Het wemelt van de personages in Jericho, de korte oorlogsroman van Lammert Voos, een eigenzinnige schrijver uit de provincie Groningen. Het meest trof me het verhaal van een moeder en haar kleine dochter, de enige overlevenden van een bombardement op het familiehuis. Het meisje praat niet, de moeder is wanhopig – het kind wil maar niet huilen.
Toevallig verscheen deze weken nog een boek van een licht-bevriende schrijver, Manik Sarkar. Zijn tragikomische debuutroman gaat over een Groningse dorpsslager die de strijd om de klanten met de supermarkt op kwaliteit denkt te kunnen winnen – een kroniek van een aangekondigde, rosenboomiaanse nederlaag.
Over de auteur
Peter Middendorp is schrijver en columnist van de Volkskrant. Van zijn hand verschenen onder meer de romans Vertrouwd voordelig en Jij bent van mij. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Ik ben altijd terughoudend geweest om de relatieve macht van deze plek in de krant te gebruiken om het werk van collega’s uit te lachen of concurrenten pootje te lichten. Ik maakte geen reclame voor boeken, zeker niet voor die van vrienden, laat staan voor het werk dat er van mezelf in boekhandels ligt, niet ver van uw huis. Nu de btw op boeken naar 21 procent gaat, heb ik die terughoudendheid aan de wolven gevoerd; die grote cultuurstrijd van ons.
Er is een grote informatiecrisis met nepnieuws, desinformatie en propaganda – zelden was het belangrijker om zin van onzin te kunnen onderscheiden. Er zijn haast geen groepen meer, of leiders met inhoud en gezag, aan wie je het denken veilig zou kunnen uitbesteden – voor informatie zijn mensen steeds meer op zichzelf aangewezen. Er is een leescrisis, onwerkelijk groot – generaties stromen onbekwaam het volwassen leven in. Als je eerlijke informatie en lezen nu duurder maakt, wil je de bevolking verzwakken.
Wie verder nog nieuwsgierig is naar mijn gedachten over de plannen van Wilders I, kan het beste Sheila Sitalsing lezen. En Kustaw Bessems natuurlijk, van wie toevallig ook net een nieuw boek is verschenen – Stuurloos, over wat er allemaal misgaat en beter kan in het bestuur, met veel grappige praktijkvoorbeelden.
Deze week las ik een indringende reportage over uitgehongerde Palestijnen in Gaza, voor de achtste keer op de vlucht voor de bommen, nergens veilig. Ook hier een moeder en dochter, zonder broers, zussen, oma’s en vader. Dit meisje wilde wel huilen, maar wat had je eraan? Het trauma is al in het diepste kinderbrein geschoten. Alles wat je nodig hebt voor welzijn is in deze kinderen allang tot gruis gebombardeerd.
Van mijn beroepsopvatting moet ik naar bijna alles kijken, ook naar gruwelijke video’s. Met beelden van kinderen in Gaza moet ik selectiever worden. Hoeveel van die kinderen zijn er wel niet? Een jongetje van een jaar of 4, onder het stof en het bloed, trillend, bevend, even snel ergens neergezet in een ziekenhuis zonder water, stroom, voedsel, tijd, rust, aandacht, medicijnen en verdovingsmiddelen, waar elk moment een bom op kan vallen – de enige die nog niet weet dat hij niemand meer heeft.
Niet alle slachtoffers worden later dader, lang niet, natuurlijk, gelukkig maar – het zou een toestand geven. Maar andersom werkt het wel. Ik heb een tijdje verhalen van daders verzameld, en ook toen ik daar al een boel van had gelezen, bleef ik me erover verbazen hoe vaak daders eerst slachtoffer zijn geweest.
We jagen liever op daders, geloof ik, maar als je minder daders wil, moet je het aantal slachtoffers verkleinen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns