Ter Apel stemde PVV, maar moet nu verwerken dat het aanstaande kabinet onder leiding van die partij een wet wil terugdraaien die juist het vluchtelingenprobleem in het dorp moest oplossen. ‘Het is hier voor iedereen uitzichtloos. Er moet wat gebeuren.’
Als ze weer eens op het terras bij lunchroom Enjoy een mosterdsoepje met brood zit te eten en er een jong gezin uit een ver land voorbij komt lopen door de troosteloze straten van Ter Apel, dan denkt de 80-jarige weduwe wel eens: ach, komen jullie maar bij mij wonen.
Met haar naam wil de inwoner uit het naast Ter Apel gelegen Sellingen niet in de krant. Want behalve dat ze soms kampt met hartzeer bij het zien van een ‘buitenlands gezin zonder toekomst’, is er ook schaamte bij haar te bespeuren. Toen haar schoonzoon haar eind november op strenge toon vroeg: ‘Wát heb je gedaan?’, herhaalde ze schoorvoetend dat ze, ‘na jaren links stemmen’, dit keer op Geert Wilders van de PVV had gestemd.
Over de auteur
Pieter Hotse Smit is regioverslaggever van de Volkskrant in Oost-Nederland.
In de gemeente Westerwolde, waar Ter Apel deel van uitmaakt, staat de vrouw niet alleen. Eenderde stemde daar bij de laatste landelijke verkiezingen op de PVV. ‘Een proteststem’, zegt Marjan van der Klok (67) net als de anonieme vrouw op het terras. Uit angst beroofd te worden op het plein rond twee supermarkten, waar doorgaans veel asielzoekers samenkomen en deze woensdag ook de nodige politie en beveiligers op de been zijn, draagt ze haar rugzak op haar buik.
Veel inwoners van Ter Apel en omstreken hekelen dat de politiek er maar niet in slaagt orde op zaken te stellen in hun gemeente. Dat een klein dorp in Groningen nog altijd buitensporig veel overlast moet ondervinden van het overvolle, enige aanmeldcentrum voor asielzoekers in Nederland. Waar met name jonge mannen uit veilige landen voor problemen zorgen.
De vier maanden geleden aangenomen Spreidingswet moest de druk op Ter Apel verlichten. Iedere gemeente kreeg naar rato van het inwonertal de opdracht permanente opvang voor vluchtelingen te regelen. Maar de ironie wil dat juist de grote winnaar in Ter Apel, Geert Wilders, er bij de kabinetsonderhandelingen voor heeft gezorgd dat er een streep gaat door die wet.
De gevolgen zijn nu al merkbaar, zegt het Centraal Opvangorgaan Asielzoekers (COA). Meerdere gemeenten waarmee het COA in gesprek was over opvangplekken, hebben dit proces nu stopgezet. Het Gelderse Nijkerk is een van die gemeenten.
‘Jammer’, reageerde de bedenker van de wet, demissionair staatssecretaris (asiel) Eric van der Burg. Want, schreef hij op X: ‘A. bestaat de wet nog en moet deze uitgevoerd worden zolang de Tweede en Eerste Kamer deze niet hebben ingetrokken. B. je gaat toch ook niet alvast 130 rijden omdat het straks mag, maar vooral C. de plekken zijn nodig.’ Van der Burg stemde als VVD’er overigens zelf gewoon in met het hoofdlijnenakkoord dat zijn eigen wet de nek omdraait.
Het COA zegt voor 1 juli ruim achtduizend opvangplekken nodig te hebben. ‘Er is geen perspectief dat dit gaat lukken.’ Helemaal niet nu gemeenten zich met het naderende einde van de Spreidingswet terugtrekken en er volgens het COA ‘tussen de 2.000 en 2.500 opvangplekken’ toch niet doorgaan. ‘Hierdoor dreigt dat er al op korte termijn aan honderden mensen geen opvang en begeleiding gegeven kan worden.’
Twee jaar nadat vluchtelingen in Ter Apel buiten sliepen, wordt het aanmeldcentrum nog altijd niet wezenlijk ontlast. Sinds 9 maart overschrijdt het COA in Ter Apel het maximaal aantal vluchtelingen van 2.000. Op straffe van een dagelijkse dwangsom, die inmiddels ruim boven de 1 miljoen euro is gestegen. Te betalen aan de gemeente Westerwolde, die met de overlast zit.
‘Gisteren kreeg ik nog van een man in blote bast luchtkusjes’, zegt een 13-jarig meisje op het plein. In haar ene hand houdt ze een blikje energiedrank en in de andere een vape. Een 14-jarige vriendin had recent weer last van iemand die vlak langs haar liep. ‘Nee, Nederlandse jongens doen dat soort dingen niet.’
Lokale partij Gemeentebelangen Westerwolde reageerde in lokale media teleurgesteld op het nieuws over de Spreidingswet. Volgens de fractievoorzitter is het ‘de zoveelste klap in het gezicht’ van de mensen in Ter Apel. De Volkskrant vroeg de PVV-fractie in Westerwolde sinds woensdag om een reactie op het voorgestelde landelijke beleid van haar eigen partij, maar een antwoord bleef uit.
Wilders redeneert dat de Spreidingswet niet nodig is, omdat het aanstaande kabinet met ‘het strengste toelatingsregime voor asiel en het omvangrijkste pakket voor grip op migratie ooit’ de instroom van asielzoekers gaat verlagen. Alleen: critici zetten grote vraagtekens bij de (juridische) haalbaarheid van de plannen.
Gepensioneerd leraar Duits Albert Tamme Tammenga (70) gelooft er nog wel in. Hij stemde altijd D66, maar nu op Pieter Omtzigts NSC, de partij die na de PVV de meeste stemmen haalde in Westerwolde. Spreidingswet of niet, het kan ‘alleen maar beter worden voor ons’, zegt hij. ‘Nederland kan het asielprobleem niet alleen oplossen. Dat moet in Europa gebeuren. Omtzigt en Wilders krijgen van mij de kans dat te doen.’
De anonieme vrouw, en ook Van der Klok met haar rugzak op haar buik, zijn een half jaar na de verkiezingen toch ‘enigszins teleurgesteld’ in het effect van hun proteststem op Wilders. Geconfronteerd met het feit dat Wilders al voor de verkiezingen tegen de Spreidingswet was, halen ze de schouders op. Nee, zo goed hadden ze zich niet verdiept in de partijstandpunten.
‘Natuurlijk heb ik een dubbel gevoel’, zegt de anonieme vrouw die PVV stemde en tegelijk vluchtelingen wel onderdak wil bieden. ‘Het is hier voor iedereen uitzichtloos. Er moet wat gebeuren. Alleen wat weet ik ook niet.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant