Het campagneteam van de Amerikaanse president Joe Biden heeft een nieuwe vacature: een ‘meme-manager’, die moet zorgen dat filmpjes en foto’s die Biden aantrekkelijk maken voor jongeren viraal gaan. ‘Campagnevoeren, vooral onder twintigers, draait om het hebben van de populairste memes.’
‘I like my coffee dark’, zegt president Joe Biden in een filmpje op X. Op zijn koffiemok is een korrelige foto van hem te zien met rode ogen die doen denken aan die van een robot. Het filmpje, Bidens uitspraak en zijn beeltenis op de mok zijn voor velen volstrekt onbegrijpelijk. Toch is het filmpje al 21 miljoen keer bekeken.
We kijken naar een meme, een humoristisch stukje internetcultuur dat razendsnel wordt gedeeld en verspreid. In dit geval verwijst de meme naar ‘Dark Brandon’, een alter ego van Biden dat doet denken aan de Terminator, de bekende filmrobot uit de jaren tachtig die Washington naar zijn hand zet – goedschiks of kwaadschiks. Ingewijden snappen de boodschap: ‘Stem op mij, ik krijg dingen voor elkaar.’
Over de auteur
Frank Rensen is wetenschapsjournalist en schrijft voor de Volkskrant over technologie en internetcultuur.
Memes zijn niet meer weg te denken uit de politiek. Zo komt liefst 54 procent van de inkomsten van Bidens campagnewebshop uit de verkoop van shirts en mokken met de Dark Brandon-beeltenis. En op sociale media als Facebook en Instagram wemelt het van de politieke memes, pro-Biden, maar ook pro-Trump. En dus zoekt Biden nu een ‘meme-manager’ die zijn online-aanwezigheid moet vergroten tijdens zijn campagne voor de presidentsverkiezingen van november. Deze persoon wordt, voor een salaris tot wel 86 duizend dollar per jaar, verantwoordelijk voor het ‘initiëren en beheren van de dagelijkse activiteiten van de belangrijkste content- en memepagina’s op het internet’, zoals te lezen staat in de vacature.
Niet veel mensen zullen op verjaardagen willen toegeven dat ze van het plaatsen van memes op sociale media hun werk hebben gemaakt, maar dat maakt de functie niet minder belangrijk: ‘Memes zijn de dominante vorm van communicatie op sociale media’, zegt Richard Rogers, hoogleraar nieuwe media en digitale cultuur aan de Universiteit van Amsterdam. ‘Online campagnevoeren, met name onder twintigers, draait om het hebben van de populairste memes.’
Memes hebben een belangrijke sociale functie: ‘Als je een meme begrijpt, ben je cool. Zo creëren memes groepen met ingewijden waar je graag bij wilt horen’, zegt Rogers. Een politieke meme die viraal gaat, is dan ook goud waard: als internetgebruikers die overnemen en verspreiden, zijn ze in feite aan het flyeren voor Trump of Biden, maar dan op sociale media.
Volgens de hoogleraar is Biden wel rijkelijk laat met het zoeken naar iemand die zijn online-imago op deze manier hoog kan houden: ‘Memes spelen al jaren een belangrijke politieke rol op sociale media. Denk bijvoorbeeld aan de Russische inmenging tijdens de presidentsverkiezingen van 2016: dat gebeurde voor een groot deel via memes op Facebook, die vervolgens werden overgenomen door Amerikaanse burgers.’ Bijvoorbeeld: een veteraan en een immigrant naast elkaar, met de tekst ‘Waarom krijgt deze veteraan niets en deze illegaal alles?’ Like en deel als je dit een schande vindt.’
Dat Bidens campagne juist nu sterker inzet op memes, kan te maken hebben met zijn dalende populariteit onder twintigers, van wie een deel vindt dat hij Israël te veel steunt bij de oorlog in Gaza.
In de meme-oorlog, zoals Rogers het noemt, is Trump vooralsnog aan de winnende hand. De Republikeinse kandidaat heeft een trouwe schare volgers op Facebook, sommigen van wie afkomstig uit de QAnon-beweging en internetfora als 4chan, die door het eindeloos delen van memes ook, al dan niet bewust, het politieke discours beïnvloeden. Rogers: ‘Met zijn nieuwe manager probeert Biden tegengas te geven, maar je kunt je afvragen of Trump de meme-oorlog niet allang heeft gewonnen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant