verhaal
• Axa Hotel: op 10 minuten lopen van het treinstation, tweepersoonskamer vanaf € 98 inclusief ontbijt en gebruik zwembad, toeslag hond € 20 per nacht, axa-hotel.cz
• Praagse Burcht: honden zijn aangelijnd (en formeel met muilkorf) toegestaan in alle buitenruimtes, behalve in de tuinen, entree gratis; hrad.cz
• Zoo Praha: bus 112 of 234 vanaf Holešovice, dagelijks geopend vanaf 9 uur, entree 300 CZK (€ 12) per volwassene, 150 CZK (€ 6) per hond; zoopraha.cz
• Žižkov-toren: tramhalte Olšanské náměstí, dagelijks 9-24 uur, entree 300 CZK (€ 12) per volwassene, 50 CZK (€ 4) per hond; towerpark.cz
• Punta’s Hondensnoepwinkel (Punťova psí cukrárna): in de wijk Žižkov, metro of tram Želivského, di-za 11-19 uur, psicukrarna.cz (alleen Tsjechisch)
• James Dean: in de Oude Stad, dagelijks 8-4 uur (weekend vanaf 9 uur), jamesdean.cz. Restaurant Dog Heaven bestaat (gelukkig) alleen online: dogheaven.cz
• Kino Aero: in de wijk Žižkov, tramhalte Biskupcova, dagelijks 14-24 uur, tickets 90-190 CZK (€ 3,50-7,50); kinoaero.cz
• We Love Dogs, dierenwinkel en hondenspa: in de wijk Vinohrady, tramhalte Italska, dagelijks 10-21 uur, welovedogs.cz, welovedogs-spa.cz
Meer informatie
• Voor vertrek: Tsjechisch Bureau voor Toerisme Benelux, visitczechia.com
• Ter plaatse: toeristeninformatiekantoren o.a. bij de astronomische klok in de Oude Stad, in de Praagse Burcht en bij de Petrin-toren; prague.eu
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant