Vrijdag zou een Britse veteraan zich in een Londense rechtbank verweren tegen aantijgingen van spionage in opdracht van Hongkong. Maar voor het zover kwam, werd de verdachte woensdag dood aangetroffen in een park.
Samen met twee medeverdachten zou de 37-jarige Matthew T. van december 2023 tot zijn arrestatie in mei dit jaar Hongkongse dissidenten in het Verenigd Koninkrijk hebben bespioneerd in opdracht van Hongkong. De activisten Finn Lau en Nathan Law en vakbondsleider Christopher Mung, op wiens hoofden de Hongkongse autoriteiten hoge beloningen hebben gezet, zouden doelwit zijn geweest van ‘kwaadaardige surveillance’ door T. en zijn medeverdachten.
Na invoering van draconische veiligheidswetten in Hongkong in 2020 zijn veel Hongkongse activisten naar het Verenigd Koninkrijk gevlucht, waar een ruimhartig visumbeleid voor bepaalde groepen Hongkongers geldt. Ook vragen Hongkongse activisten in het land asiel aan.
Over de auteur
Marije Vlaskamp is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over de positie van China in de wereld. Ook volgt ze de ontwikkelingen elders in Azië. Ze was 18 jaar correspondent in Beijing.
De zaak kwam aan het licht toen T. werd betrapt bij een onhandig uitgevoerde woninginbraak. Daarbij ging het niet om een dissident, maar een vrouw die in Hongkong was beschuldigd van miljoenenfraude. Uit in beslag genomen communicatieapparatuur blijkt dat T. zich voordeed als onderhoudsmedewerker die op een lekkage afkwam. Op beelden van een bodycam is te zien hoe T. water op de drempel van de voordeur giet om die smoes kracht bij te zetten.
Toen de bewoner hem weigerde binnen te laten en de politie inschakelde, raakte T. in paniek en probeerde zijn telefoon in zijn onderbroek te verstoppen. Op dat toestel stonden verslagen en foto’s die wezen op de langdurige surveillance van Hongkongse activisten. Tegen de politie hield T. echter vol dat de andere medeverdachten hem hadden verzekerd dat dit ‘legale’ werkzaamheden waren.
Nadat T. van 2007 tot 2013 als marinier in onder meer Afghanistan was gestationeerd, werkte hij bij de grenspolitie op het Londense vliegveld Heathrow. Daar ontmoette hij medeverdachte Chi Leung ‘Peter’ W. (38), een collega met een militaire achtergrond die lid was van de vrijwillige politie in Londen. Daarnaast had W. een beveiligingsbedrijf, D5, dat voorzag in vip-bewaking in het Verenigd Koninkrijk, Hongkong en China.
Ook T. begon een beveiligingsbedrijf. Begin dit jaar stapte hij over naar de Immigratiedienst. Door hun functies hadden de mannen toegang tot computersystemen met daarop zeer vertrouwelijke informatie.
Daarvan zouden T. en W. gebruik hebben gemaakt bij het uitvoeren van opdrachten van de derde verdachte, Chung Biu ‘Bill’ Y. (63). Volgens Hongkongse media gaat het om een gepensioneerde politieman, die net als verdachte Peter W., zowel de Chinese als de Britse nationaliteit heeft. Tegenover de politie zei Y. incidenteel door oud-collega’s van de Hongkongse politie voor ‘vriendendiensten’ te zijn gevraagd.
Volgens de openbare aanklager heeft Y. de andere verdachten T. en W. ingehuurd om te surveilleren, te bedriegen en in te breken ten behoeve van ‘inlichtingendiensten van een buitenlandse mogendheid’: Hongkong. Een intrigerende verwijzing, want als bestuurlijke regio van China heeft Hongkong geen zelfstandige inlichtingendienst. Mogelijk wilde het Verenigd Koninkrijk de Chinese regering niet rechtstreeks beschuldigen. De verhoudingen met Beijing zijn al verslechterd na recente aanscherpingen van de Britse veiligheidswetgeving om buitenlandse inmenging harder aan te pakken.
De autoriteiten in Beijing en Hongkong reageerden alsnog furieus op de arrestaties. Het is namelijk voor het eerst dat een overzees kantoor van de Hongkongse overheid in verband wordt gebracht met buitenlandse inmenging.
De vermeende opdrachtgever ‘Bill’ Y. is als manager in dienst van het Hongkong Economic and Trade Office (HKETO) in Londen, dat de economische belangen van Hongkong in het buitenland behartigt. Werknemers van HKETO-kantoren hebben een quasi-diplomatieke status. Wereldwijd zijn er veertien HKETO-vestigingen. Vanaf de bankrekening van HKETO Londen zou in totaal 111 duizend euro zijn gestort op de rekening van de beveiligingsfirma van W., die dat geld gedeeltelijk doorsluisde naar T.
Vorige week vroeg de openbare aanklager T. niet op borgtocht vrij te laten, voor zijn eigen bestwil. In voorarrest had de verdachte een zelfmoordpoging ondernomen en tegen bewaarders gezegd dit opnieuw te zullen proberen omdat hij ‘niets meer had om voor te leven’. Toch liet de rechter hem gaan. Ondanks verwoede pogingen zijn gezicht te bedekken en weg te rennen voor de camera’s, kwam T. met naam, toenaam en herkenbare foto’s in de publiciteit.
Zondagnamiddag vonden parkbezoekers het lichaam van T., de enige verdachte zonder Chinese achtergrond in deze zaak, in de buurt van een drukbezocht speeltuintje. Onduidelijk is hoe hij om het leven is gekomen. De politie zoekt getuigen die hebben gezien wat er zich heeft afgespeeld tijdens T.’s laatste uren in het zonovergoten park.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant