Antisemitisme is al strafbaar en kan dus gewoon worden aangepakt. Een expliciet verbod op een leus maakt van elke pro-Palestijnse activist opeens ook een martelaar van het vrije woord.
Het steeds weer oplaaiende dispuut over de leus From the river to the sea, Palestine will be free heeft veel trekken van het Zwarte Piet-debat toen dat in het vorige decennium z’n kookpunt bereikte. Je kunt er zelf ten diepste van overtuigd zijn dat je slechts een onschuldig kinderfeest viert, maar als een belangrijk deel van de bevolking het desondanks als racistisch ervaart, zul je je daar op enig moment toch rekenschap van moeten geven.
Zo kun je ook tot in al je vezels menen dat je slechts oproept tot vrede tussen alle mensen die leven tussen de Jordaan en de Middellandse Zee, maar als dat door een belangrijk en kwetsbaar deel van de bevolking anders wordt gevoeld – bijvoorbeeld omdat de slogan ook wordt gebruikt door organisaties als Hamas die de Joden willen verdrijven uit het gebied – schiet je toch je doel voorbij. Dat punt is met From the river al een tijdje geleden bereikt en daar zouden de demonstranten niet zo makkelijk aan voorbij moeten gaan.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Of de Tweede Kamer niet hetzelfde effect sorteert met haar jongste offensief tegen de leus, is weer een andere vraag. Het was op het nippertje, maar met 74 stemmen voor (en 73 tegen) riep een meerderheid het kabinet deze week op om de slogan vanaf nu te beschouwen als een oproep tot geweld en daarmee dus strafbaar te stellen. PVV, VVD, BBB, CU, SGP en JA21 stemden voor.
Nog even los van de praktische bezwaren (wie gaat zoiets handhaven in dit tijdperk van sociale media en grote capaciteitstekorten bij politie en justitie?) zet een beperking van de vrijheid van meningsuiting nooit zoden aan de dijk. Antisemitisme is al strafbaar en kan dus gewoon worden aangepakt. Een expliciet verbod op een leus die voor verschillende interpretaties vatbaar is, zal het gebruik slechts verder aanjagen. In elke pro-Palestijnse activist ontwaakt zo vanzelf een martelaar van het vrije woord. Denk aan de satire over het koninklijk huis, die nooit eerder zo enthousiast werd bedreven als begin deze eeuw nadat prominente politici opriepen om het wat rustiger aan te doen.
Ook dit is weer symboolpolitiek van beide kanten. Bedenk een andere leus als je wilt oproepen tot vrede en vrijheid voor iedereen. Wie dat niet doet, wekt de indruk vooral uit te zijn op effectbejag. De Kamerleden die aandringen op een verbod, moeten zich afvragen welk probleem zij precies oplossen. Ze kunnen hun tijd beter besteden aan het bepalen van het Nederlandse standpunt over de toekomst van Israël en Palestina na de Gaza-oorlog, nu het debat daarover overal ter wereld – en zelfs in Israël – eindelijk op gang begint te komen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant