Er is nog nooit een PVV-kiezer geweest die besloot anders te stemmen omdat een oppositieleider, een linkshangende intellectueel of een verontwaardigde twitteraar Geert Wilders extreem-rechts noemde. Daarom is het trekken van zo’n vergelijking in zekere zin een vorm van morele masturbatie: het is alleen lekker voor jezelf.
En omdat ik een fatsoenlijke columnist ben, in dienst van een fatsoenlijke krant bovendien, zal ik mijn broeksknoop deze vrijdagochtend gesloten houden en trachten mijn zuurlinkse zelfbevrediging tot een minimum te beperken. Daarom geen vlammend vertoog over de onbedaarlijke stupiditeit achter de btw-verhoging op boeken, die in de praktijk nauwelijks geld oplevert, maar wel tot gevolg heeft dat de leesvaardigheid in Nederland (waar een op de drie 15-jarigen nu al onvoldoende geletterd is) nog verder afzakt.
Nee, in plaats daarvan wil ik u graag wijzen op het geweldige Papyrus – Een geschiedenis van de wereld in boeken. Daarin beschrijft literatuurhistorica Irene Vallejo dat machthebbers – van de Spaanse inquisiteurs tot de nazi’s – al een geschiedenis lang proberen het lezen van boeken te beknotten, maar daar al een geschiedenis in falen.
Over de auteur
Jarl van der Ploeg is journalist en columnist voor de Volkskrant. Hij werkte eerder als correspondent in Italië. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Zo verbood keizer Augustus ooit Ovidius’ Minnekunst vanwege de zin: ‘wanneer de vrouw op hetzelfde moment klaarkomt als haar minnaar, is dat het toppunt van genot’. Die stelling vond Augustus verwerpelijk, omdat het vrouwelijk orgasme overspel in de hand werkt, wat vervolgens de hele maatschappelijke orde naar de ratsmodee zou helpen. Ovidius werd verboden, het Romeinse Rijk viel desalniettemin en wie Minnekunst vandaag bestelt op Boekwinkeltjes.nl, heeft het aanstaande dinsdag al in huis.
Twee millennia later werden in de Verenigde Staten tussen juli 2021 en juli 2022 2.532 boeken van 1.261 auteurs uit bibliotheken geweerd, aldus correspondent Thomas Rueb een tijd geleden in een mooie reportage. Sinds de invoering van wetten als de ‘Stop WOKE Act’ in Florida, ondertekend door de Republikeinse gouverneur Ron DeSantis, is het op scholen en bedrijven verboden onderwerpen aan te snijden die ‘een gevoel van ongemak, schuld of verdriet’ kunnen opwekken. 41 procent van de verboden boeken ging dan ook in de ban vanwege lhbti-thematiek erin. Het maakte Gender Queer: A Memoir – al drie jaar op rij het vaakst verboden boek in de VS – enkel populairder.
Vallejo beschrijft in Papyrus de verbazing van iemand uit de Oudheid wanneer hij met een tijdmachine opeens in uw huis zou terechtkomen. De deurbel, de koelkast, de citruspers, lippenstift, tampons – alles zou hem verwarren. Tot hij bij uw boekenkast komt en hij gelijk weet hoe je de voorwerpen daarin moet vasthouden, hoe je er doorheen moet bladeren en hoe je met je vinger de regels moet volgen. Hij zou zich opgelucht voelen, omdat er toch iets van zijn wereld is blijven bestaan.
De weinige voorwerpen die we na een duizendjarige geschiedenis nog altijd gebruiken, zoals het wiel, de lepel, de hamer en het boek, hebben bewezen taaie overlevers te zijn. Ze hebben stuk voor stuk de proeve van de tijd doorstaan zonder dat we er iets beters voor vonden. Waarschijnlijk omdat hun ontwerp de perfectie raakt.
Wie, met andere woorden, keizer Augustus, de Spaanse inquisitie en de nazi’s overleeft, ligt niet wakker van Hoofdlijnenakkoord 2024 – 2028. Mijn advies is daarom als volgt: loop dit weekend naar de boekwinkel of de bibliotheek, kies daar met hoop, lef en extra veel trots een boek uit en ga dat vervolgens lezen op een bankje in de zon. Het zal u goed doen, net als de wereld om u heen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant